Cassandra Oostrom Gezondheid vandaag, 08:16

Leestijd: 3 minuten

Onderzoekers zien succes: cadeaubon als beloning helpt zwangere vrouwen van sigaret af

In Nederland roken naar schatting zeker 10.000 vrouwen tijdens hun zwangerschap. Dat is niet zonder gevolgen: elke dag worden ongeveer 28 baby’s geboren die in de buik zijn blootgesteld aan schadelijke stoffen uit tabaksrook. Artsen en onderzoekers kijken daarom naar een opvallend simpele oplossing uit het Verenigd Koninkrijk: een beloningssysteem mét cadeaubonnen.

Een beloningssysteem? Met cadeaubonnen? Ja, het klinkt misschien gek, maar bij deze aanpak komen er dus echt geen medicijnen of medische ingrepen aan te pas om te zorgen dat iemand stopt met roken. Zwangere vrouwen die begeleiding krijgen bij het stoppen met roken, ontvangen een cadeaubon wanneer ze een bepaalde periode rookvrij blijven. Denk aan een week, een maand of langer. Met een ademtest wordt gecontroleerd of ze daadwerkelijk niet hebben gerookt.

Beloning op het juiste moment voor zwangere vrouwen

Volgens onderzoekers van het Erasmus MC en het Trimbos-instituut kan deze aanpak juist tijdens de moeilijkste momenten helpen. „Veel vrouwen willen heel graag stoppen, maar nicotine geeft een direct beloningsgevoel”, zegt onderzoeker Linda van der Spek, verbonden aan het Sophia Kinderziekenhuis en het Trimbos-instituut, tegen de NOS. „Door daar een andere, directe beloning tegenover te zetten, zoals een cadeaubon, vergroot je de kans dat ze het volhouden.”

Uit Britse studies blijkt dat de combinatie van coaching en cadeaubonnen effectief is. Zwangere vrouwen die naast begeleiding ook beloningen krijgen, hebben twee tot drie keer meer kans om succesvol te stoppen met roken dan vrouwen die alleen coaching volgen. Bovendien blijven ze op de langere termijn vaker rookvrij.

Gezondheidswinst én lagere zorgkosten

Die winst is niet alleen belangrijk voor moeder en kind, maar ook voor de zorgkosten. Roken tijdens de zwangerschap vergroot het risico op zuurstoftekort bij de baby, wat kan leiden tot vroeggeboorte en een laag geboortegewicht. Ook later in het leven is de kans op aandoeningen zoals astma groter.

Daarnaast laten onderzoeken zien dat kinderen van moeders die rookten tijdens de zwangerschap zelf gevoeliger zijn voor verslavingen. „Als je het roken niet stopt, kunnen gezondheidsproblemen zich van generatie op generatie blijven herhalen”, aldus Van der Spek.

Pilot in Nederland

In Nederland loopt inmiddels een pilot met tweehonderd toekomstige moeders en hun partners. Zij krijgen begeleiding bij het stoppen met roken, eventueel aangevuld met cadeaubonnen. Het doel is te onderzoeken of de Britse methode hier net zo goed werkt en of deze aanpak daadwerkelijk zorgkosten bespaart.

Als de resultaten positief zijn, willen de betrokken onderzoekers en artsen in gesprek met zorgverzekeraars en instanties zoals het Zorginstituut Nederland en de Nederlandse Zorgautoriteit. Uiteindelijk moet blijken of cadeaubonnen als hulpmiddel bij stoppen met roken kunnen worden vergoed vanuit het basispakket.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• Financiële fout: ‘Ik leende mijn ouders 8000 euro voor een nieuwe keuken, maar heb nog niets teruggekregen’
• Carmen (31) in Opgebiecht: ‘Ik heb geen zin in die groepsvakantie met een extra stel erbij’
• Geld maakt (niet) gelukkig met Maaike (29): ‘Ik geef liever, dat is zinvoller dan de zoveelste tas kopen’
• Eerste loonstrook van dit jaar ontvangen? Als je dit vergeet te checken, kan het je veel geld kosten
• Seksuele fantasieën? Je bent écht niet de enige volgens psycholoog Mariëlle: ‘Laag onder fantasie is interessant’

Reacties