Het weerbericht dat zijn eigen weer maakt

Er is iets merkwaardigs aan de hand met het weer. Nee, niet buiten – daar doet het al eeuwen hetzelfde kunstje met wolken, wind en een verdwaalde zonnestraal – maar binnen, op televisie. Daar wordt het weer namelijk niet alleen voorspeld, maar ook… uitgesproken. En hoe.

Wie goed luistert naar het weerbulletin, hoort een taal die we in het wild nergens tegenkomen. Zinnen die beginnen als een wandeling en eindigen als een sprong. Klemtonen die plots opduiken op plekken waar ze zich normaal gesproken gedeisd houden. Pauzes die vallen alsof iemand onderweg even is vergeten waar het ook alweer over ging. „Morgen… wordt het… in het noórden… mogelijk… droger.” Mogelijk droger? Of mogelijk verwarrender?

Het is een fascinerend fenomeen. Alsof de presentator niet alleen het weer, maar ook de zwaartekracht van de Nederlandse taal probeert te trotseren. Woorden worden uitgerekt, zinnen opgerekt en ergens halverwege lijkt de komma de regie over te nemen. Je hoort het denken bijna: waar zal ik eens pauzeren? Hier? Nee, toch nog even… hier.

Geen gesprek

De oorzaak ligt waarschijnlijk niet bij een geheime samenzwering van meteorologen met een voorliefde voor dramatiek. Nee, het is prozaïscher. Een autocue die bepaalt waar de ogen stoppen en dus ook de stem. Een strak tijdschema dat dwingt tot versnellen waar je eigenlijk wilt ademen. Teksten die geschreven zijn om gelezen te worden, maar niet om gezegd te worden. En ergens daartussenin: de presentator, die probeert er nog iets menselijks van te maken.

Want laten we eerlijk zijn: het weerbulletin is geen gesprek. Het is een performance. Een mini-toneelstuk waarin hogedrukgebieden de hoofdrol spelen en buienradars het decor vormen. En zoals bij elke performance hoort daar een zekere overdrijving bij. Een nadruk hier, een pauze daar. Net genoeg om het begrijpelijk te houden – en soms net genoeg om het een tikje vreemd te maken.

Lichte ontregeling

Misschien is dat juist de charme. In een wereld waarin alles steeds vloeiender, sneller en efficiënter moet, is daar ineens dat moment van lichte ontregeling. Een zin die niet helemaal landt. Een klemtoon die zich vergist. Een komma die denkt dat hij een punt is.

En terwijl buiten de wind gewoon doet wat hij altijd doet, zitten wij binnen te luisteren naar een taal die even haar eigen weer maakt.

Reacties