Erik Jonk Televisie 27 aug 2026, 16:53

Leestijd: 4 minuten

Rutger Castricum in gesprek met buitenlanders waarover online zoveel wordt geklaagd: ‘Ze zijn de nationale zondebok’

Je kunt online eeuwig moord en brand schreeuwen over buitenlanders die in Nederland willen wonen, maar je kunt ook op ze afstappen en met hen in gesprek gaan. Rutger Castricum vond dat een goed idee voor een tv-format.

Vanaf vanavond is Rutger & De Buitenlanders te zien bij PowNed. In vier afleveringen zie je twaalf mensen die om uiteenlopende redenen naar Nederland kwamen. Van vluchtelingen tot arbeidsmigranten en van illegalen tot mensen die zich inmiddels meer Nederlander dan buitenlander voelen. Metro bekeek de eerste twee afleveringen alvast voor televisierubriek Blik op de Buis.

Rutger en de buitenlanders onder het bollendak van Utrecht

Migratie en integratie behoren al jaren tot de meest besproken onderwerpen in ons land. In het publieke debat (met die term drukken we ons nog netjes uit) wordt vaak óver buitenlanders gesproken, maar veel minder mét hen. Dat kan best anders, dacht Rutger Castricum. Zo’n aanpak past hem goed. Hij stapte eerder bijvoorbeeld af op de slachtoffers van de toeslagenaffaire. De Herstel-hel heette die heftige documentaire.

„Buitenlanders worden vaak met de nek aangekeken”, zegt de tv-maker. „Ik vind dat een reden om in te zoomen op onze nationale zondebok. Wie zijn die buitenlanders eigenlijk?” De eerste aflevering van vandaag staat helemaal in het teken van Syrische jongeren die samenkomen onder het bollendak bij Utrecht-Centraal. Ze hangen maar wat rond en zorgen continu voor overlast. Ooit zijn zij als jochies van 14, 15 jaar vooruitgestuurd om asiel aan te vragen, met uiteindelijke gezinshereniging als doel. Alle jongeren – die nu nog steeds tieners of net 20 zijn – hebben vreselijke dingen in de oorlog in hun thuisland gezien.

Kansloze situatie voor Ahmed (19) uit Syrië

Buddycoach Abdou doet zijn uiterste best om de jonge buitenlanders te helpen en hen een beetje in het gareel te houden, maar hij heeft het lastig. Er gebeurt elke keer wel wat en dat is om allesbehalve vrolijk van te worden. Ahmed (19) bijvoorbeeld: hij hangt nu vier jaar zonder verblijfsvergunning rond. In redelijk Nederlands klinkt hij wanhopig: „Niemand helpt mij.” Ahmed heeft mensen voor zijn ogen zien doodgaan toen hij nog behoorlijk jong was. Hij gebruikt regelmatig drugs tegen de stress en snijdt zichzelf. Zijn drugs en voedsel bekostigt de tiener door te stelen.

In Oostenrijk kreeg hij eerder wel een verblijfstatus, maar in dat land was gezinshereniging niet mogelijk. Dus trok hij verder, naar Nederland. Buitenlanders mogen een verblijfstatus echter niet in twee verschillende landen aanvragen, dus zijn situatie is hier – onder dat bollendak bij Utrecht-Centraal – kansloos. „Ik kwam naar Nederland voor een toekomst, maar ik vind het hier helemaal niks”, geeft hij aan Rutger Castricum toe. „Ik slaap elke dag buiten en denk er soms aan om mezelf van een gebouw te gooien.”

Tussen de vallende bommen toen Badr 9 jaar was

Badr (ook 19) heeft wel een verblijfsvergunning, een baan in een pizzeria en sinds een maand of acht een kamer in een daklozenopvang. Als Rutger & De Buitenlanders hem komt volgen, krijgt hij van een rechter net 286 uur taakstraf aan zijn broek, voor meerdere delicten. Als kijker heb je het gevoel dat het met deze jongen misschien nog iets kan worden, maar langzaam wordt duidelijk dat het ook met Badr helemaal niet goed gaat. Hij heeft al een poging tot zelfdoding achter de rug en is regelmatig boos, verdrietig en in de war. Tijdens de opnames wordt hij weer eens gearresteerd, waarna een maand cel volgt. De kamer behoudt Badr wonderwel, maar zijn pizzajob is hij kwijt. Je kunt hem als tv-kijker veroordelen natuurlijk. Tegelijkertijd weet je ook dat deze jongen tussen vallende bommen leefde toen hij nog maar 9 jaar was.

Wat Rutger Castricum met zijn gesprekken met de buitenlanders doet, is goed. Alles beter dan dat eeuwige geschreeuw op internet, terwijl je zo’n asielzoeker of arbeidsmigrant nog nooit zelf hebt gesproken. En toch moet deze Metro-kijker na de eerste aflevering toegeven: die Syrische jongeren in Utrecht staan er ondanks de openhartige gesprekken niet lekker op. Het zal weer online haat regenen…

Completer beeld van buitenlanders in volgende afleveringen

Het voelt een beetje als een gebed zonder end. Buddycoach Abdou kan ook amper positieve woorden vinden als het om de toekomst van deze jonge buitenlanders gaat. Bij elk „sprankje hoop” blijft hij er echter voor gaan.

Om een completer beeld te krijgen, moet je meer afleveringen van Rutger & De Buitenlanders gaan zien. Volgende week neemt hij onder meer een kijkje in Amsterdam-Osdorp, waar de buitenlanders met een Nederlands paspoort gewoon al jaren wonen. Het is echter volledig multiculti te noemen. Een 43-jarige vrouw met Surinaamse roots en geboren in Amsterdam, noemt haar wijk Klein-Marokije. Zij valt op vrouwen en haar geaardheid valt in haar buurt niet goed.

„Ik voel me hier niet thuis”, is haar wat verbitterde conclusie. Toch zijn in de uitzendingen van Rutger Castricum ook andere geluiden te horen. Zoals: „Als je succesvol wilt zijn in Nederland, dan moet je ervoor gaan, ongeacht wat er gebeurt.” Een vrouw zegt: „Dat Nederland goed voor buitenlanders zorgt is lief, maar ik vind niet dat er zomaar een uitkering moet zijn voor iedereen.”

Denk jij aan zelfdoding? Je bent niet alleen. Neem contact op met 113 Zelfmoordpreventie via www.113.nl of bel 113 (lokaal tarief) of 0800-0113 (gratis).

Aantal blikken uit 5: 3

Rutger & De Buitenlanders is vanaf vanavond (27 augustus) op vier donderdagen om 20.20 uur bij PowNed op NPO 3 te zien. Terugkijken kan via NPO Start.

Geschreven door Erik Jonk

Na vwo en een niet voltooide hbo-opleiding, leerde Erik (1968) de journalistiek - regionaal en bij een persbureau - in de praktijk. Aan Metro is Erik Jonk nu al ruim 20 jaar verbonden. Voor Metronieuws.nl ligt zijn hart - hij was namens Metro jurylid voor de Musical Awards - bij entertainment en persoonlijke verhalen. Hij is onder meer verantwoordelijk voor tv-rubriek Blik op de Buis, filmrecensies en het tweewekelijkse Jong & Ondernemend.

Reacties