Nikki Veerbeek Binnenland 29 okt 2025, 11:59

Leestijd: 4 minuten

Tot hoe laat kun je stemmen en mogen kinderen en dieren mee? En andere vragen over stemmen

Nederland gaat vandaag naar de stembus voor de Tweede Kamerverkiezingen. Wat moet je ook alweer meenemen, waar en wanneer kun je stemmen en mogen kinderen en huisdieren mee het hokje in?

Er zijn deze keer ruim 13,4 miljoen kiesgerechtigden en er doen 27 partijen mee. De slotpeiling duidt op een nek-aan-nek-race.

Vragen en antwoorden over stemmen

1. Wat moet je meenemen? 

Je moet je stempas meenemen en je in het stembureau kunnen legitimeren met een paspoort, identiteitsbewijs of rijbewijs. Ook al leven we in 2025, nog altijd breng je je stem uit met een rood potlood. Daarmee mag je maar één vakje inkleuren. Alleen in de gemeenten Alphen aan den Rijn, Boekel, Borne, Midden-Delfland en Tynaarlo stemmen kiezers met een nieuw stembiljet. Zij moeten twee vakjes rood kleuren (partij en persoon).

Dat we nog steeds niet digitaal stemmen heeft te maken met het waarborgen van transparantie, controleerbaarheid en het stemgeheim. Het klinkt handig, maar is ook kwetsbaar.

2. Waar kun je stemmen?

Je kunt je stem uitbrengen in een van de meer dan 10.000 stembureaus in heel Nederland. Op de website waarismijnstemlokaal.nl vind je een overzicht van alle stemlokalen. Je moet in principe in je eigen gemeente stemmen. In een andere gemeente stemmen kan alleen met een zogenoemde kiezerspas. De deadline om die aan te vragen bij de gemeente verviel gisteren om 12.00 uur. 

3. Tot hoe laat kun je stemmen? 

Alle stembureaus voor de Tweede Kamerverkiezingen zijn vanochtend om 07.30 uur geopend. Om 21.00 uur sluiten de stemlocaties. Dan gaan de stembussen open en kunnen de stemmen worden geteld.

Alleen bijzondere stembureaus mogen afwijkende openingstijden hebben, aldus de Kiesraad. Zo openenden op veel stations de stembureaus al eerder. Later sluiten dan 21.00 uur mag in principe niet. Bij sluitingstijd mogen alleen de aanwezige kiezers in het stemlokaal of bij de ingang nog worden toegelaten.

4. Mag je een foto maken in het stemhokje?

De vraag die bij verkiezingen steevast opduikt: mag je een ‘stemfie’ (een foto van jezelf in het kieshokje) maken? Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen in 2014 was dit voer voor discussie. De Kiesraad gaf aan dat met de foto’s het kiesgeheim in gevaar zou kunnen komen. Toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Ronald Plassterk nam het Kiesraadadvies om stemfies te verbieden destijds niet over. En dat verbod is er nog steeds niet. Je mag dus gerust foto’s maken, zolang je het stemgeheim van andere kiezers respecteert. 

5. Mogen kinderen en huisdieren mee het stemhokje in? 

Er mag maar één persoon tegelijk in een stemhokje, in verband met het stemgeheim. Maar als duidelijk is dat van enige beïnvloeding absoluut geen sprake kan zijn, bijvoorbeeld als het om een baby of een peuter gaat, kun je hiervoor toestemming vragen aan de medewerkers van het stembureau.

Een huisdier mag niet mee naar binnen. Sommige locaties kunnen hier een uitzondering op maken. Een hulphond mag wel mee naar binnen, als die nodig is om te kunnen stemmen.

6. Hoe werkt blanco stemmen?

Er zijn verschillende redenen om blanco te stemmen. Het geeft vaak aan dat je ergens neutraal instaat, geen keuze kunt maken of het is een proteststem. Je stemt blanco door geen enkel vakje in te kleuren. Kleur je er meer in of schrijf je op het biljet, dan is je stem ongeldig.

Zowel blanco als ongeldige stemmen tellen mee voor de opkomstcijfers. Ga je helemaal niet naar een stembureau, dan word je niet meegerekend voor de opkomst. De blanco stem heeft geen invloed op de zetelverdeling en heeft wat dat betreft dus wel hetzelfde effect als thuisblijven en niet stemmen.

7. Wat gebeurt er als je een foutje maakt? 

Geen paniek! Je mag één keer vragen om een nieuw stembiljet.

8. Wat voor weer is het vandaag?

Nederland kan woensdag grotendeels droog aankomen bij het stemlokaal, meldt Buienradar. Vooral in het oosten en zuidoosten kan mogelijk zelfs de zon gaan schijnen. Eerder was regen voorspeld voor verkiezingsdag, maar volgens Buienradar wordt het pas aan het einde van de dag overal nat.  

Studies uit verschillende landen laten zien dat minder kiezers naar de stembus gaan als het regent. Heel groot lijkt dat effect niet. Volgens een analyse van dertien Nederlandse verkiezingen is de totale opkomst ongeveer 1 procent lager bij 25 millimeter regen. Welke partijen er baat bij zouden hebben, is niet duidelijk.

Metro ging de straat op om te vragen wie mensen als nieuwe premier willen zien. Het resultaat zie je in de video hierboven.

Reacties