Cassandra Oostrom Woningmarkt vandaag, 09:50

Leestijd: 3 minuten

Zoveel geld komt Jan Modaal tekort voor een gemiddelde koopwoning

Een huishouden met een modaal inkomen kon tien jaar geleden nog een hypotheek krijgen voor een doorsnee koopwoning. In 2024 is dat totaal anders. Wie nu een gemiddeld huis wil kopen, komt meer dan 100.000 euro tekort. Dat blijkt uit de eerste Toegankelijkheidsmonitor Koopwoningmarkt van het Centraal Planbureau (CPB).

Volgens het CPB is inmiddels bijna een inkomen van twee keer modaal nodig om een doorsnee koopwoning te financieren. Het CPB schat het modale inkomen voor 2026 op 48.000 euro bruto per jaar, inclusief vakantiegeld.

Prijzen koopwoning veel harder gestegen dan inkomens

De kern van het probleem is dat de huizenprijzen de afgelopen tien jaar veel sneller zijn gestegen dan de inkomens én dan de maximale hypotheekbedragen.

In 2015 was 61 procent van de koopwoningen bereikbaar voor een huishouden met een mediaan inkomen, puur op basis van een hypotheek. In 2024 was dat nog maar 21 procent. In de vier grote steden ligt dat aandeel zelfs op 18 procent. Dat betekent concreet dat een doorsnee huishouden steeds vaker buiten de boot valt.

Kopers leggen gemiddeld 100.000 euro zelf bij

Wat gebeurt er dan in de praktijk? Huishoudens kopen steeds vaker een woning die duurder is dan ze op basis van hun inkomen kunnen lenen.

Het verschil tussen de koopprijs en de maximale hypotheek is sinds 2015 verdubbeld. In 2024 bedroeg dat gat gemiddeld 100.000 euro. Dat geld moet dus ergens vandaan komen: spaargeld, overwaarde van een vorige woning of financiële steun van familie.

Vooral jonge kopers hebben dat vangnet vaak niet. Bijna de helft van de 27- tot 34-jarigen beschikt over minder dan 10.000 euro spaargeld. In regio’s waar de koopmarkt het minst toegankelijk is, ziet het CPB bovendien dat kopers relatief vaak vermogende ouders hebben.

Meer bouwen én fiscale voordelen afbouwen

Volgens het CPB is er geen simpele oplossing. Strengere leennormen maken het nog moeilijker om een huis te kopen. Maar soepelere regels hebben ook nadelen: ze kunnen huizenprijzen verder opdrijven en brengen risico’s met zich mee voor de financiële stabiliteit.

Om de koopmarkt toegankelijker te maken, is volgens het CPB vooral beleid nodig dat het woningaanbod vergroot. Denk aan meer nieuwbouw en het beter benutten van bestaande woningen, bijvoorbeeld via woningsplitsing.

Daarnaast wijst het planbureau op fiscale voordelen voor huiseigenaren, zoals de hypotheekrenteaftrek en het relatief lage eigenwoningforfait. Die stimuleren de vraag en drijven daarmee de prijzen op. Het afbouwen van zulke voordelen kan de vraag naar koopwoningen temperen en zo bijdragen aan een beter toegankelijke markt.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• De Spaarrekening van Milan (27): ‘Er zit 50K spaargeld in ons koophuis’
• De Financiële fout van Ruud (47): ‘Kocht zonder advocaat een appartement in Spanje, maar er zat een schuld op het huis’
• Gehackte Odido-gegevens volledig online: data van 6 miljoen Nederlanders op straat
• Wil heeft alzheimer, haar Hans (70) rijdt haar in een camper door heel Europa: ‘Dat is mijn plicht’
• Sjoukje (44) in Opgebiecht: ‘Ik doe alsof ik druk ben met werk, maar lig vaak halve dagen op de bank’

Reacties