Kamiel Visser Binnenland vandaag, 12:10

Leestijd: 5 minuten

Het koningshuis en Amerikaanse presidenten: wat hebben Nederlanders aan deze relatie (gehad)?

Het mag gerust bijzonder worden genoemd: premier Jetten, koning Willem-Alexander én koningin Máxima op bezoek en als logee in het Witte Huis. Maar wie het verhaal tussen Nederland en de Verenigde Staten een beetje kent, weet dat die geschiedenis al vrij lang is. Wat heeft Nederland in het verleden gehad aan deze relatie, en hoe profiteren we er nu van?

De koning en koningin verbleven niet in een hotel of in een gastenverblijf, maar op uitnodiging van president Trump in het Witte Huis zelf. Dat is hoogstens ongebruikelijk voor staatshoofden om te doen. Vooraf werd zelfs nog een etentje gegeven waarbij premier Jetten ook aanschoof. Niet iedereen was echter fan van dat idee. Maar de samenkomst van ‘onze’ staatshoofden en de Amerikaanse president is de nieuwste toevoeging aan een al lange geschiedenis.

Nederland neerzetten als ‘sterke partner’ van de VS

Volgens koning Willem-Alexander zijn de vrijheden die we het meest koesteren, „life, liberty and the pursuit of happiness“, gebaat bij „stabiliteit en bij samenwerking met sterke, democratische, betrouwbare partners.” Dat zei hij gisteren tijdens een toespraak bij een netwerkreceptie in de Chamber of Commerce in Washington voor zijn bezoek aan Trump in het Witte Huis.

De koning doelt op „partners met een solide trackrecord, die bewezen hebben het gezamenlijke belang te willen dienen.” Volgens hem is Nederland „zo’n sterke en betrouwbare partner” en zijn die „goud waard in een onvoorspelbare wereld waarin op het scherpst van de snede wordt gestreden om macht en invloed”.

Relatie tussen het koningshuis en Amerikaanse presidenten

Al sinds het ontstaan van de Verenigde Staten in 1776 is Nederland nauw betrokken bij het land. Nederland was zelfs het eerste land dat de VS als zelfstandig land erkende. Koning Willem-Alexander vertelt hoe dat zit, in een toespraak die hij gaf tijdens een werkbezoek in Pennsylvania, deel van het bezoek aan Trump: „Het allereerste officiële saluut aan uw jonge natie kwam van Fort Oranje op Sint Eustatius, het kleine Caribische eiland onder Nederlandse vlag.”

Vanaf het begin was echter nog geen sprake van een sterke band tussen het Witte Huis en het koningshuis, dat komt pas met het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, als koningin Wilhelmina zich genoodzaakt ziet om te vluchten.

Roosevelt geen fan van Wilhelmina

Toen Duitsland op het punt stond om Nederland over te nemen, vluchtte koningin Wilhelmina naar Londen. Vanuit daar onderhield ze nauwe banden met de Verenigde Staten, al was toenmalig president Franklin D. Roosevelt schijnbaar niet al te positief over onze vorst. Wilhelmina en Roosevelt spreken naar verluidt een paar keer, maar hij heeft altijd de tijd gedood met grappen en anekdotes, zegt historicus Gerard Aalders tegen de NOS. Prinses Juliana, de dochter van Wilhelmina, valt meer in de smaak bij Roosevelt. Ze gaat op bezoek bij Roosevelt in 1940, 1941 en 1942.

Oproep voor beëindigen koude oorlog

Als Juliana koningin is, gaat ze 1952 op een staatsbezoek van meer dan drie weken. Ze landt in Washington D.C en verblijft drie dagen bij President Truman en zijn vrouw. Voor het Amerikaanse congres houdt ze een toespraak waarin wordt gepleit voor het beëindigen van de koude oorlog, die op dat moment in volle gang is. Amerikaanse politici zijn laaiend enthousiast over onze koningin, maar in Nederland moeten veel politici er niks van hebben.

Toch is de reis naar Amerika, en later Canada, één van de hoogtepunten van Juliana’s carriere als vorstin. Door het optreden van Juliana is de persoonlijke en diplomatieke band tussen Nederland en Amerika versterkt.

Bord niet leeg

Ondanks dat Juliana in 1952 hoge ogen weet te gooien bij de Amerikanen, duurt het nog een lange tijd voordat er een president naar Nederland komt. Pas als Beatrix is aangetreden als koningin krijgt Nederland hoog bezoek. George H.W. Bush, toen nog vicepresident, kwam in 1983 langs en dat deed hij nogmaals in 1991. Ook Beatrix gaat meermaals naar de Verenigde Staten. Onder haar leiding werd de band tussen de Verenigde Staten en Nederland warmer, maar ook zakelijker. Er werd meer gestuurd op internationale samenwerking.

Nieuwe generatie

Met het aantreden van koning Willem-Alexander en koningin Máxima wordt de intensieve band met Amerika voortgezet. Onze vorsten gaan met enige regelmaat naar de Verenigde Staten, en er zijn ontmoetingen geweest met oud-president Joe Biden en Barack Obama. Die laatstgenoemde kwam in 2014 zelfs naar Nederland.

Met de nieuwste generatie vorsten ligt de focus meer op het delen van kennis over bijvoorbeeld watermanagement, klimaat en duurzaamheid. En in tijden van veel oorlog kan een staatsbezoek, met overnachting in het Witte Huis, dus zomaar heel nuttig blijken.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• Slimste Mens-winnaar verrast door Ben van der Burg: ‘Voor altijd aan mij verbonden, haha’
• De Spaarrekening van Bregje (32): ‘8000 euro spaargeld is best een lekker potje’
• Ambtenaren staken massaal, wat willen ze bereiken?
• Rouwkaarten versturen door PostNL wordt honderden euro’s duurder: ‘Niet netjes’
• Onderzoek: vitamine D kan effect op (het ontwikkelen van) alzheimer hebben

Reacties