Salahdin en Tofik Dibi: tijd, twijfel en de waarde van terugkijken

Soms heb ik het gevoel dat de tijd veel te snel gaat.

Volgens mij heb ik niet zo lang geleden een interview gezien van Salaheddine met Tofik Dibi, waarin Dibi uit de kast kwam als homo. Dat interview maakte indruk op mij. Salaheddine was namelijk erg fel tegen het idee van uit de kast komen. Hij kwam dominant en zelfverzekerd over, bijna alsof hij de waarheid in pacht had. Ook sprak hij over Nederlanders met weinig respect, alsof homoseksualiteit iets slechts is en een soort ‘specialiteit’ van Nederland en zelfs schadelijk zou zijn voor de menselijkheid. Dat vond ik heftig en eerlijk gezegd ook moeilijk te begrijpen.

Tijdens het gesprek kleineerde hij ook bekende presentatoren die Dibi eerder hadden geïnterviewd, zoals Matthijs van Nieuwkerk en Paul Witteman. Op een bepaald moment stelde Salaheddine een opvallende vraag aan Dibi: „Stel dat je over vijftien jaar spijt krijgt dat je uit de kast bent gekomen?” Die vraag bleef bij mij hangen, omdat die niet alleen kritisch was, maar ook twijfel leek te zaaien over een heel persoonlijke keuze.

Vijftien jaar verstreken

Niet zo lang geleden zag ik toevallig Dibi op straat. Hij was grijzer geworden en bijna onherkenbaar. Dat moment maakte mij bewust van hoe snel de tijd werkelijk voorbijgaat. Kort daarna zag ik Salaheddine op televisie, juist bij Paul Witteman. Toen besefte ik ineens dat die vijftien jaar waar hij het destijds over had, bijna verstreken zijn. Alsof het moment van de ‘uitslag’ is aangebroken.

In dat televisiefragment werd kort teruggeblikt op het oude interview. Het gesprek voelde wat gehaast en bleef aan de oppervlakte. Toch viel mij iets op: Salaheddine leek niet meer dezelfde dominantie en zelfverzekerdheid uit te stralen als toen. Waar hij vroeger stellig en overtuigend klonk, kwam hij nu juist twijfelend en minder uitgesproken over. Dat gaf mij de indruk dat hij misschien zelf spijt voelt over wat hij destijds heeft gezegd en daar inmiddels anders tegenaan kijkt.

Terugkijken

Die gedachte raakt aan iets groters. Het laat zien dat mensen veranderen, vaak anders dan zij zelf hadden verwacht of gepland en dat overtuigingen niet altijd vaststaan. Juist daarom heb ik moeite met mensen die voortdurend zeggen dat je alleen maar vooruit moet kijken, alsof het verleden geen rol meer speelt. Terwijl het juist belangrijk is om terug te kijken, te reflecteren en te erkennen dat ideeën kunnen veranderen.

Voor mij laat dit zien dat tijd niet alleen snel gaat, maar ook nodig is om inzicht te krijgen. Vooruitkijken kan nadelig zijn of weinig betekenis hebben als je niet ook terugkijkt; zonder reflectie begrijp je niet echt waar je vandaan komt en wat je hebt geleerd.

Reacties