Sport

Choken: als je té veel je best doet, gaat het fout

De fans van Feyenoord hunkeren naar de titel. Dit zorgt voor een grote druk bij de spelers. / ANP

Foto van 'Jeroen Haverkort'

18 APR 2017

Ajax voert de druk op bij Feyenoord. Zowel op als buiten het veld. De Ajax-spelers zagen Feyenoord drie punten pakken tegen FC Utrecht, waardoor het moest winnen van sc Heerenveen om niet achterop te raken bij de koploper. De ploeg van Peter Bosz won uiteindelijk makkelijk met 5-1 en spelers en coach legden na afloop de druk weer opzichtig neer bij Feyenoord. „Eind volgende week zitten we nog in de Europa League en staan we bovenaan in de competitie”, zei Lasse Schöne. Ook zijn coach verwacht dat Ajax de aartsrivaal nog inhaalt: „In de uitwedstrijden gaat het over het algemeen moeizamer bij Feyenoord. Ik denk dat Feyenoord nog wel een keer punten laat liggen.”

Slinkende voorsprong

Het zelfvertrouwen bij Ajax op een goede afloop komt niet uit de lucht vallen. Feyenoord zag vorige week immers de voorsprong slinken van zes punten naar een punt. Met nog drie competitieduels te gaan is de vraag dan ook gerechtvaardigd of Feyenoord is bestand tegen de druk. Het zal niet de eerste keer zijn dat een sporter of team met de finish in zicht verstijfd of blokkeert, waardoor de prestaties ineens slechter worden. „De intense spanning wordt dan te veel, angst gaat overheersen”, zegt sportpsychologe Edith Rozendaal van het bedrijf Sportgek over choking.

Het meest bekende voorbeeld van choking is waarschijnlijk de Wimbledonfinale van 1993 tussen Jana Novotna en Steffi Graf. In de beslissende derde set staat Novotna voor met 4-1, 40-15. Ze heeft de winst voor het grijpen, maar opeens begint ze de makkelijkste ballen te missen. Graf wint vijf games op rij en daarmee de titel, Novotna huilt tranen met tuiten bij de prijsuitreiking. De gravin van Kent moet de arme tennisster uit Tsjechië troosten.

Te veel nadenken

„Bij choken hebben sommige sporters het gevoel dat ze een bepaalde beweging of slag die ze dagelijks vele malen zonder moeite doen, op dat moment niet kunnen uitvoeren”, zegt Rozendaal. „Ze gaan vervolgens te veel nadenken over hun handelingen, waardoor hun automatische bewegingsuitvoering verstoord raakt. Choking ontstaat ironisch genoeg dus als je te veel je best doet om goed te presteren.”

Uit onderzoek blijkt dat choking meer voorkomt bij niet-tijdgebonden individuele sporten zoals tennis, dan in interactieve teamsporten zoals voetbal. „Bij choking draait het om het moment”, zegt sportpsycholoog Mitchel Kevenaar. „De prestatie die geleverd moet worden is vaak individueel herleidbaar. Bij voetbal zie je dat bijvoorbeeld vaak bij een strafschop. Als je eenmaal vol in een wedstrijd zit is het anders. Maar er zijn ook gevallen van choking bekend, waarbij de zorg over een negatieve uitkomst erin kan sluipen naarmate het seizoen vordert.”

Angstbeeld

Rozendaal: „In eerste instantie ben je als team bezig om je spel te verbeteren, maar hoe dichter de finish in zicht is, des te meer je met het resultaat bezig bent. De gedachte ‘Als we maar niet verliezen’ sluipt erin. Er wordt als het ware een angstbeeld gecreëerd en externe factoren gaan een rol spelen. In dat opzicht vond ik het interview met Steven Berghuis na het gelijkspel tegen PEC frappant. Hij zei dat de spelers een verplichting hadden tegenover de fans, tegenover heel Rotterdam. Nou, dan voer je de druk wel erg hoog op. Het is maar een klein percentage sporters die daarmee kan omgaan, de rest bezwijkt eronder.”

Het team van Giovanni van Bronckhorst vertoont enkele symptomen van choken, erkent het duo. Is het toeval dat Feyenoord in de laatste vier uitwedstrijden al in de beginfase een tegentreffer moest incasseren? Is het toeval dat veel Feyenoorders nu ineens kampen met fysieke ongemakken, terwijl ze – in tegenstelling tot de Ajacieden – geen Europese verplichtingen meer hebben?

Kleine blessures

„Als je zenuwachtig bent en te veel nadenkt over jezelf of het belang van de wedstrijd dan kan je prestatie daaronder lijden”, zegt Rozendaal. „Vervolgens probeer je te veel bewuste controle te krijgen over vaardigheden die je normaal onbewust en automatisch uitvoert. In de sportpsychologie noemen we dat ‘paralysis by analysis’. Door te veel te analyseren ontstaat verlamming. Naast het feit dat je dan de meest simpele dingen niet meer kunt uitvoeren, kan die verlamming ook op je spieren slaan, waardoor er kleine blessures ontstaan.”

Kevenaar haalt daarbij de stressfactor aan: „Iedere sporter ervaart druk, maar een topsporter is iemand die zich juist onderscheidt op dat gebied. Niet doordat die geen druk ervaart, maar doordat die er anders mee omgaat. Als de druk te groot wordt kan dit stress opleveren en dat kan zich uiten in fysiek ongemak. Denk aan verminderd herstelvermogen en vermoeidheid.”

Confrontatie aangaan

Maar is choking – om in sporttermen te blijven – te verslaan? „Ja”, aldus Rozendaal. „Een veel voorkomende fout die er gemaakt wordt is om de druk te ontlopen. Zoek daarom geen afleiding. Een sporter moet juist leren om met die druk om te kunnen gaan. Ga de confrontatie met je angst aan, raak er vertrouwd mee. Probeer het niet goed te praten of te bagatelliseren. Probeer het niet te onderdrukken. Dat lukt je toch niet. Ik probeer de angst bij de sporters die bij mij langskomen op te roepen. Ik vraag ernaar. Ik laat ze de spanning voelen, de knoop in hun maag, de brok in de keel of het gemaal in hun hoofd. Zodra ze dat hebben ondergaan en ze er vertrouwd mee zijn, kunnen ze verder. Ze zijn dan weer in staat om puur naar hun spel te kijken in plaats van zich af te laten leiden door het eindresultaat.”

Kevenaar wil zich niet uitlaten of Feyenoord wel of niet kampioen wordt: „Daarvoor sta ik er te ver vanaf.” Rozendaal waagt zich wel aan een voorspelling: „Ik gun Feyenoord de titel, maar ik denk dat ze het niet redden. Ajax maakt een onbevangen indruk, het is ook makkelijker om te jagen dan dat je het hele seizoen aan kop staat.”


'Pijntjes? Als het in de bovenkamer maar goed zit'

Ronald Koeman en Frenkie de Jong/ANP

Foto van 'Kasper Hermans'

20 MRT 2019

Het was leuk, die groepsfase van de Nations League. Uitstekend voor de moraal en het vertrouwen van het Nederlandse elftal, maar donderdag begint de klus van Ronald Koeman pas echt. Kwalificatie voor het Europees kampioenschap afdwingen.

De kwalificatiecyclus wordt afgetrapt tegen de minst aansprekende tegenstander die bondscoach Koeman tot nu toe heeft gehad: Wit-Rusland. Toch wil Frenkie de Jong er niet aan om die tegenstander te onderschatten. „Wit-Rusland is een stugge ploeg. Ik denk dat ze een stuk beter zijn dan veel mensen denken. Ze hebben veel spelers bij BATE Borisov en die doen het toch altijd aardig in Europa”, vertelt de middenvelder. Zijn aanwezigheid op de persconferentie een dag van te voren is voor iedereen volkomen logisch. De Jong wordt gezien als een Nederlandse voetbalvedette en vaste waarde, onmisbaar, in Oranje. Dit terwijl hij zeven maanden geleden pas zijn debuut maakte. Koeman bewondert de manier waarop zijn pupil zich eenvoudig staande houdt ten midden van zijn razendsnelle ontwikkeling. „Toen ik 21 jaar was, sprak ik niet zo verstandig en onbevangen. Hij doet alles met een glimlach. Zo zou je eigenlijk iedereen willen zien, maar niet iedereen is hetzelfde.”

Advies van Koeman


Mathieu van der Poel per ambulance afgevoerd na val

Is het seizoen van Van der Poel nu al voorbij? ©ANP

Foto van 'Metro en ANP'

20 MRT 2019

Mathieu van der Poel is tijdens de eindsprint van Nokere Koerse lelijk onderuitgegaan op de kasseien. De 24-jarige Nederlands kampioen op de weg raakte betrokken bij een valpartij en heeft daarna ook nog een botsing met een andere renner moeten incasseren.

Schouder en knie


AZ blaast Ajax weg in eredivisie

AZ blaast Ajax weg in Eredivisie

Guus Til weet hem voor AZ in het doel te krijgen / ANP

Foto van 'Metro en ANP'

17 MRT 2019

Een slechte voorbode voor de aankomende wedstrijd tegen Juventus. Ajax is zondag door AZ van het veld geblazen. De Alkmaarders waren veel te sterk voor de Amsterdammers.

Nederlaag

De achterstand op koploper PSV is door de 1-0 van zondag naar vijf punten gegroeid. Ook betekent de nederlaag dat Ajax over twee weken voor eigen publiek tegen PSV niet om de koppositie zal strijden. Het is al de vierde nederlaag van dit seizoen in de Eredivisie.


Verstappen direct derde in Melbourne, zege Bottas

Max Verstappen/ANP

Foto van 'Metro en ANP'

17 MRT 2019

Max Verstappen is het nieuwe seizoen in de Formule 1 begonnen met een plek op het podium. De Nederlander - beginnend op plek vier - reed in de Grote Prijs van Australië naar de derde plaats. Niet eerder presteerde de 21-jarige coureur van Red Bull zo goed in de openingsrace op het circuit Albert Park.

Bottas superieur

Verstappen moest alleen het Mercedes-duo Valtteri Bottas en wereldkampioen Lewis Hamilton voor zich dulden. De Fin Bottas was verreweg de snelste in Melbourne. Hij reed het veld op grote afstand en boekte zijn vierde GP-overwinning in zijn carrière.


Verstappen P4 in kwalificatie GP Australië

Verstappen op P4 in kwalificatie GP Australië

Verstappen P4 in kwalificatie GP Australië. Foto: ANP

Foto van 'Metro'

16 MRT 2019

Tijdens de eerste Formule 1-kwalificatie van het seizoen in het Australische Melbourne heeft Max Verstappen de vierde tijd gereden.

„We hebben wat dingen geprobeerd, maar dat pakte heel slecht uit", vertelde Verstappen aan Ziggo Sport. „We mogen niet klagen als je in de derde training nog niet de juiste balans weet te vinden. De veranderingen pakten goed uit."

De Red Bull Racing-coureur finishte met een tijd van 1.21,320 vlak achter de top drie. Mercedes-coureur Lewis Hamilton pakte de pole position. Het is de achtste keer dat hij vanaf pole position start in Melbourne.


Ajax loot Juventus met Ronaldo in kwartfinale

Dusan Tadic/ANP

Foto van 'Kasper Hermans'

15 MRT 2019

Ajax heeft in de Champions League een zware loting voor de kwartfinale gekregen. Juventus is de tegenstander van de Amsterdammers, die eerst thuisspelen (10 april) en zes dagen later af zullen reizen naar Turijn.

Cristiano Ronaldo

Een rondgang op social media leerde vooraf dat Juventus een van de minst favoriete tegenstanders bij de fans was en dat is niet onlogisch. De ploeg scoorde maar liefst drie keer in de return tegen Atlético Madrid, nadat het een 2-0 achterstand moest goed maken. Cristiano Ronaldo maakte alle drie de treffers.


Verstappen: all-in met nieuwe motor en party-mode

Max Verstappen/ANP

Foto van 'Kasper Hermans'

12 MRT 2019

Max Verstappen, waarschijnlijk de populairste sporter van de Lage Landen, begint zondag in Melbourne aan zijn vijfde seizoen in de Formule 1. De twee dagen ervoor komt hij al de baan op voor de vrije training en kwalificaties. Tijd dus om te kijken wat we dit seizoen van hem mogen verwachten.

De motor

Grote blijdschap was er bij veel Nederlandse Formule 1-fans toen bekend werd dat Red Bull de soms vervloekte Renault-motor verruilde voor een van Honda. Ook Verstappen zelf reageerde enthousiast na de eerste testdagen in Barcelona. „De bestuurbaarheid van de nieuwe auto met de Honda-motor is geweldig, alles is perfect geïntegreerd en dat merk je op de baan. We hoefden tijdens de tests zeer weinig te veranderen om de motor naar mijn zin te maken.”


Groenewegen wint de openingsrit in Parijs - Nice

Dylan Groenewegen/ANP

Foto van 'Kasper Hermans'

10 MRT 2019

Dylan Groenewegen heeft in Parijs-Nice de zwaar betwiste eerste etappe gewonnen. De Nederlander nam in een lichte sprint bergop de maat van zijn Australische concurrent Caleb Ewan. Ook de derde plaats was voor een Nederlander met Fabio Jakobsen.

Waaiervorming

De openingsrit met aankomst in Saint-Germain-en-Laye was kort (138,5 kilometer), maar enorm zwaar door de vele wind, wat de kans bood voor waaiers. Het peloton lag dan ook al snel in meerdere stukken.


Schulting pakt ook allroundtitel op WK shorttrack

Suzanne Schulting/ANP

Foto van 'Kasper Hermans'

10 MRT 2019

Shorttrackster Suzanne Schulting heeft voor het eerst de wereldtitel behaald. De Nederlandse was zondag in de afsluitende superfinale de snelste en nam daardoor de leiding in het klassement over van Choi Min-jeong. De Zuid-Koreaanse moest genoegen nemen met zilver, het brons ging naar de Canadese Kim Boutin. Lara van Ruijven, zaterdag winnares van de 500 meter, eindigde in het klassement als vierde. Rianne de Vries werd twaalfde.

Oorspronkelijk bericht

Suzanne Schulting heeft op overtuigende wijze de wereldtitel op de 1000 meter behaald. De Nederlandse shorttrackster nam in de finale in Sofia vanaf het begin de leiding en stond die niet meer af. Schulting won vorig jaar bij de Olympische Spelen ook al goud op de kilometer.


Likeability of3

Fan rent het veld op en slaat speler tegen de grond

Jack Grealish/ANP

Foto van 'Kasper Hermans'

10 MRT 2019

The Second City Derby wordt al een paar jaar niet meer in de Premier League uitgevochten, maar op het tweede niveau van Engeland. Dat betekent echter niet dat de wedstrijd tussen Birmingham City en Aston Villa geen wereldnieuws meer kan worden.

Helaas gebeurt het niet op een positieve manier. Bij een fan van Birmingham liepen na een paar minuten de emoties al zo hoog op dat hij het veld bestormde met een duidelijk doel voor ogen: Jack Grealish.


dislike
user_007cbecd5bde995ed0d8cee5cce0f362a09d1cc0_avatar

Shorttrackster Van Ruijven wint goud op WK 500 meter

Lara van Ruijven / ANP

Foto van 'Metro en ANP'

9 MRT 2019

Lara van Ruijven heeft zaterdag goud gewonnen op de 500 meter op het WK shorttrack in Sofia. De Nederlandse Suzanne Schulting eindigde als derde.

Tweede

Misschien ietwat verwarrend is dat Van Ruijven als tweede over de finish kwam. Het was Martina Valcepina die als eerste finishte. Maar na besturing van de beelden constateerde de jury een overtreding van Valcepina. Ze gaf Van Ruijven enkele meters voor de finish een duw. Valcepina werd gediskwalificeerd en het goud kwam alsnog in handen van Van Ruijven.


Likeability of5

Ajax profiteert nu al van succes: shirts zijn hot

Dusan Tadic, Hakim Ziyech, Frenkie de Jong/ANP

Foto van 'Kasper Hermans'

8 MRT 2019

Loop je binnenkort ergens op straat in bijvoorbeeld Spanje of Amerika en je ziet iemand in een Ajax-shirt? Dan is de kans ineens een stuk kleiner dat het om een Nederlander gaat. De tenues van de Amsterdammers gaan namelijk als warme broodjes over de digitale toonbank.

Uittenue

Door de 1-4 overwinning op Real Madrid in de Champions League is er een grote run gekomen op met name de uitshirts, waarin Ajax dinsdag speelde. Meer dan de helft van de orders komen uit het buitenland, terwijl dit percentage normaal ongeveer achttien is.


like
user_007cbecd5bde995ed0d8cee5cce0f362a09d1cc0_avatar

'Waarom kan Ajax niet wat Porto deed in 2004?'

Ajax schitterde dinsdag in maandag/ANP

Foto van 'Kasper Hermans'

6 MRT 2019

The king is dead, long live the king. Real Madrid won vier van de vijf laatste keer de Champions League, waaronder de drie voorbije edities. De Koninklijke werd dinsdag door een sensationeel Ajax (1-4) van de troon gestoten. Hoe groot is de kans dat Ajax over twee maanden zelf die troon kan bestijgen?

De lof is in ieder geval niet uit de lucht voor de ploeg van Erik ten Hag, zowel in binnen- als buitenland. „Dit is echt een gigantische overwinning. Real Madrid krijgt er niet zomaar vier tegen in eigen huis”, zegt Sid Lowe, die namens The Guardian in Madrid was. „Ze scoorden vier keer en de ene goal was nog mooier dan de ander. Het waren echt goede doelpunten en allemaal om verschillende redenen. Ajax was al bijzonder goed tijdens de eerste wedstrijd in Amsterdam. Die verdienden ze niet met 1-2 te verliezen. Dit keer kregen ze alsnog het resultaat waar ze recht op hadden. Wat ze nog beter deden dan drie weken geleden was de manier waarop ze anticipeerden tijdens de cruciale momenten en hoe scherp ze daarbij waren.”

Blind en Tadic


Stam wordt komend seizoen nieuwe trainer Feyenoord

Jaap Stam/ANP

Foto van 'Kasper Hermans'

6 MRT 2019

Hij speelde voor Ajax en PSV en nu maakt hij de top drie compleet op zijn cv: Jaap Stam is door Feyenoord aangesteld als de opvolger van Giovanni van Bronckhorst, zo is woensdagmiddag officieel bekend gemaakt.

„Na goede en open gesprekken met Martin van Geel over de mogelijkheden en onmogelijkheden bij Feyenoord, kwam ik er snel achter dat ik vol voor deze kans wil gaan", vertelt Stam op de site van zijn aanstaande werkgever. „Ik ben PEC Zwolle dankbaar voor het feit dat zij begrip hebben voor mijn ambities en er snel zijn uitgekomen met Feyenoord."

PEC Zwolle


Dusan Tadic van Ajax heeft de 3-0 gescoord.

Ajax stunt tegen Real Madrid in Champions League

Dusan Tadic van Ajax heeft de 3-0 gescoord. / ANP

Foto van 'Metro'

5 MRT 2019

Een enorme stunt heeft Ajax naar de kwartfinales van de Champions League gebracht. De club uit Amsterdam vernederde titelhouder Real Madrid in het eigen Estadio Santiago Bernabéu en zegevierde met maar liefst 4-1.

Ajax had de thuiswedstrijd tegen Real drie weken geleden nog verloren (1-2). Het elftal van trainer Erik ten Hag had slechts 18 minuten nodig om die achterstand te repareren. Hakim Ziyech opende de score, op aangeven van Dusan Tadic. De Serviër bereidde ook de 2-0 van David Neres voor.

Hakim Ziyech van Ajax heeft de 1-0 gescoord.

Hakim Ziyech van Ajax heeft de 1-0 gescoord. / ANP


Ajax vs Real Madrid: Your dreams are now

Ajax vs Real Madrid: Your dreams are now

Ajax na het verlies in februari / ANP

Foto van 'Metro'

5 MRT 2019

Ajax tegen Real Madrid. Dinsdagavond is het dan eindelijk zo ver: weer treffen de Amsterdammers de huidige titelhouder van de Champions League.

Succes

Ajax is al hard bezig met de voorbereidingen op de wedstrijd, dat blijkt uit een emotionele post op Twitter. Drie spelers worden uitgelicht, die allen een telefoontje krijgen van een geliefde om hen succes te wensen voor de wedstrijd. Zeker het kijken waard!


Ducttape schildpadden
Likeability of3

1500 geduct-tapete schildpadden achtergelaten

In vier koffers zijn 1500 geduct-tapete schildpadden achtergelaten. /ANP

Foto van 'Roos Ravensbergen'

4 MRT 2019

Op het vliegveld van Manila, de hoofdstad van de Filipijnen, zijn 1529 levende schildpadden gevonden door de douane. De schildpadden waren gewikkeld in ducttape en in koffers gestopt. De koffers waren achtergelaten.

Geld waard

De bedoeling was waarschijnlijk dat de diertjes op de zwarte markt verkocht zouden worden. In de koffers zijn verschillende soorten land- en zeeschildpadden aangetroffen, die veel geld waard zijn. In totaal wordt de waarde geschat op omgerekend 75.000 euro.


dislike
user_007cbecd5bde995ed0d8cee5cce0f362a09d1cc0_avatar

Lavreysen pakt baanwereldtitel op de sprint

Harrie Lavreysen/ANP

Foto van 'Kasper Hermans'

3 MRT 2019

Dat Nederland de wereldkampioen bij het WK sprint bij het baanwielrennen zou gaan leveren, dat was al vroeg bekend. De vraag was alleen wie het zou worden: Jeffrey Hoogland of Harrie Lavreysen.

De allereerste sprint werd overtuigend gewonnen door Lavreysen. Hij moest buitenom komen bij zijn landgenoot, maar deed dat uiteindelijk zonder al te veel problemen. Ook tijdens de tweede omloop was hij de baas en dus mag hij zich de snelste wielrenner te wereld noemen.

Succesvol weekend


Nieuwe regels voetbal: goed of te veel bemoeienis?

Nieuwe regels voetbal: goed of te veel bemoeienis?

Nieuwe regels voetbal: goed of te veel bemoeienis? Foto: ANP

Foto van 'Metro'

2 MRT 2019

Geen tijdrekken meer en gele of rode kaarten voor teamofficials die zich misdragen. Het voetbal kent vanaf volgend seizoen een aantal nieuwe regels zo werd zaterdag besloten tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van de internationale spelregelcommissie van het voetbal (IFAB) in het Schotse Aberdeen.

Welke nieuwe regels komen er allemaal? Metro zet ze voor je op een rij:

  • Doelpunten waar onopzettelijk hands aan vooraf is gegaan worden vanaf volgend seizoen afgekeurd.
  • Spelers die gewisseld worden moeten vanaf volgend seizoen het veld via de dichtstbijzijnde achter- of zijlijn verlaten. Op dit moment moet dat nog via de middenlijn aan de zijkant van het veld. De IFAB hoopt zo tijdrekken te kunnen voorkomen.
  • Teamofficials die zich niet kunnen gedragen, hebben vanaf volgend seizoen de kans om gele of rode kaart te krijgen.
  • Aanvallers mogen vanaf volgend seizoen niet meer in de muur van de tegenstander staan bij een vrije trap. Zo kan de aanvallende partij het zicht van de keeper niet belemmeren. 
  • Als laatste is er een wijziging bij het nemen van een doeltrap. Keepers hoeven bij strafschoppen voortaan nog maar met één voet op de doellijn te staan en niet met beide voeten.