Sophie Rietmulder Binnenland vandaag, 09:43

Leestijd: 4 minuten

CBS ziet opvallend verschil: kinderen krijgen vaker goede start, maar bij arme gezinnen gaat het mis

Steeds meer kinderen in Nederland krijgen volgens nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) een kansrijke start. Maar bij sommige gezinnen met weinig geld gebeurt het tegenovergestelde: daar stapelen problemen zich juist vaker op, vooral bij kinderen met ouders van Nederlandse herkomst.

Kinderen die in 2021 werden geboren, hadden in hun eerste levensjaren vaker gunstige gezinsomstandigheden dan kinderen uit 2007. Zo groeiden minder kinderen op in gezinnen waar meerdere risicofactoren tegelijkertijd speelden. Het CBS onderzocht dit voor de Rapportage Integratie en Samenleven 2026.

Daarbij keken onderzoekers naar de eerste duizend dagen van een kind, gerekend vanaf het jaar vóór de geboorte tot de tweede verjaardag. In deze periode kunnen de omstandigheden thuis een belangrijke rol spelen bij de latere gezondheid en schoolontwikkeling.

Kinderombudsman: ruim 80 procent van kinderen met ruzie en geweld thuis krijgt geen professionele hulp, schreef Metro eerder.

CBS onderzoekt 4 risico’s in de eerste 1000 dagen

Het CBS onderzocht vier factoren die de ontwikkeling van kinderen mogelijk minder gunstig maken: weinig financiële middelen, opgroeien in een eenoudergezin, het ontbreken van betaald werk bij de ouders en medicijngebruik van ouders vanwege psychische problemen.

Dat betekent niet dat kinderen die met een of meer van deze omstandigheden te maken krijgen automatisch een moeilijke jeugd hebben. Wel kunnen deze factoren de kans op een minder gunstige start vergroten, zeker wanneer meerdere problemen tegelijkertijd voorkomen.

Uit het onderzoek blijkt dat die opeenstapeling van risicofactoren in Nederland over het algemeen is afgenomen.

Van 29 naar 40,2 procent: grootste vooruitgang bij buitenlandse herkomst

De verschillen tussen gezinnen zijn nog altijd aanzienlijk. Van de kinderen die in 2021 werden geboren en twee ouders van Nederlandse herkomst hebben, groeide 72,7 procent op zonder de onderzochte risicofactoren.

Bij kinderen met één ouder van Nederlandse en één ouder van buitenlandse herkomst lag dat percentage op 62,4 procent. Voor kinderen met twee ouders van buitenlandse herkomst was dat 40,2 procent.

Toch is juist in die laatste groep de grootste vooruitgang geboekt. Bij kinderen die in 2007 werden geboren, groeide namelijk nog maar 29 procent op zonder risicofactoren. Dat aandeel is dus met ruim 11 procentpunt gestegen.

Bij kinderen met twee ouders van Nederlandse herkomst was de verbetering een stuk kleiner: van 71,5 naar 72,7 procent.

Het verschil tussen de herkomstgroepen is daarmee kleiner geworden, al hebben kinderen met twee ouders van Nederlandse herkomst volgens deze meetmethode nog altijd het vaakst een kansrijke start.

Waarom nemen risico’s toe bij sommige gezinnen met weinig geld?

Hoewel de algemene ontwikkeling positief is, ziet het CBS ook een zorgelijke uitzondering. Bij gezinnen in de laagste welvaartsgroep is het gemiddelde aantal risicofactoren juist iets toegenomen.

Vooral bij kinderen met ouders van Nederlandse, Indonesische of Iraanse herkomst is sprake van een verslechtering ten opzichte van 2007.

Bij gezinnen met een Nederlandse herkomst in de laagste welvaartsgroep steeg het gemiddelde aantal risicofactoren van 0,81 naar 1,12. Dat is binnen deze groep de grootste toename van de onderzochte herkomstgroepen.

Volgens het CBS hangt die ontwikkeling bij gezinnen met een Nederlandse of Indonesische herkomst vooral samen met minder betaald werk en een groter aandeel eenoudergezinnen. Bij gezinnen met een Iraanse herkomst speelt vooral de lagere arbeidsparticipatie een rol.

Bij Somalische en Irakese gezinnen dalen de risico’s juist

Er zijn ook groepen waarin de omstandigheden zijn verbeterd, zelfs onder gezinnen met de minste financiële middelen.

Zo nam het gemiddelde aantal risicofactoren bij kinderen met ouders van Somalische herkomst in de laagste welvaartsgroep af van 2,49 naar 2,22. Bij kinderen met ouders van Irakese herkomst daalde dat aantal van 2,10 naar 1,96.

Bij gezinnen met een Somalische herkomst komt dat onder meer doordat ouders vaker betaald werk hebben en kinderen minder vaak in een eenoudergezin opgroeien.

Bij gezinnen met een Irakese herkomst speelt eveneens een hogere arbeidsparticipatie mee. Daarnaast worden aan ouders in deze groep minder medicijnen verstrekt vanwege psychische problemen.

CBS: verschillen tussen gezinnen blijven groot

De cijfers laten zien dat de omstandigheden waarin Nederlandse kinderen hun eerste levensjaren doorbrengen sinds 2007 op veel punten zijn verbeterd. Vooral bij kinderen met twee ouders van buitenlandse herkomst is de vooruitgang groot.

Tegelijkertijd blijven de verschillen tussen gezinnen aanzienlijk. Met name bij een deel van de gezinnen met weinig financiële middelen komen meerdere risicofactoren samen.

De uitkomsten maken daarmee duidelijk dat een kansrijke start voor steeds meer kinderen binnen bereik ligt, maar nog lang niet voor iedereen vanzelfsprekend is.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• De Bijenkorf gooit het roer radicaal om en neemt na 63 jaar afscheid van vertrouwde klimpieten: teddyberen nemen hun plek in
• Zelfde salaris, tonnen minder pensioen: 62 procent van Nederlanders onderschat dit grote verschil
• ‘Ik heb het nú koud!’: in bijna helft gezinnen met pubers leidt de thermostaat tot discussie
• De Spaarrekening van Elske (53): ‘Koopzegels gaan direct naar de spaarrekening’
• Consumentenbond waarschuwt voor elektrische kachels: waarom verwarmen op gas vaak goedkoper is

Geschreven door Sophie Rietmulder

Sophie (1993) studeerde Pedagogiek en Social Work, maar rolde daarna toch de journalistiek in. Als redacteur bij Metro duikt ze graag in alles wat de mens beweegt. Van liefde en psychologie tot maatschappelijke ontwikkelingen en gezondheid. Met haar laptop en een koffie to go aan haar zijde is de wereld haar kantoor. Inspiratie vindt ze overal: op social media, tijdens gesprekken met vrienden en via toevallig opgevangen flarden van een gesprek in de stad. Haar notitie-app met steeds groter wordende ideeënlijst is dan ook haar trouwe sidekick.

Reacties