Wat gebeurt er als de VVD uit het kabinet stapt en D66 en CDA overblijven? ‘Dan staan alle VVD-bewindspersonen op straat’
In politiek Den Haag is een grote politieke crisis ontstaan. Het belastingplan is uiteindelijk wel aangenomen, maar zonder de steun van de minister die het plan zelf had opgesteld. De aanleiding hiervoor was een wijziging in het belastingplan die buiten de VVD om door D66 en het CDA werd doorgevoerd. Sindsdien staat het kabinet flink onder druk.
VVD-leider Dilan Yeşilgöz ziet voorlopig nog geen reden om uit het kabinet te stappen. Zij pleit in plaats daarvan voor een ‘fundamentele reset’ van het kabinet. Als dat niet mogelijk blijkt, wil ze dat de drie coalitiepartijen gezamenlijk hun ontslag indienen bij de koning. Uit een peiling van het EenVandaag Opiniepanel blijkt dat een meerderheid van de VVD-kiezers (60 procent) vindt dat de partij uit het kabinet moet stappen. Maar is dat het enige mogelijke scenario? Daar zijn verschillende antwoorden op te vinden.
Gaan D66 en het CDA verder zonder de VVD?
De top van de coalitie zit al sinds zaterdagochtend in Hilversum te vergaderen over hoe het nu verder moet. Yesilgöz zei vrijdagavond over dat overleg: “Het kan zijn dat we met zijn drieën besluiten: we gaan naar de koning, het is aan de kiezer. Je kunt beslissen dat een minderheidskabinet niet functioneert en het een meerderheidskabinet moet worden. Er zijn verschillende varianten, maar dat het op deze manier niet door kan, is inmiddels wel duidelijk”, schrijft het AD. De optie die ze niet noemde, was: wij stappen zelf uit het kabinet.
Daarvoor is een inhoudelijke reden. Als de VVD uit het kabinet stapt, gaan D66 en CDA in elk geval voorlopig met z’n tweeën verder. Nieuwe verkiezingen zijn waarschijnlijk op zijn vroegst in mei. In de tussentijd moet er nog van alles geregeld worden: begrotingen voor volgend jaar moeten nog worden vastgesteld en er moet over een paar maanden een Voorjaarsnota worden gemaakt. Dat laatste is belangrijk, omdat daarin ook de begroting voor 2028 al in grote lijnen wordt getekend.
Bij al die belangrijke beslissingen kan het overgebleven minderheidskabinet van D66 en CDA de komende tijd leunen op een minimale meerderheid via de linkse oppositie, zo is de angst bij de VVD. Dat heeft het debat over het belastingplan van afgelopen week bewezen. Dan staat de VVD buitenspel en kan de partij geen invloed meer uitoefenen op de koers, schrijft politiek verslaggever Hans van Soest van het AD.
Wat gaan de VVD-ers uit het kabinet doen als het valt?
Nog een gevolg: Als de VVD uit het kabinet stapt, staan alle VVD-bewindspersonen op straat. Ook partijleider Yesilgöz zelf, die nu minister van Defensie is, heeft dan ineens geen baan meer. Dat maakt het lastig om jezelf te profileren in een nieuwe verkiezingscampagne. Natuurlijk kan Yesilgöz terugkeren in de Tweede Kamer en daar als fractievoorzitter de leiding nemen, maar dan moet er eerst iemand uit de VVD-fractie plaatsmaken.
Overigens is het nog geen uitgemaakte zaak dat bij een val van het kabinet-Jetten er ook nieuwe verkiezingen komen. De Tweede Kamer heeft vorige week afgesproken dat in zo’n geval er eerst een Kamerdebat volgt. Daarin kan worden gekozen om te proberen de brokstukken te lijmen of een nieuw kabinet te zoeken.
Na de val van de afgelopen kabinetten ging de premier direct naar de koning om het ontslag van zijn bewindslieden aan te bieden. Dat zal nu dus hoe dan ook niet direct gebeuren. Dat maakt Yesilgöz’ opstelling extra lastig.
Valt er nog met de VVD samen te werken?
Het is überhaupt de vraag of samenwerking met de VVD nog mogelijk is na de politieke crisis. Volt-Leider Laurens Dassen is daar sceptisch over. Hij benadrukt dat de VVD het kabinet ‘gijzelt’. “Met de VVD is op deze manier in ieder geval niet samen te werken. Ik denk dat we de VVD heel hard nodig hebben in dit land om te zorgen dat we vooruit kunnen, keihard nodig zelfs. Alleen er zal wel een andere houding bij moeten komen. Niet als je altijd honderd procent je zin krijgt”, zegt Dassen bij WNL.
Op de vraag of het sluiten van een linkse deal, met daarin de voor de VVD gevoelige term ‘miljonairsbelasting’, niet als een vorm van wraak kan worden gezien, antwoordt Dassen dat VVD’ers geen ’tere zieltjes’ zijn.
“Ze zitten in de politiek. En in de politiek wordt een spel soms wat harder gespeeld. De afgelopen maanden hebben we gezien dat de VVD gewoon niet bereid was om ook maar enigszins te bewegen op vermogen, terwijl dat wel de hele tijd het signaal was vanuit het kabinet richting Pro en Volt.”
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Jessie (43) nam haar beste vriendin in dienst, maar kreeg spijt: ‘Ik doe haar werk nu achter haar rug’
- Hannah (36) in Geld maakt (niet) gelukkig: ‘Ik zou beter slapen als ik meer verdiende’
- Na Knokke-Off is Omerta opnieuw een serie over verwende rijkelui, de stiefzoon moet maar opdraaien voor een dodelijk drama
- Caroline (44) in Opgebiecht: ‘Ik word gek van de hobby van mijn man’
- Sanne (35) kocht voor 2100 euro een toy poedel via Marktplaats: na een paar dagen ging het mis
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.metronieuws.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2025%2F04%2FIMG_5681-kopie.jpg)