Cassandra Oostrom Relaties & seks vandaag, 13:01

Leestijd: 3 minuten

Zijn mensen écht gelukkiger met een relatie? Dit zegt de wetenschap

Zijn mensen eigenlijk gelukkiger met een partner, of is dat vooral een hardnekkig idee dat we elkaar zijn gaan aanpraten? En als een relatie verschil maakt: hangt dat dan vooral af van het feit dát je iemand hebt, of juist van hoe die relatie eruitziet? Een groot Duits langlopend onderzoek onder ruim 12.000 volwassenen werpt er nieuw licht op.

Onderzoekers volgden deelnemers dertien jaar lang en keken wat er met hun welzijn gebeurde wanneer ze single werden, een relatie kregen of juist weer uit elkaar gingen. De resultaten zijn onlangs gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Personality and Individual Differences.

Relatie zorgt vaak voor hoger welzijn, maar het effect is beperkt

Gemiddeld genomen voelden mensen zich emotioneel beter in periodes waarin ze een intieme relatie hadden dan wanneer ze single waren. Zodra deelnemers een relatie kregen, rapporteerden ze onder meer:

• Meer tevredenheid met het leven
• Meer positieve emoties, zoals geluk en plezier
• Minder negatieve gevoelens, zoals somberheid en wanhoop

Wanneer een relatie eindigde, zakte het welzijn meestal weer terug. Omdat dezelfde mensen jarenlang zijn gevolgd, kunnen de onderzoekers uitsluiten dat het alleen ‘van nature gelukkige’ mensen zijn die makkelijker een partner vinden. De verandering in relatiestatus zelf hangt samen met hoe mensen zich voelen.

Daarbij plaatsen de onderzoekers wel meteen een kanttekening: de effecten zijn reëel, maar niet spectaculair. Een relatie is geen wondermiddel dat automatisch alle problemen oplost.

Vooral eenzaamheid daalt sterk

Eén effect sprong er duidelijk uit: eenzaamheid. Mensen voelden zich aanzienlijk minder eenzaam wanneer ze een relatie hadden of getrouwd waren dan wanneer ze single waren. Dat verschil was veel groter dan bij geluk of levenssatisfactie en bleef zelfs bestaan in relaties die inhoudelijk niet als ‘goed’ werden beoordeeld.

Volgens de onderzoekers past dat bij wat we al weten uit de psychologie. Eenzaamheid hangt sterk samen met het ontbreken van een hechte, intieme band, terwijl geluk en tevredenheid ook worden beïnvloed door werk, gezondheid, vriendschappen en andere factoren.

Slechte relatie slechter dan geen relatie

Misschien wel de belangrijkste conclusie: niet elke relatie is beter dan single zijn. De kwaliteit van de relatie blijkt doorslaggevend. Mensen in goede relaties scoorden het hoogst op welzijn, terwijl mensen in matige of slechte relaties zich vaak juist slechter voelden dan wanneer ze alleen waren.

Voor gevoelens als verdriet, depressie en wanhoop waren relaties van lage kwaliteit zelfs duidelijk belastend. Alleen bij eenzaamheid gold dat zelfs een slechte relatie minder eenzaam maakte dan helemaal geen relatie.

Mannen iets kwetsbaarder zonder partner

Het onderzoek keek ook naar verschillen tussen mannen en vrouwen. Mannen bleken gemiddeld iets kwetsbaarder zonder partner: zij rapporteerden meer eenzaamheid, meer negatieve emoties en waren iets minder gelukkig dan vrouwen die single waren.

Een mogelijke verklaring is dat mannen vaker sterk leunen op hun partner voor emotionele steun, terwijl vrouwen gemiddeld een breder sociaal netwerk hebben. Opvallend genoeg voelden vrouwen zich juist minder veilig wanneer ze single waren, sterker dan mannen. Die verschillen zijn overigens klein: uiteindelijk weegt de kwaliteit van een relatie zwaarder dan het geslacht.

Druk van de samenleving speelt grote rol

De onderzoekers benadrukken dat single zijn op zichzelf niet automatisch leidt tot een lager welzijn. Een belangrijk deel van de emotionele last lijkt voort te komen uit sociale verwachtingen en subtiele vormen van uitsluiting.

In veel samenlevingen geldt een relatie nog altijd als norm en als teken van succes of volwassenheid. Singles krijgen daardoor sneller, soms onuitgesproken, het gevoel dat ze ‘iets missen’ of ‘achterlopen’. Bovendien zijn veel sociale activiteiten en routines vooral ingericht op stellen, wat het gevoel van buitensluiting kan versterken.

Dat helpt verklaren waarom eenzaamheid zo’n grote rol speelt in het onderzoek: het gaat niet alleen om alleen zijn, maar vooral om het gevoel er minder bij te horen.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• Nieuwe auto, minder privacy: ‘zwarte doos’ wordt verplicht
• Nederlanders wijken uit naar hotels bij de buren: Duitsland en België profiteren van btw-schok
• Op zoek naar een goed salaris? Dit zijn de beste banen van 2026
• Gebruik van de pil daalt: ‘Wat er altijd alleen toe deed, was zwangerschap voorkomen, kwalijk’
• De Spaarrekening van Victoria (26): ‘Al die tikkies, voor mij is de lol er dan vanaf’

Reacties