Hendriëlle de Groot Gezondheid vandaag, 18:12

Leestijd: 9 minuten

Kim (28) overwon na 7 jaar haar eetstoornis: haar moeder speelde een cruciale rol in haar herstel

Zeven jaar lang worstelde Kim ter Horst (28) met een eetstoornis. Haar moeder, vader, broer en oma zagen van dichtbij wat dat betekende. In de nieuwe Cinetree-documentaire Goed Genoeg vertellen ze hoe die periode hun leven beïnvloedde. Metro sprak met Kim.

Of ze zenuwachtig is voor de première? Een beetje, bekent Kim ter Horst (28). Met de documentaire Goed Genoeg wil ze een hoopvol verhaal uitdragen. De documentaire bestaat uit archiefbeelden en beelden van Kim vandaag de dag. We zien de jonge Kim spelen in het zand. Haar oma herinnert zich haar als een heel lief kind dat altijd voor anderen zorgde. Maar jaren later ziet ze haar kleindochter veranderen. Kim wordt snel boos, raakt geïrriteerd en de spanningen in huis nemen toe. Haar oma is de eerste die vermoedt dat het niet goed met haar gaat. 

De 29 minuten durende documentaire Goed Genoeg, geregisseerd door Josefien Hendriks en Natalie Bruijns, is een initiatief van de Cinetree Foundation, met als missie maatschappelijke thema’s bespreekbaar te maken door middel van film, in samenwerking met Stichting Kiem, die zich inzet voor mensen met een eetstoornis en hun naasten.  

Ook familie aan het woord

In de film komen naast Kim ook haar vader, moeder, broer en oma aan het woord. Samen blikken ze terug op de periode waarin Kim worstelde met een eetstoornis. De makers willen laten zien dat een eetstoornis meer is dan een probleem met eten en hoe belangrijk begrip en steun vanuit de omgeving kunnen zijn. 

Volgens Stichting Kiem leven in Nederland ruim 220.000 mensen met een eetstoornis. Anorexia is wellicht de bekendste vorm – het stereotype dunne meisje – maar eetstoornissen uiten zich in diverse verschijningsvormen, zoals binge eating disorder en boulimia. Voor de omgeving is het vaak lastig om te begrijpen dat het niet alleen om eten draait. Zij zien alleen de buitenkant, maar er gaat veel meer achter schuil. 

Kim kreeg steeds sterker het gevoel dat ze niet goed genoeg was

Kims eetstoornis ontstond niet van de ene op de andere dag, maar is haar leven binnengeslopen. “Het was een combinatie van factoren”, vertelt ze. Als kind was ze verlegen, onzeker en legde ze de lat voor zichzelf heel hoog. De scheiding van haar ouders, toen ze 5 jaar was, heeft de eerste zaadjes daarin geplant. Samen met haar moeder, jongere broertje en oudere zus verhuisde ze van Groningen naar Roosendaal. 

Als kind kon ze moeilijk betekenis geven aan wat er allemaal gebeurde. “De spanning tussen je ouders interpreteer je op je eigen manier.” In haar hoofd ging dat een eigen leven leiden. “Het uitte zich eerst in dat onzekere meisje dat kritisch op zichzelf was. Naarmate ik ouder werd, kwam ik steeds meer tot de overtuiging dat ik niet goed genoeg was.” De middelbare school ging moeizaam, vanwege haar dyslexie, waardoor het idee meer en meer ging groeien dat ze niets kon. “De havo was voor mij een strijd. Kunst was het enige waar ik echt goed in was.” 

Kims omgeving gaf eerst complimenten, daarna groeide de bezorgdheid

Vanaf haar 15e deed Kim verschillende pogingen om af te vallen. Die strandden meestal, totdat zij in het tweede jaar van de kunstacademie steeds meer gewicht verloor. Haar omgeving reageerde in eerste instantie positief op haar veranderde uiterlijk. “Het begint met complimenten: dat het een prestatie is dat je bent afgevallen”, vertelt Kim. 

Maar naarmate ze meer gewicht verloor, sloegen die complimenten om in oprechte bezorgdheid. “Mijn oma was de eerste die dacht: dit gaat helemaal niet goed.” Zelf dacht Kim, of anders gezegd haar eetstoornis, daar anders over. “Ik had het gevoel van: nee hoor, er is niets aan de hand. Op het moment dat je toegeeft dat het niet gezond is, moet je er iets mee gaan doen.” De eetstoornis gaf haar een gevoel van controle en houvast. Ze was er nog niet klaar voor om dat op te geven. 

Haar moeder haalde Kim over om naar een diëtist te gaan. Ook ging ze naar een psycholoog, maar die hulp was niet toereikend. Ze werd opgenomen in een eetstoorniskliniek, waar ze vooral fysiek aansterkte. “Qua therapieën bereikte ik niet veel. Pas in de jaren daarna ben ik aan de slag gegaan met de onderliggende problematiek. Voor mij was dat het gevoel dat ik niet goed genoeg was.” 

De eetstoornis zorgde voor spanningen tussen Kim en haar familie

Voor Kim, die nog thuis woonde, was eten een enorme strijd. “Je verandert in een monster.  Als ik niet wil eten, ben ik niet echt gezellig.” Hoewel er veel spanningen aan tafel waren, heeft ze veel steun ervaren van haar moeder. “Zij wist precies wat ik nodig had om tegen die eetstoornis in te gaan.” Haar moeder verdiepte zich in de eetproblematiek en probeerde haar waar mogelijk af te leiden. Zo gingen ze bijvoorbeeld samen autorijden als de spanning hoog was opgelopen. 

Maar minstens zo belangrijk was dat Kim zich veilig voelde bij haar moeder. “Ik was bang om anderen tot last te zijn en stelde me steeds minder open. Maar mijn moeder stelde me gerust. Ze zei: ‘Je bent me niet tot last, ik vind het fijn dat ik er voor je kan zijn.’” Kim merkte hoe belangrijk die veiligheid was. “Dan kun je op iemand leunen en kan diegene je ook echt helpen.” Uiteindelijk groeiden moeder en dochter juist dichter naar elkaar toe. 

Door haar eetstoornis verloor Kim ook vrienden

Ook haar sociale leven leed onder de eetstoornis. “Het heeft me ingeperkt”, vertelt ze. “Als je in je eetstoornis zit, heb je daar een hele dagtaak aan. Je bent er zoveel tijd mee kwijt, dat er weinig tijd overblijft voor vrienden.” Zelfs een avondje uitgaan was ingewikkeld, omdat ze rekening moest houden met haar vaste eetmomenten. 

In die periode verloor Kim meerdere vrienden. “Maar ik neem hen niets kwalijk”, zegt ze onmiddellijk. “Ik snap ook dat het moeilijk voor hen was.” Tegelijkertijd had ze veel aan de vriendinnen die haar onvoorwaardelijk bleven steunen. Zij herinnerden haar eraan dat er ook een leven buiten de eetstoornis bestond. “Doordat zij leuke dingen deden, kreeg ik een soort FOMO.” Ze wilde ook weer meedoen, in plaats van voortdurend bezig te zijn met haar eetstoornis. 

Yoga hielp Kim opnieuw contact te maken met haar lichaam

Erover praten, hulp accepteren en haar onderliggende overtuigingen onder ogen zien, hielpen Kim in haar herstel. Ook yoga was voor haar heel helend. “Yoga raakte dat stukje gevoel aan. Ik moest mijn lichaam leren voelen, al waren de eerste lessen zeker niet comfortabel.” Inmiddels werkt ze zelf als yogadocent en ademcoach. 

Stichting Kiem: een eetstoornis is niet altijd zichtbaar

Volgens Daphne Ketelaars, directeur van Stichting Kiem, is er nog veel onbegrip over eetstoornissen. “De samenleving weet er te weinig over. Het is een psychische ziekte, die niet alleen over eten gaat.” Dat iemand met een eetstoornis worstelt, is niet altijd aan de buitenkant te zien. Sommige mensen hebben een gezond gewicht. Maar ook aan andere signalen kun je opmerken dat het met je vriend of kennis niet goed gaat. Trekt hij zich terug? Is zij wat kribbiger? “Je wilt iemand helpen, maar weet niet hoe. Dat voelt heel onzeker en machteloos. Daarom is het belangrijk dat naasten kennis, steun en houvast krijgen”, zegt Ketelaars. 

Een eetstoornis kan relaties enorm onder druk zetten. “Het kan leiden tot frustratie, verdriet, ruzies en conflicten. Wanneer grijp je in? Hoe blijf je toch in contact?” Daarom is het belangrijk dat ook naasten steun krijgen. “Wij organiseren ouder- en themabijeenkomsten”, zegt Ketelaars. “Naasten krijgen daar handvatten.  Ze leren wat een psychische ziekte is. Ook leren ze om onderscheid te maken tussen de stem van hun kind en die van de eetstoornis. Als je dat onderscheid kunt maken, is het ook al makkelijker.” 

Wat kun je doen als iemand in je omgeving een eetstoornis heeft?

Wat kun je doen als een geliefde worstelt met eten? Als je ziet dat een vriendin steeds meer afvalt, obsessief bezig is met calorieën tellen of in paniek raakt van een glas cola of een boterham? “Het is belangrijk om dingen te blijven doen die niet met eten te maken hebben”, zegt Ketelaars. “Probeer afleiding te zoeken, vooral voor en na het eten. Maak tegelijk je zorgen bespreekbaar.” Als iemand er zelf niet meer uitkomt, is het verstandig professionele hulp in te schakelen. Intussen kun je zelf het beste naast die persoon blijven staan. “Dat kan ook door te wandelen, te shoppen of een spelletje te doen. Of autorijden, zoals we in de documentaire zagen.” 

Ook voor naasten kan het lastig zijn om aan de feestelijk gedekte tafel te zitten met iemand met een eetstoornis, die er overduidelijk geen zin in heeft en misschien wel angstig is. “De feestdagen brengen extra spanning met zich mee”, zegt Ketelaars. “Het draait om gezelligheid, maar ook om veel eten. Dat kan veel angst en spanning oproepen, zowel bij diegene met een eetstoornis als bij de familie.” 

Eetstoornis tijdens kerst: zo voorkom je extra spanning aan tafel

Wat je vooral niet moet doen, is opmerkingen maken over het gewicht en uiterlijk. Je wilt dat het gezellig wordt. Het kan helpen om vooraf met diegene te gaan zitten. “Accepteer dat er spanning kan zijn, maak van tevoren afspraken, zorg voor afleiding voor en na het eten. Maak het gezellig met een mooie kerstboom en cadeautjes. Haal herinneringen op die niet over eten gaan.” 

Voor Kim zien de feestdagen er nu heel anders uit dan in de tijd dat haar eetstoornis haar leven domineerde. “Vroeger vond ik dat heel moeilijk. Ik had een heel dubbel gevoel. Er stond veel eten op tafel, waar ik een gigantisch groot ding van maakte. Ga ik dit wel eten of niet? Voortdurend had ik een strijd in mijn hoofd.” 

Na 7 jaar strijd kan Kim weer genieten van de feestdagen

Inmiddels is dat anders en kan ze er zelfs naar uitkijken. “Nu ben ik daar niet meer mee bezig. Als de spanning toch oploopt, weet ik wat ik kan doen. Ik kan het uitspreken of me even terugtrekken. Het is zo’n verademing dat ik echt weer kan genieten van die dagen.” 

De documentaire is gratis te bekijken op cinetree.nl/goedgenoeg. 

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• De Bijenkorf gooit het roer radicaal om en neemt na 63 jaar afscheid van vertrouwde klimpieten: teddyberen nemen hun plek in
• Zelfde salaris, tonnen minder pensioen: 62 procent van Nederlanders onderschat dit grote verschil
• ‘Ik heb het nú koud!’: in bijna helft gezinnen met pubers leidt de thermostaat tot discussie
• De Spaarrekening van Elske (53): ‘Koopzegels gaan direct naar de spaarrekening’
• Consumentenbond waarschuwt voor elektrische kachels: waarom verwarmen op gas vaak goedkoper is

Geschreven door Hendriëlle de Groot

Het liefst schrijft Hendriëlle human interest-verhalen, maar van misstanden aan het licht brengen, gaat haar journalistieke hart sneller kloppen. Ze is goed in het optekenen van levensverhalen, maar het geeft haar ook veel voldoening als ze met een uniek nieuwsverhaal komt. Naast journalist is ze vertaler Frans, het liefst combineert ze ‘the best of both worlds’.

Reacties