Cassandra Oostrom
Cassandra Oostrom Health & mind vandaag, 
Leestijd: 3 minuten

Je geheugen gaat mogelijk al achteruit vanaf je middelbare leeftijd, blijkt uit onderzoek

Vergeet je weleens waar je iemand van kent, terwijl het gezicht je ontzettend bekend voorkomt? Dat overkomt niet alleen ouderen. Nieuw onderzoek laat zien dat bepaalde geheugenprocessen al op middelbare leeftijd beginnen te veranderen. En dat gebeurt mogelijk een stuk eerder dan veel mensen denken.

Onderzoekers van de Amerikaanse Binghamton University ontdekten dat het geheugen tussen jongvolwassenheid en middelbare leeftijd al merkbaar kan veranderen. Waar geheugenproblemen vaak worden geassocieerd met ouder worden, blijkt juist de periode rond het vijftigste levensjaar belangrijk. De resultaten zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Cerebral Cortex.

Voor het onderzoek kregen ongeveer zestig volwassenen tussen de 18 en 74 jaar verschillende gezichten te zien, gekoppeld aan voorwerpen en afbeeldingen van omgevingen. Na een pauze van vijf minuten moesten de deelnemers aangeven welk voorwerp of welke omgeving bij welk gezicht hoorde. Ondertussen werd met een MRI-scanner de activiteit in de hippocampus gemeten, het hersengebied dat een belangrijke rol speelt bij het vormen en ophalen van herinneringen.

Leestip: Groot hersenonderzoek legt bloot waarom geheugenverlies opeens harder kan toeslaan naarmate je ouder wordt

Gezicht herkennen, maar de rest vergeten

Uit de resultaten bleek dat mensen van middelbare leeftijd vaker moeite hadden om de juiste verbanden te onthouden. Ze herkenden bijvoorbeeld een gezicht en een voorwerp, maar wisten niet of die twee bij elkaar hoorden. Dat is vergelijkbaar met het gevoel dat je iemand ergens van kent, maar niet meer kunt bedenken waarvan.

Volgens psychologieonderzoeker Ian McDonough neemt de nauwkeurigheid van het geheugen tussen de jongvolwassenheid en het 50ste levensjaar duidelijk af. Sommige processen in de hippocampus blijken rond de middelbare leeftijd al minder goed te functioneren. Dat maakt deze levensfase volgens hem een belangrijk omslagpunt.

Opvallend genoeg ontdekten de onderzoekers ook iets onverwachts in de hersenactiviteit. Ze gingen ervan uit dat oudere deelnemers bij geheugenfouten minder activiteit in de hippocampus zouden laten zien. Maar het tegenovergestelde bleek soms waar. Juist wanneer oudere volwassenen een fout antwoord gaven, werden bepaalde hersenpatronen die bij het opslaan van de herinnering actief waren geweest, opnieuw sterk geactiveerd.

Hersenen halen herinneringen door elkaar

Bij jongere deelnemers ontstonden geheugenfouten meestal wanneer de oorspronkelijke herinnering niet goed opnieuw werd geactiveerd. Bij oudere deelnemers gebeurde juist iets anders: hun hersenen activeerden herinneringspatronen, maar koppelden die niet altijd aan de juiste informatie. Daardoor konden ze iets herkennen zonder zich het bijbehorende verband goed te herinneren.

Waarom die sterke hersenactiviteit bij oudere volwassenen samengaat met meer geheugenfouten, weten de onderzoekers nog niet precies. Daarvoor is vervolgonderzoek nodig. Ook benadrukken ze dat niet alle hersengebieden tijdens het ouder worden op dezelfde manier of in hetzelfde tempo veranderen.

Geheugen van jongvolwassenen versus oudere mensen

Volgens McDonough is er lange tijd vooral onderzoek gedaan naar de verschillen tussen jongvolwassenen en ouderen, terwijl mensen van middelbare leeftijd relatief weinig aandacht kregen. Juist die groep verdient volgens hem meer onderzoek, omdat daar mogelijk belangrijke veranderingen in het geheugen plaatsvinden.

De onderzoekers willen daarom beter begrijpen wanneer deze veranderingen beginnen en hoe ze zich over langere tijd ontwikkelen. Het onderzoek betekent overigens niet dat iedereen vanaf zijn 50ste automatisch geheugenproblemen krijgt. Wel laat het zien dat veranderingen in de manier waarop we herinneringen opslaan en terughalen eerder kunnen beginnen dan vaak wordt aangenomen.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Cassandra Oostrom
Geschreven door Cassandra Oostrom

Cassandra heeft Journalistiek gestudeerd en spendeert graag tijd aan het lezen van andermans schrijfwerk, van fictie tot autobiografieën. Daarnaast is ze altijd al geïnteresseerd geweest in de wereld en maatschappelijke onderwerpen. Die twee passies combineert ze graag met haar liefde voor reizen.

Reacties