Pim Pauwels
Pim Pauwels Opvallend 18 aug 2022

Verstoorde gps-ontvangst? Zonnestorm bereikt vandaag de aarde

Doet jouw gps- of navigatiesysteem vandaag een beetje vreemd? Dat komt waarschijnlijk door een geomagnetische storm uit de ruimte die vandaag de aarde bereikt. Mogelijk raken daarbij navigatie- en communicatiemiddelen verstoord. Alhoewel de zonnestorm van vandaag nog enigszins meevalt, is het goed mogelijk dat de komende jaren meer van dit soort ruimtestormen de aarde bereiken, met ook meer gevolgen.

De zon is de afgelopen tijd een stuk actiever. Dat wil zeggen dat er op dat hemellichaam allerlei explosies plaatsvinden, waarbij de zon naast zonlicht ook gasbellen uitstraalt die vol magnetische kracht zitten. De aarde valt precies in de windrichting van deze straling, waardoor de magnetische gasbellen tegen het magnetische veld van de aarde kunnen botsen. Dat veroorzaakt vandaag naar verwachting een geomagnetische storm, zo waarschuwt de Amerikaanse weerdienst SWPC.

Gevolgen van zonnestorm op de aarde

Het SWPC deelt de magnetische stormen in op een schaal van 1 tot 5. Bij schaal 1 is er sprake van een minimale storm, bij schaal 5 is de impact groot. Zover zal het niet komen, verwacht de weerdienst. Waarschijnlijk krijgen we te maken met een storm op de schaal van 2 of 3. Daarbij is het goed mogelijk dat de gps-ontvangst het niet goed doet en dat communicatiesatellieten worden verstoord.

„Voor gewone gps-gebruikers zal het al bij al meevallen. Je wordt hoogstens de verkeerde straat ingestuurd. Maar voor scheep- en luchtvaart kunnen de problemen ernstiger zijn, omdat zij afhankelijker zijn van precieze gps-locaties”, zegt ruimteprofessor Stefaan Poedts tegen de Belgische zender VRT.

Een ander effect van de geomagnetische velden heeft te maken met het poollicht. Bij hevige geomagnetische activiteiten op aarde, zakt dat licht naar het zuiden en zou het poollicht in theorie ook in Nederland te zien kunnen zijn. Maar dat zal naar verwachting in ieder geval bij deze storm niet het geval zijn. Vorig jaar kon dat overigens wel.

Activiteit zon neemt toe, rond 2024 hoogtepunt

De zon gaat door een cyclus die gemiddeld zo’n 11 jaar duurt. Tijdens die periode neemt de magnetische activiteit van de zon toen en af. Momenteel neemt de zonneactiviteit toe, en rond 2024 komt het tot een hoogtepunt. Dan vinden er naar verwachting meer ontploffingen plaats op de zon en daarmee gaan meer ruimtestormen gepaard.

Dat betekent meer impact op navigatie- en communicatiemiddelen, die voor langere tijd volledig kunnen wegvallen. Hetzelfde geldt voor elektriciteitsnetwerken. Zo smolten in 1989 verschillende transformatorgebouwen in Canada door een zonnestorm, door een overbelasting van het elektriciteitsnetwerk. En heel vervelend, maar afgezien van het nemen van voorzorgsmaatregelen valt er weinig te doen tegen de zonnestormen.

Naar verwachting zullen de gevolgen van de ruimtestormen niet veel impact hebben op Nederland, omdat ons land redelijk zuidelijk gelegen is. Landen die noordelijker liggen, zoals Canada of Scandinavische landen zijn ‘veel gevoeliger’ voor geomagnetische stormen, zegt radio-astronoom Michiel Brentjens tegen de NOS.

SpaceX raakte al 40 satellieten kwijt door zonnestorm

Wat voor impact ruimtestormen hebben, bewees SpaceX, het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk wel. Die verloor eerder dit jaar in één klap 40 van de 49 satellieten die het de ruimte in lanceerde. Door een geomagnetische storm verbrandden zijn zogenoemde Starlink-satellieten in de atmosfeer.

Dat kwam omdat de zonnestorm ertoe leidde dat de atmosfeer wat uitdijde. De satellieten die de lucht in werden gestuurd werden geremd door luchtdeeltjes in deze atmosfeer en konden niet genoeg vaart maken. Daardoor vielen ze terug in de dampkring om daar vervolgens in brand te vliegen.

Zonneactiviteit neemt snel toe: dit betekent het voor jou

 

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Het beste van Metro in je inbox

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en ontvang twee keer per week een selectie van onze mooiste verhalen.

Reageer op artikel:
Verstoorde gps-ontvangst? Zonnestorm bereikt vandaag de aarde
Sluiten