Livia Guldie Health & mind vandaag, 09:49

Leestijd: 4 minuten

Wat is eigenlijk een psychose en welke misvattingen gaan daarover rond?

Een psychose: een term die je best vaak hoort in het dagelijks leven, maar waar opvallend weinig kennis over is. De term wordt vaak snel en makkelijk gebruikt, terwijl het in werkelijkheid om een ingrijpende ervaring gaat.

Wat veel mensen niet goed weten, is wat een psychose precies inhoudt en hoe het voelt voor iemand die het meemaakt. Komt het alleen bij bepaalde mensen voor, of kan dat bij iedereen? Juist omdat het zo’n complex en heftig onderwerp is, blijft het vaak omgeven door misverstanden en onduidelijkheid. Dus: wat zijn de feiten en fabels over een psychose?

Onlangs schreef Metro nog over Bouchra, die haar halfzus Anouk in een psychose doodde en dat livestreamde op Instagram.

Betekenis psychose

Eén op de honderd mensen krijgt in hun leven te maken met een psychose. De eerste psychose ontstaat vaak als iemand jongvolwassen is. Het gaat in Nederland om drieduizend jongvolwassenen per jaar.

„Bij een psychose raakt je brein een beetje de weg kwijt. Je weet niet meer wat echt is en wat niet. Dus mensen met een psychose hebben moeite om de realiteit en wat ze zelf denken uit elkaar te houden”, zegt klinisch psycholoog Désirée Versteijnen tegen RTL Nieuws. „Gelukkig is een psychose behandelbaar. En daar zijn meerdere manieren voor. Een belangrijke behandelmethode is met medicatie, antipsychotica. Maar daarnaast ook met psychische behandelingen.”

Oorzaken psychose

Dat iedereen een psychose kan krijgen, is waar, maar mensen hebben daar meer kans op als psychische aandoeningen zoals schizofrenie of een bipolaire stoornis in de familie voorkomen. Ook bepaalde genetische afwijkingen vergroten het risico. Daarnaast kunnen lichamelijke ziektes of verstoringen in het lichaam (bijvoorbeeld hormonale problemen) een rol spelen.

Naast aanleg spelen omgevingsfactoren een grote rol. Denk aan ingrijpende gebeurtenissen zoals een trauma (op jonge leeftijd), depressie, pesterijen, of langdurige stress en weinig slaap. Ook drugsgebruik kan een psychose uitlokken of verergeren.

Misdrijf

In zeldzame gevallen kan iemand tijdens een psychose een ernstig misdrijf plegen. Maar: de meeste mensen die psychotisch zijn, vertonen geen geweld. „Ze zijn eigenlijk eerder slachtoffer van geweld dan dat ze dader zijn”, zegt de klinisch psycholoog.

Versteijnen corrigeert het vooroordeel dat mensen met een psychose vaak gewelddadig zijn: „Als het zo is dat iemand psychotisch is en geweld vertoont, komt dat vaak in de media. Waardoor dat een idee geeft dat mensen met psychose gewelddadig zouden zijn.” In Nederland kijkt een rechter of iemand tijdens een misdrijf een psychose had. Is iemand daardoor niet verantwoordelijk voor zijn daden, dan volgt geen celstraf, maar hulp zoals tbs, om herhaling te voorkomen.

Hoe help je iemand in een psychose?

De omgeving merkt vaak als eerste dat er iets mis is: iemands gedrag verandert, hij of zij trekt zich terug en wordt minder actief. Het is belangrijk om snel hulp te zoeken als je een psychose bij iemand opmerkt, dat versnelt het herstel. Meestal verwijst de huisarts door naar een psychiater voor een behandeling met medicatie, therapie en begeleiding.

Daarnaast helpt een goede leefstijl bij herstel. Rust, regelmaat en voldoende slaap zijn belangrijk, net als contact houden met familie en vrienden voor steun. Als je zelf denkt dat je aan het begin van een psychose zit, bel dan je huisarts, de huisartsenpost of je behandelaar. Bijvoorbeeld als je een stem in je hoofd hoort.

Denk jij aan zelfdoding? Je bent niet alleen. Neem contact op met 113 Zelfmoordpreventie via www.113.nl of bel 113 (lokaal tarief) of 0800-0113 (gratis).

Herken je jezelf in deze eigenschappen of dit artikel en wil je hier met een professionele hulpverlener over praten? Praat dan gratis en anoniem met de MIND Hulplijn. 

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• De Financiële fout van Rutger (34): ‘Ik liet me opjagen door de huizenmarkt en bood 70.000 euro over’
• Madelief (25) heeft leverkanker en houdt in Over Mijn Lijk een prematie, een afscheid bij leven
• Susanne (39) bleef berooid achter na haar scheiding: ‘Eens in de zoveel tijd kreeg ik van mijn zus een biefstukje’
• Jelka (35) in Ex-treem gênant: ‘Hij deed telkens alsof mijn problemen overdreven waren’
• Cara (45) in Geld maakt niet gelukkig: ‘Mijn schoonouders sparen voor de kinderen’

Reacties