Dit is volgens wetenschappers het geheim van een goed gesprek
Waarom kun je met de ene persoon urenlang praten, terwijl een gesprek met iemand anders al na een paar minuten ongemakkelijk aanvoelt? Wetenschappers denken een belangrijke verklaring te hebben gevonden. Het geheim van een prettig gesprek zit volgens hen in een opvallend verschijnsel: roze ruis. En dat blijkt zelfs invloed te hebben op de kans op een tweede date.
Onderzoekers van Dartmouth College in de Verenigde Staten analyseerden meer dan duizend gesprekken tussen mensen die elkaar niet kenden. Ze wilden ontdekken waarom sommige gesprekken vanzelf lijken te verlopen, terwijl andere al snel vastlopen. De uitkomst, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Science Advances, laat zien dat vooral de afwisseling tussen vertrouwde onderwerpen en nieuwe ideeën belangrijk is.
Wat is roze ruis en wat heeft het met gesprekken te maken?
De term ‘roze ruis’ komt oorspronkelijk uit de natuurkunde en wordt gebruikt om een bepaald patroon van schommelingen te beschrijven. Volgens de onderzoekers is een vergelijkbaar patroon terug te vinden in gesprekken. Daarbij blijven mensen lang genoeg bij een onderwerp om elkaar echt te begrijpen, maar veranderen ze op tijd van richting om het gesprek interessant te houden.
Onderzoeker Kathryn O’Nell legt tegenover The Guardian uit dat roze ruis zich op de grens van chaos bevindt. Je blijft als het ware op een stabiel punt, zonder daar voortdurend vast te zitten. In een gesprek betekent dat dat je samen een onderwerp kunt uitdiepen, maar ook ruimte laat voor nieuwe gedachten en onverwachte wendingen.
Volgens de wetenschappers bestaan er ook twee andere patronen. Bij ‘witte ruis’ springen gesprekspartners voortdurend van de hak op de tak, zonder goed aan te sluiten op wat de ander zegt. Bij ‘rode ruis’ gebeurt juist het tegenovergestelde: mensen blijven te veel hangen in hetzelfde onderwerp en herhalen elkaar. Roze ruis vormt de middenweg tussen die twee uitersten.
Een goed gesprek draait niet alleen om elkaar begrijpen
Voor het onderzoek werden gesprekken met behulp van kunstmatige intelligentie geanalyseerd. De onderzoekers gebruikten een AI-model dat iedere gespreksbijdrage beoordeelde aan de hand van 768 kenmerken, waaronder betekenis, toon en context. Zo konden ze onderzoeken hoe gesprekken zich ontwikkelden en hoe gesprekspartners op elkaar reageerden.
Vervolgens vergeleken ze die patronen met de ervaringen van de deelnemers. Mensen die gesprekken voerden met meer roze ruis, bleken die gesprekken gemiddeld prettiger te vinden. Ze voelden zich sterker verbonden met hun gesprekspartner en hadden vaker zin om verder te praten.
Opvallend genoeg bleek dat niet alleen te gelden voor onbekenden. Ook bij gesprekken tussen vrienden over belangrijke gebeurtenissen uit hun leven zagen de onderzoekers hetzelfde verband. Een goed gesprek draait volgens hen dus niet uitsluitend om op dezelfde golflengte zitten, maar juist ook om het vermogen samen nieuwe richtingen te ontdekken.
Roze ruis vergroot zelfs de kans op een tweede date
De onderzoekers bekeken ook gesprekken tijdens speeddates. Daaruit bleek dat de aanwezigheid van roze ruis samenhing met de kans dat twee mensen elkaar opnieuw wilden ontmoeten. Gesprekken waarin mensen elkaar afwisselend volgden en nieuwe onderwerpen aansneden, bleken vaker uit te monden in een tweede afspraak.
Volgens neurowetenschapper Emily Finn, die bij het onderzoek betrokken was, is het idee dat een goed gesprek vooral draait om voortdurend op één lijn zitten dan ook te simpel. Mensen kunnen elkaar voortdurend bevestigen en dezelfde woorden gebruiken, terwijl ze zich ondertussen behoorlijk vervelen.
Juist de afwisseling maakt een gesprek interessant. Soms sluit je aan bij wat de ander vertelt, waarna je zelf een nieuwe gedachte toevoegt. Vervolgens ontstaat er weer een gezamenlijk onderwerp om verder over te praten. Die voortdurende beweging lijkt belangrijk voor het gevoel van verbondenheid.
Kun je leren om betere gesprekken te voeren?
Het goede nieuws is dat roze ruis mogelijk geen aangeboren talent hoeft te zijn. O’Nell vermoedt dat mensen deze manier van communiceren kunnen ontwikkelen. De onderzoekers analyseerden namelijk ook podcasts met twee vaste presentatoren en ontdekten dat hun gesprekken gedurende de eerste vijftig afleveringen steeds meer kenmerken van roze ruis vertoonden.
Dat suggereert dat gesprekspartners na verloop van tijd beter kunnen worden in het vinden van de juiste balans tussen aansluiten bij elkaar en nieuwe ideeën aandragen. Wie een gesprek prettiger wil maken, hoeft dus niet voortdurend interessante onderwerpen te bedenken. Goed luisteren, ergens op doorgaan en op het juiste moment iets nieuws toevoegen, kan al helpen.
Toch plaatsen andere wetenschappers een kanttekening bij de resultaten. Gespreksdeskundige Elizabeth Stokoe van de London School of Economics benadrukt dat niet ieder waardevol gesprek ook prettig hoeft te zijn. Moeilijke, verdrietige of emotionele gesprekken kunnen minstens zo belangrijk zijn, ook wanneer niemand er plezier aan beleeft.
De onderzoekers hebben daarmee niet dé formule voor ieder goed gesprek gevonden. Wel laat het onderzoek zien waarom sommige gesprekken moeiteloos blijven boeien: niet doordat je het voortdurend met elkaar eens bent, maar doordat je samen steeds iets nieuws ontdekt.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Jessie (43) nam haar beste vriendin in dienst, maar kreeg spijt: ‘Ik doe haar werk nu achter haar rug’
- Hannah (36) in Geld maakt (niet) gelukkig: ‘Ik zou beter slapen als ik meer verdiende’
- Na Knokke-Off is Omerta opnieuw een serie over verwende rijkelui, de stiefzoon moet maar opdraaien voor een dodelijk drama
- Caroline (44) in Opgebiecht: ‘Ik word gek van de hobby van mijn man’
- Sanne (35) kocht voor 2100 euro een toy poedel via Marktplaats: na een paar dagen ging het mis
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.metronieuws.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2022%2F11%2FSchermafbeelding-2022-11-04-om-14.58.43.png)