RIVM waarschuwt: antibiotica werken steeds minder goed, artsen grijpen vaker naar laatste redmiddel
Artsen in Nederland moeten vaker antibiotica inzetten die eigenlijk bedoeld zijn als laatste redmiddel. Volgens het RIVM worden steeds meer bacteriën resistent tegen antibiotica. Daardoor dreigen sommige ernstige infecties in de toekomst moeilijker behandelbaar te worden.
Dat bacteriën steeds ongevoeliger worden voor antibiotica, blijkt uit het nieuwe rapport NethMap One Health. In dat onderzoek wordt gekeken naar hoeveel antibiotica mensen en dieren in Nederland gebruiken, en hoe vaak bacteriën ongevoelig zijn voor die medicatie.
Artsen grijpen vaker naar antibiotica als laatste redmiddel
Hoewel de behandelopties voor sommige ‘gewone’ infecties goed beschikbaar blijven, zijn er ook resistente bacteriën die ernstige infecties kunnen veroorzaken. Het gaat dan bijvoorbeeld om bloedvergiftiging of blaasontsteking. Doordat het aantal bacteriën dat ongevoelig is stijgt, is de kans groter dat mensen een infectie krijgen met resistente bacteriën.
Doordat meer soorten antibiotica minder goed werken, moeten artsen vaker kiezen voor soorten antibiotica die eigenlijk een laatste redmiddel zijn. “Deze laatste-keus-antibiotica zijn hard nodig voor zeer zieke en kwetsbare patiënten”, zegt het RIVM. “Als we deze soorten vaker antibiotica gebruiken, kunnen bacteriën ook daar ongevoelig voor worden. Dan zijn er in de toekomst steeds minder behandelmogelijkheden over.”
Volgens het onderzoek moet er zicht komen op welke patiënten vaker ongevoelige bacteriën met zich meedragen. Zo moeten mensen sneller de juiste behandeling krijgen. “Ook helpt dit voorkomen dat resistente bacteriën zich verspreiden onder kwetsbare mensen, bijvoorbeeld in een ziekenhuis of verpleeghuis.”
Antibioticagebruik blijft stabiel, maar resistentie neemt toe
Het gebruik van antibiotica bij huisartsen en verpleeghuizen is in de afgelopen twee jaar niet gestegen. Wel zijn er tussen ziekenhuizen, verpleeghuizen en huisartsen grote verschillen te merken, zegt het RIVM. “In ziekenhuizen worden meer antibiotica voorgeschreven dan in verpleeghuizen. Ook verschillen deze hoeveelheden binnen hetzelfde type zorginstelling.”
In de veehouderij is het antibioticagebruik ook verder afgenomen. Voorheen kregen dieren als koeien veel antibiotica voorgeschreven, maar daar is de afgelopen 15 jaar verandering in gekomen. Er werd in 2025 77 procent minder antibiotica voor dieren gekocht ten opzichte van het jaartal 2009. Wel blijven kalveren relatief veel antibiotica gebruiken, en steeg het antibioticagebruik bij vleeskuikens juist met bijna een kwart.
Antibioticaresistentie veroorzaakt wereldwijd circa 1,2 miljoen doden per jaar
De resistentie voor antibiotica is al langere tijd een probleem. Ook vorig jaar kwam het RIVM met een rapport dat vergelijkbare conclusies trok. Toen noemde de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) resistentie een van de grootste wereldwijde bedreigingen voor de gezondheid. Elk jaar veroorzaakt het 1,2 miljoen doden. Een infectie door resistente bacteriën kan minder goed behandeld worden met antibiotica en kan daardoor ernstiger verlopen.
Eerder bleek al dat baby’s te vaak onnodig antibiotica krijgen. Het onnodige gebruik van zulke medicijnen kan gevolgen hebben voor de gezondheid van het kindje, bijvoorbeeld een verhoogd risico op astma en eczeem. Meer daarover lees je hier.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Binnenkijken bij Andy en Melisa: hun villa van 1,8 miljoen heeft een zwembad, sauna én thuisbar
- Groot onderzoek: veel ouders betalen mee aan huur of hypotheek van hun kinderen: ‘Soms meer dan 6000 euro’
- Ilona (42) in Burenruzies: ‘Onze buurman heeft onze kat naar het asiel gebracht’
- Wegenbelasting stijgt volgend jaar flink, in deze provincies betaal je het meest
- Filmjournalist Telegraaf vindt nieuwe James Bond geen goede keuze: ‘Je zit nu te kijken naar die gozer van Twilight’
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.metronieuws.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F04%2FKamielVisser11.webp)