Judith Tielemans
Judith Tielemans Lifestyle 31 mrt 2022
Leestijd: 2 minuten

Morgen geen kikker meer in je bil: 1 april-grap in verval

Morgen is het 1 april en kan iemand misschien wel een grap bij je uithalen. Maar een populair ijsje dat uit de handel wordt gehaald of een paasbeeld dat in ons land is aangespoeld? Die zullen we volgens de deskundigen niet meer zo snel voorbij zien komen. De traditionele 1 april-grap is volgens etnoloog en hoogleraar Peter Jan Margry namelijk aan het verwateren.

„De 1 april-grap is al langer in verval”, vertelt de cultuuronderzoeker van het Meertens Instituut en de UvA. Volgens hem zou dat kunnen komen omdat wij als samenleving gevoeliger zijn geworden. „We zijn onzeker over wat we wel en niet kunnen doen. Iedereen is terughoudender en voorzichtiger geworden. Tradities staan überhaupt onder druk”, ziet de hoogleraar. „De gevoeligheid voor allerlei gebruiken hangt vaak samen met ontwikkelingen in de samenleving. En iemand voor gek zetten ten koste van iemand anders, ligt tegenwoordig wat gevoeliger. Je kunt iemand niet zomaar meer voor gek zetten.”

Evolutie van de 1 april-grap

Maar dat de 1 april-grap zal verdwijnen? Dat waarschijnlijk niet. Maar, beaamt traditiedeskundige Ineke Strouken, we zijn wel een stuk voorzichtiger geworden. „Aan de ene kant schelden we op internet wel makkelijker, maar we zijn inderdaad gevoeliger voor wat anderen vinden. En we zijn gevoeliger voor wat er van ons gevonden wordt”, zo ziet ze.

Volgens Margry zijn jongeren in deze tijd ook voorzichtiger ten opzichte van leeftijdsgenoten dan ouderen, die meer met de traditie van 1 april zijn opgegroeid. „Ze zijn sensitief, terughoudend, omdat iemand anders zich geraakt kan voelen.”

Reclamemiddel

Vooral voor bedrijven gebruiken de 1 april-grap tegenwoordig als reclamemiddel om aandacht te vragen van het publiek. Maar dat lijkt ook minder te worden. „Want als je als bedrijf de plank misslaat, dan heb je een tegenovergesteld effect. Je moet goed weten wie waarvoor gevoelig is, er is altijd wel iemand die het anders interpreteert.”

Dat ziet Strouken ook. „We zijn een super-diverse samenleving en geven aan alle kanten grenzen aan, er is veel discussie over van alles. We zoeken naar onze identiteit en naar wat wel kan en wat niet. Wat kwetst anderen, wat vinden we leuk vinden en wat niet?” Volgens haar is het trouwens wel zo dat tradities altijd fluctueren. „We moeten weer ons evenwicht vinden in onze samenleving.”

Feit of fabel over koffie? Het maximale aantal koppen koffie per dag is 3

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Het beste van Metro in je inbox

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en ontvang twee keer per week een selectie van onze mooiste verhalen.

Reageer op artikel:
Morgen geen kikker meer in je bil: 1 april-grap in verval
Sluiten