Nikki Veerbeek
Nikki Veerbeek Binnenland 28 jan 2025
Leestijd: 3 minuten

Strenge asielplannen beloofd, maar wat is nu de stand van zaken?

Nederland krijgt het strengste asielregime ooit, kondigde minister Faber in september aan. Hoe staat het nu eigenlijk met de asielplannen van kabinet Schoof? 

Minister van Asiel en Migratie Marjolein Faber (PVV) wilde in eerste instantie het noodrecht gebruiken voor asielmaatregelen. Dit recht regelt het handelen van de overheid in noodsituaties. Hierbij wordt het parlement in eerste instantie buitenspel gezet. 

De PVV wilde dat de omstreden noodwet er koste wat het kost kwam (Geert Wilders dreigde zelfs met een val van het kabinet), maar stuitte daarbij op veel verzet. Niet alleen van de oppositiepartijen, maar ook van coalitiepartner NSC. Na lang onderhandelen kwam er een compromis: een ‘gewone’ asielnoodmaatregelenwet. 

De wetvoorstellen die nu op tafel liggen 

In de asielnoodmaatregelenwet staan meerdere voorstellen, onder meer om de verblijfsvergunningen voor onbepaalde tijd af te schaffen, de geldigheidsduur van asielvergunningen tot drie jaar af te schaffen en het nareizen te beperken. 

Daarnaast stelt Faber een zogenoemd tweestatusstelsel voor. Dit wetsvoorstel regelt dat asielzoekers worden opgedeeld in twee groepen: mensen die worden vervolgd om hun persoonlijke opvattingen, geloof of seksuele geaardheid en vluchtelingen voor oorlog en geweld. Het plan is om de laatste groep minder rechten te geven.

Het tweestatusstelsel kost jaarlijks 46,8 miljoen euro extra en de asielnoodmaatregelenwet 5,8 miljoen euro. De groep asielzoekers die in het nieuwe stelsel minder rechten krijgt, zal daar naar verwachting vaak tegen in beroep gaan en dat levert de IND extra werk op.

De Ministerraad heeft eind december ingestemd met de asielplannen. 

Raad voor de rechtspraak: dien wetsvoorstellen asiel nu niet in 

Eind vorig jaar uitte de Raad voor de rechtspraak al grote zorgen over de wetsvoorstellen in een snel uitgebracht advies. Omdat de adviseurs maar een week de tijd hadden om naar de plannen te kijken, was het niet mogelijk om experts bij rechtbanken te raadplegen, terwijl dat wettelijk wel moet. 

Gisteren heeft de raad twee adviezen gepubliceerd waarvoor deze experts wel zijn geraadpleegd. „Dien de wetsvoorstellen over asielnoodmaatregelen en een tweestatusstelsel nu niet in”, klinkt er. 

De raad stelt voor om eerst alle maatregelen uit het Europese migratiepact in te voeren. Als de twee wetten van Faber hier ook nog bovenop komen, leidt dat volgens de raad tot een hoge werklast bij de rechtspraak en andere organisaties in de migratieketen. 

Faber negeert advies 

Faber is echter niet van plan om wetten over asielnoodmaatregelen en een tweestatusstelsel uit te stellen. Daarmee schuift ze het advies van de Raad voor de rechtspraak terzijde. „De nood is te groot om te wachten”, liet de PVV-bewindsvrouw gisteravond via haar woordvoerder weten. Cijfers van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) laten zien dat in 2024 minder vreemdelingen naar Nederland zijn gekomen dan in de jaren daarvoor, maar de wachttijden voor hun asielaanvragen wel zijn opgelopen.

Faber vindt het nog te vroeg om te zeggen of ze haar wetsvoorstellen inhoudelijk aanpast naar aanleiding van het advies van de raad, omdat ze dit nog aan het bestuderen is.

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Het beste van Metro in je inbox 🌐

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en ontvang tot drie keer per week een selectie van onze mooiste verhalen.

Reacties