Erik Jonk Televisie vandaag, 17:01

Leestijd: 4 minuten

Indy was 8 toen haar moeder omkwam door femicide: ‘Herinnerde me haar stem niet meer’

Femicide zouden we kunnen herkennen aan een voorspelbaar proces in acht fases. Toch worden veel vrouwen vermoord en die fases dus niet herkend – of politie grijpt niet op tijd in. Daarover gaat de vierdelige documentaire Fase 8: Femicide. Een waarschuwing voor tv-kijkers is op z’n plaats: de docu is zeer interessant, maar ook bijzonder heftig.

De makers, Jessica Villerius (onder meer van De Kinderen van Ruinerwold) en Henk van der Aa deden voor Fase 8: Femicide onderzoek om nieuwe inzichten te krijgen en de misdaden volledig in kaart te brengen. Metro bekeek voor tv-rubriek Blik op de Buis aflevering 1, die vanavond wordt uitgezonden door BNNVARA. Villerius en Van der Aa hebben een knap staaltje werk afgeleverd. En half werk al helemaal niet. Nabestaanden, deskundigen, de politie, een advocaat, rechtbankverslaggever van De Telegraaf Saskia Belleman (die de podcast Zij Is Van Mij over femicide maakte), alles zit erin. Jessica Villerius bezocht in de gevangenis zelfs een femicide-pleger – Ruben – om ook zijn kant van het verhaal te horen.

Femicide in alle lagen van de maatschappij

In Nederland worden elk jaar ruim veertig vrouwen vermoord. In meer dan de helft van de gevallen is de dader de huidige of een ex-partner. Femicide-daders hebben diverse achtergronden en komen uit alle lagen van de maatschappij. Femicide betekent letterlijk ‘het opzettelijk doden van een vrouw of meisje vanwege haar gender‘.

De eerder genoemde Saskia Belleman vindt het, zo zegt ze in de docu, „een containerbegrip dat soms tot misverstanden leidt”. Zelf schrijft en zegt ze vaak ‘vrouwenmoord’. Belleman legt ook uit: „Femicide gaat om mannen die een hekel hebben aan dingen die vrouwen niet willen doen en daar vervolgens op reageren.” Op de allerslechtste en vreselijkste manier reageren, bedoelt de journalist uiteraard.

Raja werd gedood met zes kogels

Er komt in de uitzending van vandaag al heel veel voorbij. Nog niet de fases één tot en met acht richting femicide trouwens, al weet je natuurlijk wat fase acht uiteindelijk is. We vertellen je in deze Blik op de Buis over twee vreselijke gebeurtenissen, zoals de moord op Raja, de moeder van Indy. Indy was toen, zo’n tien jaar geleden, 8 jaar. Zij doet in Fase 8: Femicide heel dapper haar verhaal.

Haar ouders waren gescheiden en Raja kreeg via een dating-app een nieuwe vriend. De man was een overweldigend type, eerst positief. Hij werd echter steeds meer controlerend, wilde alles van Raja weten en verborg zelfs opnameapparatuur achter een schilderijtje. Lang verhaal kort: de moeder werd uiteindelijk buiten bij haar eigen huis vermoord door zes kogels, waarvan meerdere in haar hoofd.

Indy zag het niet, maar was wel thuis. Over jaren later zegt zij: „Ik herinnerde me de stem van mama opeens niet meer. Ik kan haar alleen nog horen in wat filmpjes.” Indy houdt zich tijdens haar hele verhaal sterk, maar breekt uiteindelijk toch: „Ik denk er niet veel aan en daarom voel ik me nu schuldig tegenover mijn moeder.” De moordenaar komt overigens binnenkort vrij.

583 keer gebeld in 24 uur

Zo komen in deze docu meerdere vreselijke dingen voorbij. Wat te denken van een man die zijn piepjonge vriendin Laura, de moeder van hun kindje, de hele dag belde? Haar zus Layla vertelt over een record: de man belde zijn vriendin, inclusief tijdens haar werkuren, in 24 uur 583 keer. 583! Laura eindigde levenloos aan een hondenriem aan een verwarmingsbuis. Meneer 583 keer bellen houdt vol (de rechtszaak is nog niet geweest) dat de jonge vrouw zichzelf aan die buis heeft verhangen. In zijn computer werd echter gevonden dat hij via Google heeft gezocht ‘hoe je moord op zelfmoord kunt laten lijken’.

In vier afleveringen gaan we via allerlei van zulke verhalen leren dat partnerdoding het eindpunt vormt van acht fasen. Acht fasen die we zouden kunnen herkennen, maar dat heel vaak helaas niet doen. Volgens Fase 8: Femicide zijn jarenlange manipulatie, onderdrukking en fysiek en emotioneel geweld de schakels en is het patroon ‘vast’ te noemen. Maar ja, als het patroon uiteindelijk wordt ontdekt, is het meestal te laat.

Femicide door afwijzing

Jessica Villerius en Henk van der Aa laten tv-kijkend Nederland op een begrijpelijke manier ‘kennismaken’ met dat wat zich ontwikkelt tot dodelijk geweld. Het is sterk dat Villerius daarom ook een zwaarbeveiligde tbs-kliniek bezocht, om te praten met Ruben. De man bracht een vrouw om het leven omdat zij hem afwees. Jessica Villerius doet haar interview op een rustige en nette manier, waarbij de moordenaar de ruimte krijgt om terug te blikken en ook over zijn eigen gevoel te praten („wat deed dat met jou?”).

De gevangene is op z’n minst berouwvol: „De poorten van de hemel staan niet voor me open, ik zal branden in de hel.” Wat veel minder voor hem pleit: de dag na de moord ging hij ‘gewoon’ naar zijn werk.

Denk jij aan zelfdoding? Je bent niet alleen. Neem contact op met 113 Zelfmoordpreventie via www.113.nl of bel 113 (lokaal tarief) of 0800-0113 (gratis).

Aantal blikken uit 5: 4,5

Fase 8: Femicide is vanaf vandaag (14 januari) vier woensdagen om 20.25 uur bij BNNVARA op NPO 3 te zien. De hele docu-reeks is al te streamen via NPO Start.

Meer lezen over (nieuwe) programma’s op tv?

• Borstamputatie vaak onnodig: ‘Hele borst eraf terwijl je niet doodgaat, dat is onverteerbaar’
• Sneak jij door een poortje van een station? Dirk-Jan en collega’s kunnen je op afstand betrappen
• Deze ‘wakkere Nederlanders’ ontvluchtten ons land en gingen naar Paraguay: ‘Weer slapen zonder 5G’
• Marga (39) uit Volendam was voor 78 procent verbrand: ‘Een pukkel was toen al ernstig’
• Oh oh Den Haag! ‘Hagenaar verzorgt zich goed, Hagenees trekt zich daar geen bal van aan’

Reacties