Erik Jonk Televisie 6 nov 2025, 16:50

Leestijd: 4 minuten

Kraken nu 15 jaar verboden, maar elke 3 dagen wordt er gekraakt: ‘Te bezopen voor woorden’

Het is precies vijftien jaar geleden dat kraken in ons land officieel werd verboden. Is het daarmee ook verdwenen? Integendeel, ziet PowNed. De omroep maakte er een documentaire over, PowNed of View: Wetteloos wonen, die je vanavond kan zien.

Metro zag de docu van Abel Bijlsma en Sarah Bakker alvast voor televisierubriek Blik op de Buis. Kraken is nog heel erg van nu, ondanks de anti-kraakwet, zo is na het zien van de ruim drie kwartier wel duidelijk. Sterker nog, in Nederland valt elke drie dagen een pand in handen van krakers. PowNed constateert dat het een fortuin en vele maanden kost om krakers uit een huis te krijgen. Metro ging er al eerder op in: moet kraken niet weer worden gelegaliseerd?

PowNed-duo slaat ook zelf aan het kraken

In Wetteloos wonen spreken Bijlsma en Bakker met krakers (hoewel ze regelmatig met een felle ‘fuck off‘ werden ontvangen), vastgoedbeheerders en vaak machteloze pandeigenaren. De twee zijn aanwezig bij een ontruiming en – jawel – ze kraken ook zelf. Dat is overigens een eitje, want ze ‘kraken’ een pand van vastgoedman Wybren van Haga, die er zelf bij is en uitlegt wat hem regelmatig overkomt. Overigens wordt de man, die vorige week met BVNL tijdens de Tweede Kamerverkiezingen te weinig stemmen haalde, in de volksmond vaak ‘huisjesmelker’ genoemd. Dat vanwege de vele huizen die hij bezit. Op zijn beurt noemt Van Haga krakers „dieven”.

Krakers gezien als werkschuw tuig

In een tijd van de woningcrisis is huisjes melken niet iets om trots op te zijn. Diezelfde crisis is, naast het dure leven, de grootste reden om te kraken. Een halve eeuw geleden werd er juist gekraakt als protest tegen de enorme leegstand in Nederland. Tot 1980 wekte dat sympathie, tot de datum 30 april, waarop Beatrix koningin werd. Amsterdam veranderde onder het motto ‘geen woning, geen kroning’ in een slagveld, zoals je hieronder inclusief tanks in de hoofdstad kunt zien. Krakers werden vanaf toen als criminelen en werkschuw tuig gezien, hoewel een kraker natuurlijk gewoon een baan kan hebben. Door de huidige wooncrisis keert de sympathie voor kraken wat terug, al zal ook vaak gelden: als het maar niet naast mijn deur is.

Krakers bang ‘om eruit getrapt te worden’

We pakken voor deze Blik op de Buis één specifieke Amsterdamse case uit Wetteloos wonen, die van Roelof. Hij is de buurman van een groep krakers van een statig gemeubileerd pand in hartje hoofdstad, krakers die PowNed niet te woord willen staan. „Ze zijn een beetje schuchter, bang om eruit getrapt te worden.” Met een koud biertje in de hand, vertelt Roelof wat er pal naast hem gebeurde: „Twee weken geleden stond er opeens veertig man op de stoep, op klaarlichte dag. De politie was er al bij. Ze beweerden hier te wonen en de politie is afgedropen zonder te ontruimen.”

Roelof begreep van de pandeigenaar dat na kraken en vier dagen wonen, krakers recht hebben op huurbescherming. Na 24 uur ergens verblijven komt overigens huisrecht al in beeld, daarmee zou je kunnen zeggen dat de anti-kraakwet niet streng en zeker niet waterdicht is. Roelof daarover: „Te bezopen voor woorden natuurlijk. Je denkt toch niet dat ze ooit maar 1 euro huur betalen? Het geeft ook overlast. Er staan ’s nachts mensen in hoodies tegen de deur te trappen en te roepen dat ze ook gratis willen wonen. Het is allemaal niet fijn.”

Kraken, maar dan wel een miljoenenpand

Abel Bijlsma vraagt Roelof het niet raar vindt dat zo’n luxe pand naast hem in tijden van woningcrisis regelmatig onbewoond is. De buurman: „Ik zit ook weleens een weekend in Barcelona.” Hij ontwijkt in eerste instantie de vraag: „Ik denk dat er nauwelijks buiten de Ring van Amsterdam wordt gekraakt. Ze moeten wel op de mooiste plekjes zitten. Het is hier niet het niveau pand dat gekraakt zou mogen worden, het is gewoon een miljoenenpand.”

Even later is hij niet eens met de PowNed-man, maar geeft de schuld meer aan het beleid: „Kraken zou niet mogen gebeuren. Ik vind het teleurstellend dat de wetgever, met een anti-kraakwet, niet ingrijpt. Er zou ontruimd moeten worden.” Niet iedereen zal het met buurman Roelof eens zijn, zeker krakers natuurlijk. Dat wetende maakt Wetteloos wonen het aanzien zeker waard.

Aantal blikken uit 5: 3,5

PowNed of View: Wetteloos wonen is vandaag (6 november) om 20.25 te zien op NPO 3. Terugkijken kan via NPO Start.

Meer lezen over (nieuwe) programma’s op tv?

• Vals Spel: ‘Oh neeeeee, niet weer tien BN’ers op tv!’ Maar is het eigenlijk wat?
• Lidian (39) leeft in de weken zonder haar kinderen in haar auto: ‘Ik probeer van alles, maar het lukt niet’
• Ruby Franke werd een mega-populaire YouTube-moeder, maar ze mishandelde haar kinderen gruwelijk
• Linde (19) werd van haar fiets getrokken: ‘We zeiden nog: app me als je thuis bent’
• Wat als je vader je moeder heeft vermoord? ‘Ik werd wees, maar papa leeft nog’

Reacties