Internationaal recht

Wat is de belangrijkste pijler van het internationale systeem? Het recht. En wat is de grootste tegenstrijdigheid? Ook weer het recht.

Vandaag de dag is het standpunt van landen als Spanje, Italië, Denemarken en Zwitserland ten opzichte van Israël heel duidelijk. Ze voeren de diplomatieke druk op door Israël te beschuldigen van het veroorzaken van grootschalige burgerslachtoffers, zowel in Gaza als in de oorlog met Iran. Dit is natuurlijk geen ontwikkeling die mag worden onderschat. Jarenlang bleef de kritiek op Israël in de westerse wereld immers zwak of werd deze genegeerd omwille van politieke evenwichten.

Maar het echte probleem is dit: deze uitlatingen leveren geen resultaten op. De VN, het hoogste orgaan van de internationale gemeenschap, vertoonde opnieuw haar klassieke reflex. Ze veroordeelde. Ze toonde bezorgdheid. Ze deed een oproep. En dat is alles.

Wens

Maar juist hier begint het probleem. Want internationaal recht bestaat niet alleen uit teksten. Zodra het niet wordt toegepast, is het geen principe meer, maar verandert het in een wens. Dat is precies wat er vandaag de dag gebeurt. De politisering van het recht.

De beschuldigingen tegen Israël zijn geen gewone schendingen. Het zijn beschuldigingen die beweren dat burgers rechtstreeks het doelwit zijn en dat dit tot grootschalige verliezen leidt. De reactie van het internationale systeem op dit soort beschuldigingen bleef beperkt tot een ‘veroordeling’ en er is sprake van een ernstige legitimiteitscrisis.

Hier moet de volgende vraag worden gesteld. Als dezelfde daden door een andere staat zouden zijn gepleegd, zou het resultaat dan ook zo beperkt zijn geweest? Nee, dat zou niet het geval zijn geweest.

Instrument

De geloofwaardigheid van het internationaal recht ligt juist verborgen in het antwoord op deze vraag. Wanneer het recht niet gelijkelijk wordt toegepast, verandert het in een instrument in handen van de machtigen. Dit ontneemt het systeem zijn status als rechtsorde en reduceert het tot een machtsorde.

Op het huidige moment kan de toenemende diplomatieke druk op Israël een belangrijke drempel vormen. Maar zolang deze druk niet wordt ondersteund door concrete sancties, blijft het effect beperkt. Want in internationale betrekkingen is niet de intentie bepalend, maar het resultaat.

Een rechtsorde die geen resultaten oplevert, wekt geen vertrouwen. En een internationaal systeem dat geen vertrouwen wekt, verliest niet alleen zijn rechtvaardigheid, maar ook zijn legitimiteit.

Reacties