Sophie Rietmulder Health & mind vandaag, 14:59

Leestijd: 2 minuten

Naast een gezonde levensstijl, bepaalt ook dít hoe oud je wordt

Of je lang leeft, hangt niet alleen af van gezond eten, bewegen en niet roken. Nieuw onderzoek laat zien dat je genen een veel grotere rol spelen bij je levensduur dan wetenschappers jarenlang aannamen. Ongeveer de helft van hoe oud je wordt, lijkt genetisch bepaald.

Dat blijkt uit een studie die eind januari is verschenen in het wetenschappelijke tijdschrift Science. De resultaten zetten een gangbaar idee op zijn kop: dat vooral leefstijl en omgeving bepalen hoelang iemand leeft.

Externe pech eruit gefilterd

Onderzoekers keken opnieuw naar oude gegevens over sterfte in onder meer Zweden, Denemarken en de Verenigde Staten. Ze analyseerden ook data van tweelingen en familieleden van honderdplussers. Daarbij maakten ze een belangrijk onderscheid.

Sterfgevallen door externe oorzaken zoals ongelukken, geweld of infecties werden zo goed mogelijk uit de cijfers gefilterd. Dat soort pech zegt namelijk weinig over hoe het lichaam zelf veroudert. Wat overblijft, is sterfte die vooral te maken heeft met biologische processen.

Toen die externe factoren werden weggelaten, sprong het aandeel van genetica ineens omhoog. In plaats van 20 tot 25 procent, zoals eerdere studies vaak vonden, kwam de invloed van genen uit op ongeveer 55 procent.

Metro schreef eerder over vier gewoontes die de kans op gezond ouder worden vergroten.

Genetische aanleg verklaart deels oud worden

Dat percentage past beter bij wat onderzoekers zien bij andere lichamelijke kenmerken, zoals lengte of bloeddruk. Ook daar verklaart genetische aanleg vaak rond de helft van de verschillen tussen mensen. Levensduur leek lang een uitzondering, maar dat beeld verandert nu.

De nieuwe berekening sluit ook beter aan bij wat bekend is uit dieronderzoek. Bij muizen en fruitvliegen blijkt al langer dat genen een grote rol spelen in hoe snel het lichaam veroudert.

Erfelijke factoren in oud worden

Onderzoek laat ook zien dat levensduur sterker erfelijk is dan lang werd gedacht. Dat betekent ook dat hoe oud je ouders en grootouders zijn geworden, iets zegt over je eigen kansen. In families waarin meerdere mensen 90 of zelfs 100 jaar oud worden, komen vaker genen voor die samenhangen met een langzamer verouderingsproces en een betere bescherming tegen ouderdomsziekten. 

Die genetische voordelen worden van generatie op generatie doorgegeven. Vooral bij uitzonderlijk hoge leeftijden, zoals bij honderdplussers, blijkt die erfelijke invloed groter dan bij ‘gewoon’ oud worden. Dat maakt familiegeschiedenis geen garantie, maar wel een duidelijke aanwijzing voor een grotere kans op een lang leven.

Wat betekent dit voor leefstijl?

De onderzoekers benadrukken dat leefstijl nog steeds belangrijk is. Genen bepalen niet alles. Wat je eet, hoeveel je beweegt en of je rookt, maken nog altijd verschil. Maar dit onderzoek suggereert dat er daarnaast een stevige genetische basis is die bepaalt hoe ver het lichaam biologisch kan komen.

Door beter te begrijpen welke genen daarbij betrokken zijn, hopen wetenschappers meer inzicht te krijgen in het verouderingsproces. Dat kan op termijn helpen bij het ontwikkelen van behandelingen die gezonde levensjaren verlengen. Een volgende stap is om preciezer uit te zoeken welk deel van de niet-genetische invloed echt leefstijl is, en welk deel simpelweg toeval.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• Hoeveel contant geld mag je in 2026 belastingvrij in huis hebben?
• De Spaarrekening van Sanneke (36): ‘Die extra verdieping op mijn huis kost 100.000 euro’
• Naast een gezonde levensstijl, bepaalt ook dít hoe oud je wordt
• Parkinson komt niet alleen door pesticiden, dit zijn mogelijke risicofactoren
• De Financiële fout van Wilma (36): ‘Ik leende geld uit om aardig gevonden te worden’

Reacties