Julia Osendarp Gezondheid gisteren, 08:35

Leestijd: 7 minuten

Volgens diëtist Jonathan Klaassen (36) begint afvallen niet op je bord, maar in je brein: ‘Dieet gaat niet naar de kern’

Volgens diëtist en eettherapeut Jonathan Klaassen (36) begint afvallen niet op je bord, maar in je hoofd. Vaak vergeten we namelijk dat psychologie en voeding onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Bijvoorbeeld als we emoties proberen te verdoven met eten. Klaassen moedigt daarom aan om je gedrag rond en relatie met voeding onder de loep te nemen en het diëten vooral achterwege te laten.

Klaassen is op jonge leeftijd al veel met sport en voeding bezig. „Toen ik zelf mijn voeding ging aanpassen, merkte ik een positieve lichamelijke en geestelijke verandering. Daardoor werd mijn interesse in voeding groter en zo een pilaar in mijn leven.”

Voeding en psychologie

De diëtist combineert voeding gaandeweg steeds vaker met psychologie. Want de voedings- en gedragspsychologie zijn volgens hem onlosmakelijk met elkaar verbonden. „Het begint niet op je bord, maar met het proces daarvoor. Hoe stel jij je bord samen? Dat zegt namelijk veel over hoe je voor jezelf zorgt en hoe je je voelt. Voedingskeuzes zeggen veel over waar je staat in het leven. Als je jouw eetpatroon wilt veranderen en een andere relatie met eten wilt creëren, dan is het niet voldoende om alleen aan de voedselknop te draaien. Dat is namelijk symptoombestrijding. Het is een zoektocht naar jezelf. Langs jouw gedachten, emoties en gedrag. In al die zaken vind je een link met ons eetgedrag.” 

Diëtist Jonathan Klaassen over verwarring over voeding

Klaassen probeert ‘orde te scheppen in een verwarrende wereld over voeding’. Maar waarom is deze wereld zo verwarrend? „Voeding raakt aan identiteit. Dat merk je op een feestje of in gezelschap. Veel voedingsadviezen gaan namelijk over persoonlijke ervaringen, in plaats van goede wetenschappelijke onderbouwing. Daardoor hoor je allerlei tegenstrijdige berichten.” Eerder sprak ook voedingswetenschapper Marijke Berkenpas tegen Metro uit dat we voeding veel te ingewikkeld maken.

Hij vertelt verder: „Daarnaast is ieder mens uniek en heeft hij of zij een persoonlijke vorm nodig. Dat schept verwarring. En dan is het ook nog zo dat je wetenschappelijk onderzoek heel verschillend kunt interpreteren. Onderzoeken worden vaak verkeerd begrepen.”

Klaassen schetst een voorbeeld over groene thee. „Groene thee wordt vaak genoemd als hulpmiddel bij het afvallen. Maar als je de onderzoeken grondig bekijkt, dan zie je dat groene thee de verbranding slechts iets verhoogt. Dat effect is zo klein dat je liters groene thee zou moeten drinken om er echt iets van te merken. De vraag is dan in hoeverre groene thee echt helpt bij het afvallen. Maar de industrie gaat ermee aan de haal en dat gebeurt op heel veel vlakken. We hebben juist nuance nodig.” 

Boek Train je brein naar een gezond gewicht

Dus schreef de diëtist het boek Train je brein naar een gezond gewicht om duidelijkheid te scheppen in de wirwar aan voedingsadviezen. „Het boek loopt parallel aan wat ik doe in mijn praktijk. De mensen die ik zie, komen vaak met dezelfde vraag: ‘Hoe krijg ik een gezonder gewicht, een fijne relatie met en rust in eten?’ Zoveel mensen worstelen daarmee.” 

Volgens Klaassen begint afvallen dus niet op je bord, maar in je hoofd. Hij legt uit hoe dat werkt: „Ik nodig mensen uit om te onderzoeken wat gedrag stuurt. En ja, dat is voor ieder mens verschillend. De één ervaart heftige emoties en gaat dan ongezonder eten. Terwijl de ander ervan overtuigd is dat afvallen niet lukt. En weer een ander kan zich niet goed wapenen tegen een ongezonde leefomgeving. Een mens moet leren om anders tegen zichzelf te praten en te onderzoeken waar gedrag vandaan komt. De gemeenschappelijke deler is vaak wel dat emoties verdoofd worden met eten. Als je daar geen aandacht aan schenkt, dan ga je met een voedselplan niks oplossen.” 

„Emoties zijn nu eenmaal moeilijk”, vervolgt Klaassen. „Is dat per se van deze tijd? Dat durf ik niet te zeggen. Kwetsbaar zijn is voor veel mensen lastig en wordt als ‘zwakte’ beschouwd. Terwijl het juist bij kwetsbaarheid begint. We moeten het leren zien als een kracht. Het helpt ons namelijk verder en is iets heel menselijks. En ja, sommige dingen zijn moeilijk, maar je kunt ze aangaan, ervan leren en daarmee iets veranderen.”

Train je brein naar een gezond gewicht € 14,99 Bekijk product →

Diëten tijdelijke oplossing

De diëtist vertelt dat hij geen voorstander is van diëten. „Een dieet is een goed voorbeeld van simpelweg aan de ‘voedselknop’ draaien. Maar daarmee sla je de psychologische reis over. Diëten zijn tijdelijk. Die lossen het probleem tijdelijk op, maar gaan niet naar de kern. Hoe meer rigide en onmogelijk het dieet is, des te meer is het gedoemd om te mislukken. Juist die innerlijke reis is belangrijk, maar daar moet je ook moedig voor zijn.” 

Daarom hoef je volgens Klaassen het roer niet drastisch om te gooien. „Nee, het gaat om aandacht en bewustzijn over jouw eetgedrag. Dat gaat in kleine stapjes. Bijvoorbeeld door iets langer te doen over eten en beter te kauwen. Of je kunt bijvoorbeeld ook je ontbijt of lunch vaker bewust voorbereiden. Maar je kunt ook een ander soort boodschappenlijstje maken of je eigen valkuilen onder de loep nemen.”

De diëtist noemt zo’n bekende valkuil op. „Een veelvoorkomend probleem is thuiskomen van werk en vermoeid zijn. Bij een vermoeid brein verlies je ook je rationaliteit. Waar je je in de ochtend voornam om niet te snaaien, denk je daar aan het eind van de dag weer heel anders over. Thuiskomen van werk kan daardoor een moeilijk moment zijn. Des te belangrijker is het dan dat er een gezonde maaltijd voor je klaarstaat. Dat zijn van die dingen die je kunt veranderen.” 

Verleiding

Hij vervolgt: „Overigens gaat er vaak al een hele hoop goed. Daarom is het belangrijk dat je rustig bekijkt wat je wilt en kunt veranderen. Dat hoeft niet allemaal tegelijk. Je verandert gewoontes namelijk stap voor stap. Daarmee legt je brein nieuwe paden aan en wordt het vanzelf gewoon. Daag jezelf uit om iets anders te doen. Breng bijvoorbeeld meer structuur aan in je dag of week. Start met één gewoonte en als die gewoonte in je systeem zit, kun je weer met een andere gewoonte aan de slag.” 

Volgens Klaassen is onze westerse maatschappij zo ingericht dat gezonde voeding en je bewust zijn van je eetgedrag, helemaal niet zo belangrijk worden gevonden. „En dat heeft grote impact. Daarom is kennis van je brein belangrijk. Loop je in de supermarkt en zie je snoep of chips? Dan gebeurt er iets in je brein. We leven in een omgeving die ons continu verleidt en daardoor wordt het ons heel moeilijk gemaakt. Als je je daar niet van bewust bent, dan ga je daarin mee. Thuis heb je wel de regie en zorg je ervoor dat je de omgeving zo gezond mogelijk inricht. Door er bijvoorbeeld voor te zorgen dat er groenten en fruit op de schaal liggen of door sommige ongezonde dingen simpelweg niet in huis te halen. Dan zul je zien dat je ook minder slecht eet.”

Eerder kaartte huisarts Staf Hendrickx tegen Metro aan dat we in de supermarkt nogal beïnvloed worden als het over ultrabewerkte voeding gaat en hoogleraar Martijn Brouwers waarschuwde voor de overvloed aan suiker in onze maatschappij. 

‘Alles of niets’-gedachte

Volgens de diëtist zit de dieetindustrie vooral op controle en regels. „Maar dat is funest voor onze relatie met eten. Voeding is niet goed of slecht. Het gaat om de intentie erachter. Eet jij een stuk taart in goed gezelschap, dan is dat bijvoorbeeld juist hartstikke lekker en leuk. Soms eet je ook weleens iets ongezonds, maar dat is slechts een moment. Het gaat om het totaalpakket. De dag is namelijk niet verpest als je een ongezonde keuze maakt. De volgende dag, of simpelweg een paar uur later, kun je weer voor een gezonde maaltijd kiezen. Zorg ervoor dat je waakzaam bent voor de ‘alles of niets’-gedachte.” 

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• Kabinet sluit opkomstplicht leger niet uit: zo kan die stap voor stap worden ingevoerd
• Vrijwel iedereen in Nederland krijgt een nieuwe betaalpas: dit wil je weten
• Nederlanders lopen tot honderden euro’s mis door niet opgegeven zorgkosten
• Renate (36) in Ex-treem gênant: ‘Hij wilde dat ik mijn kat voor hem weg zou doen’
• Zorgpremie kan stijgen naar 215 euro per maand in 2030

Reacties