Sophie Rietmulder Opvoeding vandaag, 15:03

Leestijd: 2 minuten

Wil je je kind een taalvoorsprong geven? Leg de tablet weg en doe dít

Een kwartiertje minder met de tablet spelen en in plaats daarvan samen een boek lezen. Dat simpele verschil kan al meetbare effecten hebben op de taal- en emotionele ontwikkeling van jonge kinderen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek naar schermtijd bij peuters en kleuters.

De studie, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Computers in Human Behavior, laat zien dat niet zozeer het scherm zelf het probleem is, maar wat het verdringt. Tijd die naar digitale media gaat, gaat namelijk ten koste van andere activiteiten, zoals samen lezen.

De tablet heeft een prijs

Onderzoekers bekeken het dagelijkse tijdgebruik van Chinese kinderen tussen de 3 en 6 jaar oud. Ouders hielden bij hoeveel minuten hun kind besteedde aan schermen en aan samen lezen en spelen met ouders. Daarbij werd onderscheid gemaakt tussen educatieve en recreatieve schermtijd en tussen alleen of samen met een ouder kijken.

Volgens de onderzoekers draait het om de zogenoemde opportunity cost: elke minuut die een kind op een scherm zit, kan niet aan iets anders worden besteed. Daarom werd niet alleen gekeken naar verbanden, maar ook naar wat er gebeurt als je de tijd letterlijk omwisselt.

Boeken winnen het van de tablet

De uitkomst is duidelijk. Kinderen die vaker samen met hun ouders lazen, scoorden beter op taalvaardigheden zoals klankherkenning en woordstructuur. Ook hun sociaal-emotionele vaardigheden, zoals het herkennen van gevoelens bij anderen, lagen hoger.

Meer schermtijd hing juist samen met lagere scores op die gebieden, terwijl je dan eigenlijk ook met taal bezig bent. Dat gold voor ontspanning, en voor educatieve apps en programma’s. Zelfs als ouders meekeken, leverde schermtijd minder ontwikkelingsvoordeel op dan samen lezen.

Toen onderzoekers berekenden wat er gebeurt als schermtijd wordt vervangen door leestijd, zagen ze directe winst. Andersom werkte het ook: lezen inruilen voor schermgebruik ging samen met een meetbare achteruitgang in taal- en emotionele ontwikkeling.

Daarnaast luidde een oogarts onlangs de noodklok: er is steeds meer sprake van bijziendheid door een teveel aan schermtijd.

Educatieve apps zijn geen wondermiddel

Opvallend is dat leerzame schermcontent geen uitzondering vormt. Volgens de onderzoekers kan een scherm, ongeacht de inhoud, niet tippen aan de interactie van samen lezen. Boeken bieden rijkere taalprikkels en nodigen ouders uit om vragen te stellen, emoties te benoemen en verhalen samen te bespreken.

Ook ouder-kindspel bleek in dit onderzoek geen volwaardige vervanger van lezen als het om taalontwikkeling gaat. Mogelijk speelt mee dat kinderen in deze leeftijd steeds meer met leeftijdsgenoten spelen, bijvoorbeeld op school.

Samen lezen blijft goud waard

Hoewel het onderzoek een momentopname is en grotendeels leunt op ouderrapportages, is de boodschap volgens de onderzoekers praktisch en helder. In een wereld vol schermen loont het om bewust tijd vrij te maken voor lezen samen.

Schermen volledig verbannen is voor veel gezinnen onrealistisch, maar kleine verschuivingen in het dagritme kunnen al verschil maken. Wie twijfelt tussen een tablet of een boek, kiest volgens dit onderzoek het beste voor dat laatste. 

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• Vakantiegeld AOW valt dit jaar hoger uit: dit bedrag kun je verwachten
• Dit zijn de gevolgen van accijnsverhoging op benzine en diesel werkelijk: 2026 snel duur geworden
• Na werktijd niet meer bereikbaar? Steeds meer werkenden houden vast aan kantoortijden
• Wachten met eten tot iedereen een bordje vol heeft: dat ongemak zit vooral in je hoofd
• Pakketbezorgers gefilmd en op Facebook met de grond gelijk gemaakt: ‘Openbaar shamen’

Reacties