Kamiel Visser Binnenland vandaag, 12:33

Leestijd: 4 minuten

Autovrije zondag en geen maaltijdbezorging: dit crisisplan moet brandstof besparen

De overheid heeft het Landelijk Crisisplan Olie in laten gaan. Het doel van dat plan is om ‘allerhande mogelijke crises’ op het gebied van olie het hoofd te bieden. Wat merken we daarvan?

Met de aanhoudende onrust in het Midden-Oosten en het open-en-dichtgaan van de straat van Hormuz nemen de brandstoftekorten in Europa toe. In Nederland is daarom sinds enkele dagen het Landelijk Crisisplan Olie ingegaan. Een stappenplan dat van origine in het leven is geroepen toen de oorlog in Oekraïne uitbrak, maar juist nu van pas lijkt te komen.

In bovenstaande video hoor je over de reden dat prijzen van energie en brandstof snel stijgen, maar langzamer dalen.

Stappenplan Landelijk Crisisplan Olie

Het Landelijk Crisisplan Olie is een stappenplan dat moet gelden als leidraad op momenten dat er in ons land weinig brandstof is. Stap één is slechts een begin, latere stappen hebben verregaandere gevolgen. Als burger merk je op dit moment weinig van het crisisplan. De overheid is hoofdzakelijk bezig met het scenario dat de olieproblemen verergeren. Sinds er nog geen einde lijkt te komen aan de oorlog in het Midden-Oosten, zit die kans erin.

Volgens de eerste stappen van het plan gaan ambtenaren in gesprek met sectoren die veel brandstof verbruiken, zoals de transportbranche en de landbouw. Ook wordt extra gemonitord hoe groot de (internationale) brandstofvoorraad is. Pas als het brandstoftekort groter wordt, merken veel mensen echt iets van het crisisplan. Op dit moment gelden de maatregelen die we hieronder uitlichten dus nog niet.

Verplicht thuiswerken

Veel van de maatregelen in het crisisplan gaan logischerwijs over het beperken van het benzine- en dieselgebruik. Zo kan het in de toekomst voorkomen dat we weer vaker thuis moeten werken, om op die manier brandstof te besparen. Dat is een plan dat sowieso op steun kan rekenen vanuit de Europese commissie. Zij adviseren bedrijven nu al minimaal één thuiswerkdag per week in te voeren.

Mogelijk kan thuiswerken volgens het crisisplan zelfs verplicht worden. Dat zou een unicum zijn. Tijdens de coronacrisis werkten veel mensen ook thuis, maar toen ging het om een advies.

Ook kan het gebruik van het openbaar vervoer worden gestimuleerd. Zo wordt er in het crisisplan gesproken van ov dat goedkoper of zelfs helemaal gratis wordt. Waar mogelijk moet worden ingezet op waterstof en elektrisch rijden, om op die manier brandstof te besparen.

Geen thuisbezorging en langzamer op de snelweg

Maar in het stappenplan van de overheid staan ook nog een aantal andere bijzondere maatregelen. Zo kan het zijn dat thuisbezorgdiensten die op diesel rijden niet meer mogen bezorgen. Als je een maaltijd bestelt, kan het dus zomaar zijn dat je voortaan even twee keer moet checken waar je dat doet. Anders loop je het risico dat je alsnog op de fiets naar het desbetreffende restaurant moet fietsen.

Verregaandere maatregelen staan ook in het crisisplan opgenomen. Zo kan de maximumsnelheid op snelwegen worden teruggedrongen. Automobilisten mogen dan ’s nachts maximaal 100 km/u rijden, overdag 80 km/u. Het Internationaal Energieagentschap (IEA), een van de belangrijkste mondiale organisaties voor het garanderen van energiezekerheid, pleit nu al voor een dergelijke maatregel. Door de snelheid op snelwegen te verlagen, kan aanzienlijk worden bespaard op brandstof.

Oude gewoontes

Een andere optie die de overheid heeft opgenomen in het crisisplan, is het (her-)invoeren van de autovrije zondag. Dat idee werd al eens uitgevoerd in de jaren 70. Ook toen was er een aanhoudende oliecrisis.

En aan de pomp kun je misschien ook niet meer zomaar tanken hoeveel je wil. Om hamsteren te voorkomen, kan het zo zijn dat er een zogenoemde vullingsgraad wordt ingesteld. Bestuurders kunnen dan een maximum aantal liters benzine halen.

Zulke bijzondere maatregelen zijn nodig, schrijft de overheid. Als er geen maatregelen worden genomen om de olievoorziening op peil te houden, kunnen er vroeg of laat keteneffecten ontstaan. Daardoor kunnen er in de supermarkt lege schappen voorkomen of zijn ziekenhuizen niet meer goed bevoorraad.

Wel of geen korting op accijns?

In het crisisplan wordt ook gesproken over de accijns op benzine. De prijs van brandstof kan duurder of goedkoper worden door die accijns hoger of lager te maken. „Een toename in de prijs (van brandstof, red.) kan voor bepaalde activiteiten betekenen dat het niet meer rendabel is om de activiteit voort te zetten.” Volgens de overheid kan het verbruik van brandstof daarmee ook vanzelf al worden verminderd. „Zonder compensatie of ingrijpen van de overheid zal de betreffende activiteit stil komen te liggen.”

Hoewel er in de Tweede Kamer de laatste tijd druk werd gedebatteerd over mogelijke financiële maatregelen, wilde de coalitie nog niets weten van het verlagen van de accijns. In landen als Duitsland gebeurt dat inmiddels wel. Het kabinet Jetten komt vandaag met een pakket die de prijzen aan de pomp moeten verbeteren. Of daar de een accijnsverlaging bij zit, is niet bekend.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• Autovrije zondag en geen maaltijdbezorging: dit crisisplan moet brandstof besparen
• De Financiële fout van Rutger (34): ‘Ik liet me opjagen door de huizenmarkt en bood 70.000 euro over’
• Madelief (25) heeft leverkanker en houdt in Over Mijn Lijk een prematie, een afscheid bij leven
• Kabinet trekt ruim 950 miljoen euro uit voor energiemaatregelen, verhoogt accijnzen op o.a. alcohol
• Susanne (39) bleef berooid achter na haar scheiding: ‘Eens in de zoveel tijd kreeg ik van mijn zus een biefstukje’

Reacties