Sofie Vissers Opvoeding vandaag, 19:22

Leestijd: 3 minuten

Marc (35) ‘Mijn zoon is een pester, wat nu?’

Opvoeden, hadden we er maar een handleiding voor. Tussen de bijzondere momenten door is er vaak een aaneenschakeling aan twijfels en vragen. Daarom beantwoordt Sofie Vissers, hoofdredacteur van J/M Ouders en moeder van twee kinderen, wekelijks een opvoeddilemma van lezers. Deze week de vraag van Marc (35): „Mijn zoon 11) is een pester, wat doe ik hieraan?”

Sofie schiet te hulp.

Opvoedvraag: ‘Mijn zoon (7) is een pester, wat doe ik hieraan?’

„Hoi Sofie,

Met de Dag tegen Pesten in aantocht, moet me iets van het hart. Mijn zoon van 11 is een pester. Hij richt zich niet op één kind, maar kiest zijn momenten en zijn ‘slachtoffers’. Vaak zijn het de wat stillere, introverte kinderen die minder weerwoord geven. Mijn zoon doet zich voor als een haantje en is een macho-type. Maar ik zie ook een andere kant: een jongen die diep vanbinnen onzeker is en zichzelf overschreeuwt. Het voelt als compensatiegedrag, maar dat maakt het niet minder zorgwekkend.

We hebben al zoveel geprobeerd. Ik ben het gesprek met hem aangegaan, heb hem laten nadenken over hoe het voelt om zelf gepest te worden, gevraagd waarom hij dit doet. Ik ben boos geworden, heb grenzen gesteld, maar niets lijkt echt door te dringen.

Ook op school blijft het niet onopgemerkt. Zijn juf heeft hem meerdere keren stevig aangesproken. Laatst kwam er zelfs een moeder naar me toe omdat mijn zoon haar kind zou hebben geschopt. Ik schrok enorm. Toen ik hem ermee confronteerde, haalde hij zijn schouders op. Volgens hem had de jongen het ‘uitgelokt’. Ik voel me verantwoordelijk voor het gedrag van mijn zoon en schaam me zelfs voor hem. Hoe blijf ik met hem in verbinding? Hoe stop ik zijn pestgedrag?“

Het antwoord

Wat een lastige situatie, Marc. Wat je beschrijft, horen wij op de redactie vaker: een jongen die zich stoer voordoet, maar vanbinnen eigenlijk best onzeker is. Dat ‘haantjesgedrag’ is vaak geen teken van kracht, maar juist van twijfel. Alleen: dat mag nooit een excuus worden om te pesten.

Het is logisch dat je wil praten en dat je probeert je zoon te laten invoelen hoe het is om gepest te worden. Maar bij dit soort gedrag werkt dat meestal niet goed. Op het moment zelf staat empathie als het ware uit. Dan helpt het meer om heel duidelijk en concreet te zijn: dit doen we niet, punt. Zonder lange discussies, zonder meegaan in ‘maar hij begon’. Kinderen die pesten, zijn vaak sterk in het goedpraten van hun gedrag, en daar moet je eigenlijk bij vandaan blijven.

Tegelijkertijd zit de echte verandering niet alleen in begrenzen, maar ook in oefenen. Veel kinderen weten simpelweg niet goed wat ze dan wel moeten doen als iemand hen irriteert of uitdaagt. Dat kun je thuis echter samen trainen, hoe simpel dat ook klinkt.

Veilig voelen is sterk zijn

Wat ook helpt, is hem op een andere manier laten ervaren wat ‘sterk zijn’ is. Niet de baas spelen over anderen, maar juist iemand zijn bij wie anderen zich veilig voelen. Dat vraagt tijd en herhaling. Blijf ondertussen vooral in contact met hem, juist ook buiten dit thema om. Hij moet voelen dat jij hem ziet, niet alleen zijn gedrag. Maar verbinding betekent niet dat je het gedrag accepteert, die combinatie van warmte en duidelijkheid is wat hij nodig heeft.

En als dit patroon blijft of escaleert, wacht dan niet te lang met hulp inschakelen. Niet omdat het ‘mis’ is gegaan, maar juist om te voorkomen dat het verder vastgroeit. Misschien wel het belangrijkste: probeer de schaamte een beetje los te laten. Je kind is niet zijn gedrag, en jij bent niet de enige ouder die hiermee worstelt. Dit is precies de leeftijd waarop bijsturen nog kan en jouw betrokkenheid maakt daarin echt het verschil.

Lees op J/M Ouders het verhaal van Yara (12), zij lanceerde een indringend lied tegen pesten: ‘Het voelde alsof ik werd teruggezogen in de tijd dat ik gepest werd’

Meer weten over kinderen en opvoeding? Deze artikelen zijn de afgelopen tijd goed gelezen:

• Opvoedkundigen hameren op het belang van emotionele intelligentie bij kinderen, iets dat soms vergeten wordt. Zo breng je kinderen die intelligentie bij.
• Ook als je kind al volwassen is, kan er nog weleens strijd tussen jullie ontstaan. Volgens een psycholoog zijn er drie tactieken die je het best kunt toepassen in zo’n situatie.
• Zijn je kinderen onbedoeld verwend? Deze uitspraken van jou als ouder kunnen daaraan bijgedragen hebben.
• Ouders doen regelmatig aan omkopen of dreigen. Denk maar aan: ‘Als je nu meekomt, krijg je thuis een snoepje’. Volgens een kinderarts kun je echter veel beter iets anders doen.

Reacties