Sport

Choken: als je té veel je best doet, gaat het fout

De fans van Feyenoord hunkeren naar de titel. Dit zorgt voor een grote druk bij de spelers. / ANP

Foto van 'Jeroen Haverkort'

18 APR 2017

Ajax voert de druk op bij Feyenoord. Zowel op als buiten het veld. De Ajax-spelers zagen Feyenoord drie punten pakken tegen FC Utrecht, waardoor het moest winnen van sc Heerenveen om niet achterop te raken bij de koploper. De ploeg van Peter Bosz won uiteindelijk makkelijk met 5-1 en spelers en coach legden na afloop de druk weer opzichtig neer bij Feyenoord. „Eind volgende week zitten we nog in de Europa League en staan we bovenaan in de competitie”, zei Lasse Schöne. Ook zijn coach verwacht dat Ajax de aartsrivaal nog inhaalt: „In de uitwedstrijden gaat het over het algemeen moeizamer bij Feyenoord. Ik denk dat Feyenoord nog wel een keer punten laat liggen.”

Slinkende voorsprong

Het zelfvertrouwen bij Ajax op een goede afloop komt niet uit de lucht vallen. Feyenoord zag vorige week immers de voorsprong slinken van zes punten naar een punt. Met nog drie competitieduels te gaan is de vraag dan ook gerechtvaardigd of Feyenoord is bestand tegen de druk. Het zal niet de eerste keer zijn dat een sporter of team met de finish in zicht verstijfd of blokkeert, waardoor de prestaties ineens slechter worden. „De intense spanning wordt dan te veel, angst gaat overheersen”, zegt sportpsychologe Edith Rozendaal van het bedrijf Sportgek over choking.

Het meest bekende voorbeeld van choking is waarschijnlijk de Wimbledonfinale van 1993 tussen Jana Novotna en Steffi Graf. In de beslissende derde set staat Novotna voor met 4-1, 40-15. Ze heeft de winst voor het grijpen, maar opeens begint ze de makkelijkste ballen te missen. Graf wint vijf games op rij en daarmee de titel, Novotna huilt tranen met tuiten bij de prijsuitreiking. De gravin van Kent moet de arme tennisster uit Tsjechië troosten.

Te veel nadenken

„Bij choken hebben sommige sporters het gevoel dat ze een bepaalde beweging of slag die ze dagelijks vele malen zonder moeite doen, op dat moment niet kunnen uitvoeren”, zegt Rozendaal. „Ze gaan vervolgens te veel nadenken over hun handelingen, waardoor hun automatische bewegingsuitvoering verstoord raakt. Choking ontstaat ironisch genoeg dus als je te veel je best doet om goed te presteren.”

Uit onderzoek blijkt dat choking meer voorkomt bij niet-tijdgebonden individuele sporten zoals tennis, dan in interactieve teamsporten zoals voetbal. „Bij choking draait het om het moment”, zegt sportpsycholoog Mitchel Kevenaar. „De prestatie die geleverd moet worden is vaak individueel herleidbaar. Bij voetbal zie je dat bijvoorbeeld vaak bij een strafschop. Als je eenmaal vol in een wedstrijd zit is het anders. Maar er zijn ook gevallen van choking bekend, waarbij de zorg over een negatieve uitkomst erin kan sluipen naarmate het seizoen vordert.”

Angstbeeld

Rozendaal: „In eerste instantie ben je als team bezig om je spel te verbeteren, maar hoe dichter de finish in zicht is, des te meer je met het resultaat bezig bent. De gedachte ‘Als we maar niet verliezen’ sluipt erin. Er wordt als het ware een angstbeeld gecreëerd en externe factoren gaan een rol spelen. In dat opzicht vond ik het interview met Steven Berghuis na het gelijkspel tegen PEC frappant. Hij zei dat de spelers een verplichting hadden tegenover de fans, tegenover heel Rotterdam. Nou, dan voer je de druk wel erg hoog op. Het is maar een klein percentage sporters die daarmee kan omgaan, de rest bezwijkt eronder.”

Het team van Giovanni van Bronckhorst vertoont enkele symptomen van choken, erkent het duo. Is het toeval dat Feyenoord in de laatste vier uitwedstrijden al in de beginfase een tegentreffer moest incasseren? Is het toeval dat veel Feyenoorders nu ineens kampen met fysieke ongemakken, terwijl ze – in tegenstelling tot de Ajacieden – geen Europese verplichtingen meer hebben?

Kleine blessures

„Als je zenuwachtig bent en te veel nadenkt over jezelf of het belang van de wedstrijd dan kan je prestatie daaronder lijden”, zegt Rozendaal. „Vervolgens probeer je te veel bewuste controle te krijgen over vaardigheden die je normaal onbewust en automatisch uitvoert. In de sportpsychologie noemen we dat ‘paralysis by analysis’. Door te veel te analyseren ontstaat verlamming. Naast het feit dat je dan de meest simpele dingen niet meer kunt uitvoeren, kan die verlamming ook op je spieren slaan, waardoor er kleine blessures ontstaan.”

Kevenaar haalt daarbij de stressfactor aan: „Iedere sporter ervaart druk, maar een topsporter is iemand die zich juist onderscheidt op dat gebied. Niet doordat die geen druk ervaart, maar doordat die er anders mee omgaat. Als de druk te groot wordt kan dit stress opleveren en dat kan zich uiten in fysiek ongemak. Denk aan verminderd herstelvermogen en vermoeidheid.”

Confrontatie aangaan

Maar is choking – om in sporttermen te blijven – te verslaan? „Ja”, aldus Rozendaal. „Een veel voorkomende fout die er gemaakt wordt is om de druk te ontlopen. Zoek daarom geen afleiding. Een sporter moet juist leren om met die druk om te kunnen gaan. Ga de confrontatie met je angst aan, raak er vertrouwd mee. Probeer het niet goed te praten of te bagatelliseren. Probeer het niet te onderdrukken. Dat lukt je toch niet. Ik probeer de angst bij de sporters die bij mij langskomen op te roepen. Ik vraag ernaar. Ik laat ze de spanning voelen, de knoop in hun maag, de brok in de keel of het gemaal in hun hoofd. Zodra ze dat hebben ondergaan en ze er vertrouwd mee zijn, kunnen ze verder. Ze zijn dan weer in staat om puur naar hun spel te kijken in plaats van zich af te laten leiden door het eindresultaat.”

Kevenaar wil zich niet uitlaten of Feyenoord wel of niet kampioen wordt: „Daarvoor sta ik er te ver vanaf.” Rozendaal waagt zich wel aan een voorspelling: „Ik gun Feyenoord de titel, maar ik denk dat ze het niet redden. Ajax maakt een onbevangen indruk, het is ook makkelijker om te jagen dan dat je het hele seizoen aan kop staat.”


Simon Yates wint Pyreneeënrit na knappe sprint

Simon Yates met zijn medevluchters/ANP

Foto van 'Kasper Hermans'

GISTEREN

Simon Yates heeft de twaalfde etappe van de Tour de France gewonnen. Het was de eerste Pyreneeënrit maar de top van de laatste col lag op 30 kilometer voor de finish. De Brit van Mitchelton-Scott was in de sprint te sterk voor zijn twee medevluchters. De Spanjaard Pello Bilbao werd tweede, de Oostenrijker Gregor Mühlberger derde.

De rit begon met tal van pogingen een ontsnapping op gang te zetten. Uiteindelijk slaagde een veertigtal renners erin zich af te scheiden. Onder hen renners die goed bergop kunnen rijden, maar ook sprinters als Dylan Groenewegen en Peter Sagan, de laatste op jacht naar de punten bij de tussensprint.

Vroege aanvallen


De Ligt voor 75 miljoen van Ajax naar Juventus

Zo'n beetje alle Europese topclubs zaten deze zomer achter de verdediger aan, die eind vorig jaar tot 'Golden Boy' (grootste talent) van Europa werd uitgeroepen. Foto: ANP

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Ajax en Juventus hebben dan eindelijk de transfer van Matthijs de Ligt afgerond. De 19-jarige verdediger verhuist voor 75 miljoen euro van Amsterdam naar Turijn. De international van Oranje ondertekende bij de Italiaanse kampioen een contract voor vijf jaar.

Gespreid over vijf jaar

Ajax ontvangt de transfersom niet in één keer, maar gespreid over vijf jaar. De Amsterdamse club verkocht deze zomer ook Frenkie de Jong voor 75 miljoen euro. De middenvelder verhuisde naar FC Barcelona. De transfersom van De Jong kan via bonussen nog oplopen tot 86 miljoen.


Novak Djokovic wint voor vijfde keer Wimbledon.

Novak Djokovic wint voor vijfde keer Wimbledon

Novak Djokovic wint voor vijfde keer Wimbledon. / ANP

Foto van 'Metro en ANP'

14 JUL 2019

Novak Djokovic heeft zijn titel op Wimbledon geprolongeerd. De als eerste geplaatste Serviër was in een spectaculaire finale Roger Federer, die over de hele wedstrijd vijftien punten meer maakte, in vijf sets de baas: 7-6 (5) 1-6 7-6 (4) 4-6 13-12 (4).

Voor het eerst in de historie werd een enkelspelwedstrijd beslist met een tiebreak op 12-12 in de vijfde set. De wedstrijd duurde vier uur en 55 minuten en is daarmee de langste finale op Wimbledon ooit. Die stond op naam van Federer en Rafael Nadal, die in 2008 vier uur en 48 minuten over de eindstrijd deden.


Sterke Impey pakt indrukwekkende ritzege in de Tour

Daryl Impey/ANP

Foto van 'Kasper Hermans'

14 JUL 2019

De negende etappe in de Tour de France is gewonnen door Daryl Impey na een sprint met twee. De renner van Mitchelton-Scott is pas de tweede Zuid-Afrikaan ooit die een rit wint in de Ronde van Frankrijk.

Op de Franse feestdag reed er een grote kopgroep weg van veertien met daarbij slechts twee Fransen. Marc Soler wist nadat de vlucht al weg was, in zijn eentje nog de oversteek te maken, waardoor het een groep van vijftien werd.

Lange finale


Verstappen na crash vijfde, thuiszege Hamilton

De vonken vlogen er van af/ANP

Foto van 'Kasper Hermans'

14 JUL 2019

Sebastian Vettel heeft de Grote Prijs van Groot-Brittannië goed verpest voor Max Verstappen. De Nederlander lag op koers voor een plek op het podium, toen de Duitser zijn Ferrari hard achterop reed bij de Red Bull van de Nederlander. Verstappen stuiterde met zijn auto de grindbak in, maar kon wonder boven wonder de race op Silverstone vervolgen. Hij moest genoegen nemen met de vijfde plaats.

Lewis Hamilton liet de 140.000 Britse fans juichen. Hij won in zijn Mercedes voor de zesde keer zijn thuisrace. Zijn Finse teamgenoot Valtteri Bottas, die van poleposition was gestart, eindigde als tweede en de Monegask Charles Leclerc finishte als derde in zijn Ferrari.

Ronde 38


Van Vleuten pakt eindwinst Giro Rosa, ritzege Vos

Annemiek van Vleuten/ANP

Foto van 'Kasper Hermans'

14 JUL 2019

Terwijl de mannen bezig zijn met de Tour de France, hebben ook de vrouwen hun grootste ronde van het jaar afgewerkt. Annemiek van Vleuten is glansrijk de winnares geworden, terwijl Marianne Vos de slotrit won.

Van Vleuten was zeer dominant in de race. Tijdens de vijfde rit greep ze de macht tijdens de klim naar Lago di Cancano. Op die klim verloren haar concurrenten een kleine drie minuten en dus kon ze het roze aantrekken. Een dag later verstevigde ze haar leiding nog eens door een superieure tijdrit neer te zetten.

Nederlandse dominantie


De Gendt wint etappe na lange ontsnapping

De Gendt wint etappe na lange ontsnapping

De Gendt won de rit van Mâcon naar Saint-Étienne met liefst zeven beklimmingen na een ontsnapping van 200 kilometer. Foto: ANP

Foto van 'Metro en ANP'

13 JUL 2019

De Belgische wielrenner Thomas De Gendt heeft een waar kunststukje geleverd in de achtste etappe van de Tour de France. De renner van Lotto-Soudal won de rit van Mâcon naar Saint-Étienne met liefst zeven beklimmingen na een ontsnapping van 200 kilometer.

Enkele seconden na De Gendt arriveerde de Fransman Thibaut Pinot als tweede. Zijn landgenoot Julian Alaphilippe eindigde als derde en heroverde de gele trui. Hij had genoeg voorsprong om het leiderstricot af te pakken van de Italiaan Giulio Ciccone.

De Gendt trok al al vanaf de eerste kilometer ten aanval, samen met Niki Terpstra, de Amerikaan Ben King en de Italiaan Alessandro de Marchi. Het kwartet nam al snel 4 minuten voorsprong en wist die marge meer dan 100 kilometer vasthouden.


Halep wint Wimbledon na eenzijdige finale

Halep wint Wimbledon na eenzijdige finale

Na 55 minuten sloeg Williams op matchpoint de bal in het net en gooide Halep haar armen in de lucht van vreugde. Foto: ANP

Foto van 'Metro en ANP'

13 JUL 2019

Simona Halep heeft voor het eerst Wimbledon gewonnen. De Roemeense nummer 7 van de wereld speelde uitstekend in de finale tegen 23-voudig grandslamwinnares Serena Williams. Halep stond slechts vier games af (6-2 6-2) en veroverde zo na Roland Garros vorig jaar haar tweede grandslamtitel.

De Amerikaanse voormalige nummer 1 van de wereld en huidige nummer 11 kon haar achtste titel veroveren op Wimbledon maar trof een ontketende Halep. In tien voorgaande partijen won ze er slechts eentje maar ze was vastbesloten Williams deze keer wel te verslaan.

In de hele wedstrijd maakte Halep slechts drie onnodige fouten en Williams 25. Na 55 minuten sloeg Williams op matchpoint de bal in het net en gooide Halep haar armen in de lucht van vreugde.


Sifan Hassan loopt wereldrecord op Engelse Mijl

Sifan Hassan loopt wereldrecord op Engelse Mijl

Sifan Hassan loopt wereldrecord op Engelse Mijl. / ANP

Foto van 'Metro'

12 JUL 2019

Sifan Hassan heeft bij de Diamond League in Monaco het wereldrecord op de Engels mijl verbeterd. De Nederlandse atlete liep het 23 jaar oude record van de Russin Svetlana Masterkova uit de boeken. Ze scherpte de beste mondiale tijd op de 1609 meter aan met enkele tienden tot 4.12,33.

Het record (4.12,56) is al bijna 23 jaar oud. De Russin Svetlana Masterkova liep die tijd op 14 augustus 1996 in Zürich.

Hassan had in aanloop naar de race in het prinsdom een dikke verbetering van haar persoonlijk record aangekondigd. Dat stond op 4.14,71. Ze was zich er toen nog niet van bewust dat ze dan ook het wereldrecord zou aanvallen.


Er zijn fouten gemaakt rond Ajax-Juventus

Er zijn fouten gemaakt rond Ajax-Juventus

Femke Halsema voor de gemeenteraadsbespreking over het politieoptreden dat voorafging aan de Champions League wedstrijd Ajax tegen Juventus. / ANP

Foto van 'Metro en ANP'

12 JUL 2019

Er zijn meerdere fouten gemaakt rond de Champions League-wedstrijd in april tussen Ajax en Juventus door de gemeente Amsterdam en de politie. Dat concludeert het COT, het instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement, in een rapport.

Burgemeester van Amsterdam Femke Halsema heeft vrijdag de gemeenteraad geïnformeerd in een brief.

Aanloop naar de wedstrijd


Groenewegen sprint naar zege in zevende etappe

Dylan Groenewegen. / AFP

Foto van 'Metro en ANP'

12 JUL 2019

Dylan Groenewegen heeft dan toch zijn etappezege binnen. Hij sprintte naar de zege in de zevende rit van de Ronde van Frankrijk. De sprinter van Jumbo-Visma versloeg in Chalon-sur-Saône de Australiër Caleb Ewan op de streep. „Op 500 meter van de streep raakte ik even ingesloten en toen ben ik maar gegaan. Ik zag Ewan wel komen en als ik tegen hem sprint is het altijd een close finish", zei Groenewegen die voor de vierde keer een massasprint wint in de Tour de France.

Goede dag

„Ik hoef niet onder stoelen of banken te schuiven dat ik de eerste etappe had willen winnen", zei de sprinter bij de NOS. „Het was niet het begin van de Tour waarop ik had gehoopt. Voor de ploeg was die eerste etappe in Brussel een succes, maar voor mezelf een grote teleurstelling. Dan wil je per se die overwinning. Ik viel die eerste dag en daarna heb ik wat dagen nodig gehad om te herstellen, maar vandaag voelde ik me goed."


Matthijs de Ligt naar Juventus

Matthijs de Ligt. / AFP

Foto van 'Metro'

12 JUL 2019

Matthijs de Ligt verruilt komend seizoen landskampioen Ajax in voor Juventus. De Italiaanse topclub legde rond de 70 miljoen euro neer voor de komst van de Ajacied. In Turijn ligt een contract voor de duur van vijf jaar voor hem klaar.

Veel belangstelling

Hoewel het gerucht al enige tijd in de lucht hing, bleef het gissen naar waar De Ligt uiteindelijk terecht zou komen. Mede door de grote belangstelling van verschillende Europese topclubs. Zo was er een heuse driestrijd gaande tussen FC Barcelona, Paris Saint-Germain en Juventus.


Teuns wint bergrit, geel Ciccone, klap Kruijswijk

Dylan Teuns/ANP

Foto van 'Kasper Hermans'

11 JUL 2019

Dylan Teuns (Bahrain) heeft de zesde etappe van de Tour de France gewonnen. Het was de eerste bergrit met aankomst op La Planche des Belles Filles. Teuns versloeg in een sprint zijn medevluchter Giulio Ciccone. De Italiaan van Trek-Segafredo nam de gele leiderstrui over van de Fransman Julian Alaphilippe.

Teuns vertrok al vroeg in de rit met nog dertien metgezellen, waaronder zijn landgenoot en bergkoning Tim Wellens. Op de slotklim bleef hij met Ciccone over. De twee beleven lang bij elkaar op de heel steile aankomst. Uiteindelijk plooide de Italiaan voor de Belg.

Landa opent


Oppermachtige Sagan klopt Van Aert in vijfde Tourrit

Peter Sagan/ANP

Foto van 'Kasper Hermans'

10 JUL 2019

Peter Sagan heeft de vijfde etappe in de Tour de France op zijn naam geschreven. De Slowaakse wielrenner van Bora was na 175 kilometer oppermachtig in de sprint in een groep van een kleine tachtig man.

Bollen vooraan

De vlucht van de dag werd gevormd door Tim Wellens, Toms Skujins, Mads Würz-Schmidt en Simon Clarke. Vooral bolletjestruidrager Wellens had een duidelijk doel namelijk punten sprokkelen onderweg. Toch moest de Belg op de een na laatste klim van de dag Skujins laten rijden. Op dat moment werden veel sprinters zoals Dylan Groenewegen gelost in het peloton.


Likeability of5

Rapinoe niet naar Witte Huis: ‘U sluit mij uit'

Megan Rapinoe. / AFP

Foto van 'Metro'

10 JUL 2019

De aanvoerder van het Amerikaanse voetbalelftal, Megan Rapinoe, heeft president Trump opnieuw laten weten niet naar het Witte Huis te komen. „U sluit mij uit, u sluit mensen uit die op mij lijken, u sluit mensen van kleur uit. U moet het voor iedereen beter doen.” Zo zei Rapinoe tegenover CNN.

Verantwoordelijkheid

De vedette liet eerder al weten niet naar het Witte Huis te zullen afreizen voor een huldiging indien zij en haar teamgenoten het WK zouden winnen. Rapinoe is een lesbienne en met haar roze haar een opvallende verschijning.


love
user_80c66550f59707ea6c5250a0975abb6edbd2f242_avatar

Italiaan Viviani wint vierde etappe Tour de France

Italiaan Viviani wint vierde etappe Tour de France

Viviani na de winst / ANP

Foto van 'Metro'

9 JUL 2019

De Italiaan Elia Viviani heeft de vierde etappe van de Tour de France gewonnen. De rit ging van Reims naar Nancy en besloeg zo'n 213 kilometer. Nederlander Dylan Groenewegen finishte als vijfde.

Hoofddoel

Viviani, van Deceuninck - Quick-Step, hield de Noor Alexander Kristoff en de Australiër Australiër Caleb Ewan achter zich. Slowaak Peter Sagan eindigde als vierde. Voor de Italiaan is dit de eerste ritzege ooit in de Tour. Wel won hij eerder ritten in de Giro en de Vuelta. „De Tour ontbrak nog, dat was het hoofddoel van mij dit jaar", aldus de Italiaan.


'Start Tour de France in 2025 in Amsterdam'
Likeability of3

'Start Tour de France in 2025 in Amsterdam'

In 2015 vertrokken de wielrenners vanuit Utrecht / ANP

Foto van 'Metro en ANP'

9 JUL 2019

Als het aan de Amsterdamse afdeling van GroenLinks ligt, vindt de start van de Tour de France in 2025 plaats in de hoofdstad. Dat initiatiefvoorstel heeft de partij ingediend. De meerderheid van de gemeenteraad lijkt het te ondersteunen.

Perfect

Amsterdam viert dat jaar haar 750-jarige bestaan en wil dan gaststad zijn van een internationaal aansprekend topsportevenement. Het begin van de Tour past perfect in dit streven, zegt GroenLinks-raadslid Dorrit de Jong. Het zou niet de eerste keer zijn dat de Tour in Nederland zou starten. In 1973 vertrokken de wielrenners vanuit Scheveningen, in 2010 vanuit Rotterdam en in 2015 was Utrecht de plek waar vanuit gestart werd. In Amsterdam werd er ook al eens eerder gestart, namelijk in 1954.


dislike
user_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar

Statenlid SP zegt sorry tegen Derksen: Nooit bedoeld

Johan Derksen/ANP

Foto van 'Metro en ANP'

9 JUL 2019

Het Utrechtse lid van Provinciale Staten voor de SP Andrea Poppe heeft toch haar excuses aan Johan Derksen aangeboden voor een tweet van maandag. Poppe twitterde „Afschieten die man", als reactie op uitspraken van Derksen over de Oranjevrouwen bij Veronica Inside.

Eerder zei ze tegen RTV Utrecht nog haar uitspraak niet terug te nemen. Dinsdag heeft ze het bericht toch verwijderd. „Ik wil bij deze mijn excuses maken aan Johan Derksen voor de tweet die ik eerder schreef. Ik heb het nooit zo bedoeld. Ik neem mijn woorden terug."


Voetbalsters VS uitgenodigd voor Capitool

De Amerikaanse voetbalvrouwen vieren feest. / ANP

Foto van 'Metro en ANP'

8 JUL 2019

De voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Nancy Pelosi, heeft de kersverse Amerikaanse wereldkampioenen voetbal uitgenodigd om het Capitool, het parlement, te bezoeken. De Democrate Pelosi feliciteerde het vrouwenteam dat zondag in Lyon wereldkampioen is geworden.

Veel voor het vrouwenteam gedaan

Ze hoeven volgens Pelosi niet allemaal tegelijk te komen, maar kunnen ook individueel een bezoek komen brengen. De Republikeinse president Trump had de voetbalsters al gefeliciteerd. Hij weet nog niet of ze voor een bezoek worden uitgenodigd.