Nikki Veerbeek Binnenland 17 mrt 2026, 14:31

Leestijd: 3 minuten

Wat wordt het weer en mogen huisdieren mee? 8 vragen over de verkiezingsdag

Morgen, op woensdag 18 maart, gaan we naar de stembus voor de gemeenteraadsverkiezingen. Wat moet je meenemen, tot hoe laat mag je stemmen en mogen kinderen en huisdieren eigenlijk mee? Dit en 5 andere vragen over verkiezingsdag.

De opkomst van de gemeenteraadsverkiezingen ligt altijd lager dan bij de Tweede Kamerverkiezingen. In 2022 was de opkomst met 51 procent historisch laag. Ook nu zijn miljoenen mensen van plan om niet te stemmen. Ipsos I&O denkt zelfs dat de opkomst dit jaar mogelijk nog lager uitvalt dan vier jaar geleden. 

Vragen en antwoorden over de verkiezingsdag voor de gemeenteraad

1. Wat moet je meenemen op de verkiezingsdag? 

Je moet je stempas meenemen en je in het stembureau kunnen legitimeren met een geldig paspoort, identiteitsbewijs of rijbewijs. Je brengt nog altijd een stem uit met een rood potlood. Daarmee mag je maar één vakje inkleuren. 

Een uitzondering geldt voor elf gemeenten, waar kiezers stemmen met een nieuw stembiljet. Dat zijn Alphen aan den Rijn, Boekel, Gouda, ’s-Hertogenbosch, Leiden, Meierijstad, Midden-Delfland, Nijmegen, Noordoostpolder, Soest en Tynaarlo. Zij moeten twee vakjes rood kleuren: één partij en één kandidaat. 

2. Wat moet je doen als je niet kunt stemmen? 

Je mag iemand anders vragen om voor je te stemmen. Dat heet machtigen. Je kunt iemand daarvoor toestemming geven op de achterkant van je stempas. Dat had ook via een formulier gekund, maar de deadline hiervoor is inmiddels verstreken. De persoon die je machtigt, moet in dezelfde gemeente wonen en zelf ook mogen stemmen. Naast de ingevulde stempas moet de andere kiezer een kopie van je identiteitsbewijs meenemen. 

3. Waar kun je stemmen voor de gemeenteraad?

Je kunt voor de gemeenteraadsverkiezingen alleen in je eigen gemeente stemmen. Op de website waarismijnstemlokaal.nl vind je een overzicht van alle stemlokalen. Er zijn bijna 10.000 stembureaus door heel Nederland. 

4. Tot hoe laat kun je stemmen? 

De meeste stembureaus zijn van 07.30 tot 21.00 uur open. Bijzondere of mobiele stembureaus mogen afwijkende openingstijden hebben. Later sluiten dan 21.00 uur mag in principe niet. Bij sluitingstijd mogen alleen de aanwezige kiezers in het stemlokaal of bij de ingang nog worden toegelaten.

5. Mag je een foto van jezelf maken in het kieshokje?

De ‘stemfie’ (een foto van jezelf in het kieshokje) is sinds de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 voer voor discussie. De Kiesraad gaf destijds aan dat met de foto’s het kiesgeheim in gevaar zou kunnen komen, maar toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Ronald Plassterk nam het Kiesraadadvies om de stemfies te verbieden destijds niet over. Dat verbod is er nog steeds niet. Je mag dus gerust foto’s maken, zolang je het stemgeheim van andere kiezers respecteert.

6. Mogen kinderen en huisdieren mee het stemhokje in? 

Er mag in principe maar één persoon tegelijk in een stemhokje aanwezig zijn, in verband met het stemgeheim. Maar als er van enige beïnvloeding absoluut geen sprake kan zijn, bijvoorbeeld als het om een heel jong kind gaat, kan er een uitzondering worden gemaakt. Je moet hiervoor wel toestemming vragen aan de medewerkers van het stembureau.

Een huisdier mag niet mee naar binnen. Sommige locaties kunnen hier een uitzondering op maken. Een hulphond mag wel mee naar binnen, als die nodig is om te kunnen stemmen.

7. Wat gebeurt er als je een foutje maakt? 

Je mag één keer vragen om een nieuw stembiljet.

8. Wat voor weer wordt het tijden de gemeenteraadsverkiezingen? 

De weersomstandigheden op de verkiezingsdag zijn volgens Weeronline „ideaal”. Het blijft de hele dag droog en de zon schijnt. In de middag is de maximumtemperatuur in het noorden tussen de 14 en 15 graden tot lokaal 17 graden in het zuiden.

„Uit eerdere verkiezingen blijkt dat zonnig weer vaak samengaat met een iets hogere opkomst”, weet Weeronline. „Op zonnige dagen lag die gemiddeld 2 tot 3 procent hoger dan op bewolkte en regenachtige dagen.” Ook een aangename temperatuur zorgt vaak voor een iets hogere opkomst, zo’n 1 procent.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• Huishoudens krijgen hogere energierekening, kans om over te stappen: ‘Doe niet halsoverkop’
• De Spaarrekening van Eefje (37): ‘Ik heb 400.000 euro spaargeld’
• De Beleggingsrekening van Roger (47): ‘16.000 euro verlies was wel even zuur’
• Onderzoek: starters onderschatten financiële risico’s bij aankoop woning
• Woonminister: ‘We kunnen niet zomaar doorgaan met apparaten aan- en uitzetten’

Reacties