Hendriëlle de Groot Binnenland 26 mei 2025bijgewerkt: 28 mei 2025, 09:47

Leestijd: 2 minuten

Femicide: wat is het en wat zijn de signalen?

Femicide, oftewel vrouwenmoord: je hoort er steeds meer over. In Nederland wordt gemiddeld elke acht dagen een vrouw vermoord, meestal door haar (ex-)partner. Dat is geen willekeurige misdaad, maar een structureel patroon van geweld tegen vrouwen. Dit fenomeen heeft een naam: femicide. Wat houdt dat precies in en hoe herken je femicide?

Femicide betekent het opzettelijk doden van een vrouw omdat ze vrouw is. Vaak gebeurt dit in een context van intieme terreur of in relaties waarin sprake is van machtsongelijkheid en controle. Het gaat dus niet alleen om moord, maar om moord met een dieperliggende oorzaak: genderongelijkheid.

Onlangs berichtte Metro nog over de oproep om noodnummer 116 in het leven te roepen, voor slachtoffers van huiselijk geweld. Volgens Barbara Godwaldt had dat nummer haar zus Gea nog kunnen helpen. Zij werd vermoord door haar man.

Verschil met andere vormen van moord

Volgens professor Marieke Liem van de Universiteit Leiden is het belangrijk om femicide te onderscheiden van andere vormen van geweld. „Veel mensen denken bij femicide aan een man die zijn vrouw doodslaat na een lange periode van mishandeling”, legt ze uit in een video van het Leids Universitair Fonds, „maar dat blijkt slechts een fractie van de vrouwelijke moorden te zijn. We moeten breder kijken naar de motieven en context.”

Wat zijn de signalen van femicide?

Femicide komt zelden uit de lucht vallen. Er gaat vaak een reeks aan signalen vooraf. Denk aan controlezuchtig gedrag, stalking, bedreigingen met geweld, dreiging met zelfdoding, en het bezit van wapens. Vaak is er sprake van fysiek geweld. Dat kan verergeren tijdens kwetsbare periodes zoals een zwangerschap. Ook seksueel geweld, pogingen tot verstikking en extreme angst van het slachtoffer voor de partner komen regelmatig voor.

Een ander signaal dat een voorbode kan zijn van femicide, is wanneer het slachtoffer zich niet durft te spreken in het bijzijn van de partner of wanneer het geweld in intensiteit en frequentie toeneemt, schrijft Sterk Huis op haar website. Het is belangrijk om deze ‘rode vlaggen’ serieus te nemen, omdat deze vaak een fatale afloop kunnen hebben.

Is femicide toegenomen?

In 2022 werden in Nederland 48 vrouwen vermoord, waarvan 36 binnen de huiselijke sfeer. In 24 van deze gevallen ging het om intiem partnergeweld. Hoewel het totale aantal vrouwelijke moordslachtoffers in 2023 licht daalde, blijft het aandeel femicide zorgwekkend hoog. Tussen 2014 en 2023 werd bijna 60 procent van de vermoorde vrouwen gedood door hun (ex-)partner, meldde het European Institute for Gender Equality.

In juni 2024 presenteerde de Nederlandse overheid het actieplan ‘Stop Femicide!’. Dit plan zet in op betere signalering van dreigend geweld, meer samenwerking tussen hulpdiensten en preventieve interventies.

Nog een gevolg van hoge huren: huurders in dure steden stellen kinderwens steeds vaker uit

KLM-piloten trekken aan de bel over ’truc’ bij onderhoud oudere vliegtuigen: ‘Veiligheid niet langer op 1’

Reacties