Hendriëlle de Groot Gezondheid 7 jul 2025, 14:01

Leestijd: 5 minuten

Onder narcose bij de tandarts: is dat de uitkomst voor mensen met extreme angst of trauma’s?

Een tandartsbezoek: veel mensen zien er tegenop. Of het nu gaat om een gebitsreiniging of het vullen van een gaatje, het is verre van prettig. Maar sommige mensen zijn zo bang voor de tandarts of zelfs getraumatiseerd door een eerder bezoek, dat ze simpelweg helemaal niet meer gaan. Een behandeling onder narcose kan dan uitkomst bieden.

Tandarts August van Spaendonck ziet in zijn praktijk, Narcose Dental in Almere, mensen die al jaren niet meer naar de tandarts zijn geweest. Ze stellen het tandartsbezoek vaak uit, omdat ze bang zijn. Al is er tegenwoordig ook een groeiende groep die mondzorg mijdt, vanwege de torenhoge kosten. Van Spaendonck voert behandelingen uit onder narcose.

Heftige ontstekingen

Sommige mensen gaan jaren niet naar de tandarts. Intussen verergeren klachten, waarbij het niet alleen gaat om je gebit, maar ook over de gezondheid in het algemeen. Pas als mensen vergaan van de kiespijn, maken ze eindelijk een afspraak. Maar dan is er vaak al veel schade ontstaan. „Sommige patiënten die wij zien hebben zichzelf jarenlang op de been gehouden met pijnstillers. Op termijn kunnen er serieus problemen ontstaan”, legt Van Spaendonck uit. „Ontstekingen in het kaakbot, verlies van tanden en kiezen, slechte adem, spijsverteringsproblemen of zelfs hartklachten door bacteriën die via de mond het lichaam binnenkomen.”

Klachten ontstaan vaak geleidelijk en blijven lang onopgemerkt. De behandeling wordt dan ingrijpender. De tandarts wijst ook op de mentale impact: mensen die niet durven te lachen vanwege hun gebit of zelfs sociaal geïsoleerd raken, vanwege de schaamte.

Tandartsbehandeling onder narcose

Van Spaendonck ziet dat steeds meer mensen kiezen voor een tandartsbehandeling onder narcose. Dat heeft er mogelijk ook mee te maken dat het nog niet zo lang bestaat. „Langzaam wordt het steeds bekender. Daarmee groeit de vraag.”

Ondanks de erkenning, is er ook terughoudendheid. „Sommige mensen vragen zich af: moet je mensen niet gewoon van hun angst afhelpen? Een terechte vraag, maar de praktijk is weerbarstig. De meeste mensen die bij ons komen, hebben te maken met een diepe, soms traumatische angst.”

Bovendien moet er vaak snel gehandeld worden: er moet acuut zorg worden verleend. Voor het vervolg raadt hij mensen wel aan om niet onder narcose te gaan en bij voorkeur naar een reguliere tandarts te gaan.

Extreme angst of fobie

In zijn praktijk ziet tandarts August van Spaendonck een breed scala aan mensen. Wat zij gemeen hebben, is dat ze jarenlang vastlopen in de zorg. „De grootste groep bestaat uit mensen met extreme angst of een fobie”, vertelt hij. Zij kampen met trauma’s, soms ontstaan door eerdere ervaringen bij de (school)tandarts. Schaamte of de angst om niet serieus genomen te worden, kan ook een rol spelen.

Hij noemt een schijnend voorbeeld: een 70-jarige man die al ruim zestig jaar niet meer naar de tandarts was geweest. „Ongelooflijk dapper dat hij alsnog kwam, maar ook schrijnend dat hij die stap pas nu durfde zetten. Misschien dat hij die stap eerder had gezet als hij wist dat het onder narcose kan en dat er plekken zijn waar je je niet hoeft te schamen als je angstig bent.”

Trekken van verstandkies

De tweede groep patiënten die de tandarts behandelt, zijn niet zozeer bang voor de tandarts, maar wel voor de ‘grotere’ behandelingen: denk bijvoorbeeld aan het trekken van een verstandskies. Of iemand die toe is aan een kunstgebit, bij wie alle tanden verwijderd moeten worden.

Dan is er nog een derde groep, voor wie een tandartsbezoek medisch lastig is. „Bijvoorbeeld vanwege een kleine mondopening, heftige kokhalsreflex, PTSS, autisme of een verstandelijke beperking.” Dankzij de narcose kunnen zij wel worden geholpen.

Extreme tandartsangst

Vrijwel niemand vindt een tandartsverzoek fijn. Maar sommige patiënten raken al in paniek als ze alleen al denken aan de tandarts met zijn mondkapje, witte jas en glimmende instrumenten. „Daarom dragen wij geen witte jassen en gebruiken we bij de intake geen instrumenten, enkel een foto en een spiegeltje”, zegt August van Spaendonck. „Persoonlijke aandacht maakt het verschil.”

Er zijn ook zogenaamde ‘angsttandartsen’: zij helpen mensen over hun angst heen te komen, met uitleg bij alle stappen die zij nemen. Daarbij is er ook tijd en ruimte om een pauze in te lassen. Van Spaendonck behandelt mensen voor wie die stap zelfs te groot is en die dringend zorg nodig hebben. „We kunnen in één keer veel doen, zonder dat iemand die behandeling bewust meemaakt.”

Hoe groot zijn de risico’s?

Is dat niet risicovol, zo’n behandeling onder algehele narcose? Volgens de tandarts kunnen de voordelen, zeker voor mensen die jarenlang mondzorg mijden, zeker opwegen tegen de risico’s. „Lang doorlopen met klachten is namelijk ook een groot risico.”

Als de patiënt onder narcose is, kan er bovendien veel werk worden verricht in één sessie. „Het is geen standaardoplossing en ook niet bedoeld als vervanging van reguliere tandheelkunde,” benadrukt Van Spaendonck. „Maar voor wie langdurig vastloopt in de zorg, kan het een noodzakelijke stap zijn om de mondgezondheid te herstellen.”

Tips als je bang bent voor de tandarts

Wat zou hij mensen mee willen geven die bang zijn voor de tandarts? „Weet dat je niet de enige bent. Een kwart van de Nederlanders is bang voor de tandarts.” Al vermoedt hij zelf dat dat aantal nog vele malen hoger ligt. „Schaamte is de eerste drempel die ik zou kunnen wegnemen. Bedenk vervolgens wat voor jou het beste traject is. Wil je van je angst af en denk je dat je daar klaar voor bent? Zoek dan goede begeleiding en ga naar een angsttandarts die de tijd voor je neemt en bouw het rustig weer op.”

Als dat niet voldoende is, kun je op zoek gaan naar alternatieven, zoals behandeling onder narcose. „Het allerbelangrijkst is dat je weer gezond wordt. Kies niet per se voor een praktijk die het dichtstbij is, maar een plek die goed voelt. Lees ook de reviews goed, zodat je een keuze maakt en kiest voor een plek die bij je past.”

In deze artikelen lees je alles over de gezondheid van je mond en tanden:

• Laat jij je tandenborstel ook altijd slingeren op de wasbak? Dat is slecht voor je gezondheid.
• Dit kan de staat van je mond en gebit zeggen over je gehele gezondheid.
• Zelf je tanden bleken? Hier moet je op letten.
• Tandarts deelt opvallende vervanger voor kauwgom tegen slechte adem.
• Je kunt relatief makkelijk hart- en vaatziekten voorkomen via je mond, zo doe je dat.

Tandarts bijt van zich af na slechte recensie en krijgt waarschuwing

Meer fysiotherapeuten stoppen met hun vak: ‘Alles wordt duurder, maar onze vergoeding gaat niet omhoog’

Reacties