Rotterdam

De tumor ontmaskerd en opgeruimd door het immuunsysteem

De tumor ontmaskerd en opgeruimd door het immuunsysteem

Dora Hammerl, biomedicus. / Jaap van Rijn

Foto van 'Natalie Hansen'

4 FEB 2020

Aan de Erasmus Universiteit zijn honderden wetenschappers dagelijks bezig met nadenken. Ze onderzoeken de kleine en grote vraagstukken van het leven. Welke vragen zijn dat eigenlijk? En, wat hebben we daar als gewone mensen aan? Ga er even rustig voor zitten en denk mee met de onderzoeker. Deze aflevering: Dora Hammerl, biomedicus.

Wat wilde je worden toen je klein was?

Kapster.

Waarom ben je toch wetenschapper geworden?

Ik was altijd al nieuwsgierig. Toen ik een jaar of 14, 15 was, hadden we weleens wetenschapstijdschriften thuis, zoals Nature. En rond die tijd begon ik me af te vragen hoe cellen werken. Want hoe bizar is het eigenlijk dat we uit cellen opgebouwd zijn en toch kunnen nadenken en praten? En waarom worden we soms ziek, en hoe zorgt ons immuunsysteem er dan voor dat we weer gezond worden? Met die vragen ben ik moleculaire biologie gaan studeren.

Wat wil je nu weten?

Hoe we het immuunsysteem kunnen helpen om kanker op te sporen en op te ruimen. Ik onderzoek de interactie tussen tumorcellen en het immuunsysteem. Dat immuunsysteem is goed in het opsporen en uitschakelen van afwijkende cellen, die met bijvoorbeeld een ziekte of een fout. Kanker is daar een voorbeeld van en in veel gevallen doet het immuunsysteem ook bij die cellen zijn werk. Mensen krijgen geen kanker doordat hun immuunsysteem het voorkomt. In sommige gevallen geneest kanker vanzelf, net zoals dat gaat met een virus. Het verschil is dat tumorcellen veel slimme mechanismen hebben die je immuunsysteem tegenwerken en daardoor kunnen uitzaaien.

Hoe vaak komen we onder kanker uit, geholpen door ons immuunsysteem?

Dat is natuurlijk lastig te onderzoeken. Ik durf er ook geen cijfer aan te geven, maar ik denk dat er regelmatig fouten ontstaan. Bijna al onze cellen – dat zijn er rond de 37 biljoen – delen elke dag. De kans is groot dat er dan af en toe een foutje ontstaat. Ons immuunsysteem kan de foute cellen herkennen en verwijderen, en werkt dit niet, dan krijg je kanker. In sommige gevallen kan het immuunsysteem ook in latere stadia en zelfs zonder immuuntherapie de kanker herkennen en opruimen.

Waarom ruimt ons immuunsysteem niet alle kankers bij voorbaat op?

Omdat bijna alle tumoren goed de werking van immuuncellen kunnen onderdrukken. Dat is hoe ze overleven. In de tumor-immunologie onderzoeken we de mechanismen die de werking van T-cellen, de immuuncellen gespecialiseerd in het doden van een afwijkende cel, onderdrukken. Zo’n mechanisme kan zijn dat de tumor de T-cel buiten weet te houden, zich weet te verstoppen of een negatief signaal afgeeft zodat de T-cel inactief wordt. Over die mechanismen is nog niet zo heel veel bekend.

De tumor ontmaskerd en opgeruimd door het immuunsysteem

Dora Hammerl, biomedicus. / Jaap van Rijn

Kanker is eigenlijk fascinerend.

Zeker. Want hoe bestaat het dat er zoveel misgaat in kankercellen, terwijl ze toch steeds overleven met allemaal slimme mechanismen. Kankercellen doorlopen eigenlijk een hele korte evolutie. Ze passen zich razendsnel aan aan hun omgeving, waardoor ze steeds langer leven, fitter zijn en verder groeien. Dat is ook de reden dat ze vrij snel resistent worden tegen bijvoorbeeld een chemo of andere therapie en zelfs tegen immuuntherapie. Er is vaak wel een immuunrespons, gericht tegen de tumor. Maar de tumor past zich snel aan en groeit daarna vaak gewoon verder.

Waarom kan immuuntherapie soms wel werken? 

We geven het immuunsysteem eigenlijk een soort duwtje, waardoor het beter zijn werk kan doen. Dat doen we door de mechanismen die tumorcellen gebruiken tegen immuuncellen te leren kennen en uit te schakelen. Als we de mechanismen beter snappen die tumorcellen gebruiken tegen de immuuncellen, kunnen we de immuuntherapie verbeteren. Bij bloedkanker en huidkanker werkt immuuntherapie al heel goed, zelfs als de ziekte helemaal uitgezaaid is. Maar het werkt veel minder goed bij andere typen kanker, zoals de agressieve vorm van borstkanker waarmee ik werk. Dat is de ’triple negative’, waarbij de tumorcel drie verschillende receptoren mist waardoor andere therapieën niet werken. Je ziet dat er enorm veel immuuncellen in die tumoren zitten, maar die doen hun werk niet goed. Toch werkt immuuntherapie bij ongeveer 20% van de gevallen, waarbij af en toe een patiënt met de uitgezaaide ziekte helemaal geneest.

Is alleen immunotherapie dan afdoend?

Niet altijd, want de tumorcellen ontwikkelen zich te snel en gebruiken te slimme (immuuncel-remmende) mechanismen. Vaak opereren we ook, geven chemo, bestraling of bestaande medicijnen die de tumorcellen tegenwerken. We krijgen de werking van tumorcellen steeds beter in kaart. Daardoor kunnen we bij bepaalde soorten kanker immuuntherapie in een specifieke combinatie met andere medicijnen geven, zodat het voor een bepaalde patiënt heel goed werkt.

Is immuuntherapie een hype?

Ik vind de hype wel terecht. Opeens was er voor uitgezaaide (stadium 4) huidkanker en bloedkanker een therapie die bij de meerderheid van de patiënten werkte. Die zouden anders misschien zijn overleden, want voor de uitgezaaide ziekte is het soms het enige dat nog werkt. Ik ben natuurlijk wel bevooroordeeld, maar ik geloof erin. Het is een erg jong onderzoeksveld, maar de ontwikkelingen gaan razendsnel. Stel dat ik zelf ooit ziek word, dan zou ik zeker voor immuuntherapie kiezen.

Is het moeilijk te voorspellen of de therapie aanslaat?

Het is niet makkelijk, maar we worden er steeds beter in. We kunnen in sommige gevallen kijken naar biomarkers, zoals we dat bijvoorbeeld ook met hormoontherapie bij borstkanker doen. Hebben de tumorcellen van de patiënt wel receptoren voor hormonen? Alleen dan heeft die patiënt namelijk baat bij hormoontherapie, want dat is niet bij iedereen hetzelfde. Je weet nooit 100 procent zeker of iets aanslaat. Maar we kunnen steeds beter voorspellen welke combinatie het best werkt voor iemand.

Maakt immuuntherapie de gezondheidszorg onbetaalbaar? Of juist niet?

Onderzoek is heel duur. Immuuntherapie is niet een stofje wat je ‘even’ maakt. Naast immuun checkpoint inhibitors zijn er ook nog andere vormen van immuuntherapie, zoals adoptieve T-cel-therapie, het onderzoek dat wij uitvoeren. Dit houdt in dat je T-cellen uit iemands bloed haalt, ze activeert, ze verandert zodat ze beter werken tegen tumorcellen en ze teruggeeft aan de patiënt. Dit is een veelbelovende vorm van immuuntherapie die nog veel verder ontwikkeld moet worden. En dat gaat uiteindelijk over geld. Er is eigenlijk nooit genoeg geld voor onderzoek en klinische studies. En zelfs wanneer een nieuwe vorm van immuuntherapie is doorontwikkeld en toegelaten, blijft het vaak een duur medicijn.

Je kunt op dit moment niet voor de zekerheid immuuntherapie aan elke patiënt geven, dat geld is er gewoon niet. Als je goed kunt screenen, komt het alleen terecht bij de mensen bij wie het helpt. Het wordt in de loop van de tijd ook wel goedkoper. Zo is bijvoorbeeld nog niet duidelijk hoeveel immuuntherapie genoeg is. Als je maar één keer een infuus hoeft in plaats van tien keer, dan scheelt dat enorm in de kosten. Of als een combinatie met een ander medicijn de werking verbetert. Individuele screening gaat ons helpen de zorg betaalbaar te houden. Ik verwacht dat er in de toekomst ook minder mensen zullen overlijden aan kanker, als de screeningstechnieken en selecties van gerichte combinaties nog beter worden.

Kun je ook immuuntherapie krijgen in plaats van een operatie of chemo?

Als je kanker hebt in een beginstadium, is het vaak wel slim om de tumor operatief te verwijderen. Dat is heel effectief. Immuuntherapie heeft ook bijwerkingen, namelijk het risico op verschijnselen van een auto-immuunziekte waarbij ook gezond weefsel aangevallen wordt door het immuunsysteem. Uitgezaaide kanker kun je vaak niet weghalen, en dan is een chemo ook slim om eerst – misschien heel even – te geven omdat veel tumorcellen dan doodgaan en het immuunsysteem daardoor de kankercellen beter herkent. En dan zijn er ook nog allerlei medicijnen die de immuuncel-remmende mechanismen van tumorcellen tegenwerken. Vaak zijn dit bestaande medicijnen gemaakt voor een andere toepassing. Een combinatie van therapieën werkt heel goed: tegelijk meer actieve T-cellen naar de tumoren en de tumoren zelf verzwakken. Ik denk dat dit de toekomst is.

Wat wetenschappers dus te doen staat, is de ‘trucs’ van specifieke tumoren leren omzeilen.

Klopt. Tot nu toe activeren we vooral de T-cellen, dus die speciale immuuncellen die afwijkende elementen doden. Maar als we de dominante mechanismen, de ‘truc’ van de tumor, begrijpen, kunnen we daar een therapie voor ontwikkelen en deze combineren met standaard immuuntherapie. In de kliniek zou je dus patiënten moeten screenen voor dat soort mechanismen om ze een gerichte combinatietherapie te kunnen geven. Dat is dus niet helemaal individueel, maar het gaat wel een beetje die kant op.

Welk dieet moet ik volgen om mijn immuunsysteem te boosten

Mijn gouden tip: kijk niet te veel naar dat soort studies. Er zijn eigenlijk nauwelijks directe verbanden te leggen met bepaalde voedingsstoffen. En als ze er zijn, zijn ze piepklein en worden ze soms enorm opgeblazen. Dan lees je bijvoorbeeld dat je lievelingseten de kans op een bepaalde kanker met 50% verhoogt. Maar als die kans van 0,5% naar 0,75% gaat, wat betekent dat dan helemaal? Moet je dan je lievelingseten niet meer eten? Dat denk ik niet. Eet gezond en wees niet preventief bang. Smeer je in voor je in de zon gaat liggen, want van onbeschermd zonnen krijg je echt huidkanker. En roken heeft een bewezen effect op het krijgen van longkanker. Dat moet je ook gewoon laten.

Promotieonderzoek

Dora Hammerl doet promotieonderzoek naar de mogelijkheden van immuuntherapie voor patiënten met triple negative borstkanker in het Laboratorium Tumor Immunologie (onder leiding van Reno Debets), bij Interne Oncologie op het Erasmus MC. Ze studeerde moleculaire biologie en studeerde cum laude af in biofarmaceutische wetenschap. Dora deed anderhalf jaar immunologisch onderzoek bij het prestigieuze La Jolla Institute for Immunology in San Diego. Ze publiceerde verschillende wetenschappelijke artikelen.


Pleasen en schuren volgens Flip Noorman

Foto: Lindy Balduk

Foto van 'Helmut de Hoogh'

4 FEB 2020

Hij trekt dit seizoen volle zalen, vooral als hij zijn Leonard Cohen-liedjes vertolkt. Met eigenzinnige arrangementen en Nederlandstalige teksten geeft Flip Noorman (31) aan dat oeuvre zijn eigen draai. Tussendoor werkt de Rotterdamse zanger met zijn band De Noormannen aan twee gloednieuwe shows.

Voor relaxte loungebanken is in zijn bovenwoning in de wijk Blijdorp geen plaats. En een tv-toestel wil hij niet. Maar muziek geeft Flip Noorman alle ruimte. Een keyboard staat klaar om te bespelen en aan de muur hangen zes gitaren voor het grijpen. Het toilet is voorzien van een ukelele, want je weet maar nooit wanneer je wordt overvallen door muzikale invallen.

Hanenkam


Likeability of6

Op zoek naar De Nieuwspeper?

Foto van 'Metro'

15 APR 2019

Op zoek naar De Nieuwspeper? Hier vind je de laatste editie van de krant, met pittig en inspirerend nieuws voor en door Rotterdammers. Positief waar het kan, kritisch waar het moet. De Nieuwspeper helpt Rotterdammers door het beste uit hun stad te halen door het brengen van nieuws en achtergrondverhalen. Klik snel door!


like
user_5af32877d2d80c27b0516d4183b0065549bd2dc7_avataruser_338cfda49564b023f573ae21526b7587cfe2066a_avatar

Bieren met de Burgemeester

Bieren met de Burgemeester

Foto van 'Metro'

4 FEB 2020

Kwaliteit bieden in een informele sfeer: het is een trend in de luxe horeca. Dat laat ook de nieuwe Michelin-gids zien. Deze horeca kiest vaker voor een meer ongedwongen sfeer. En menig café dat sowieso laagdrempelig is, maakt met kwaliteit steeds vaker het verschil. Dat is ook de ambitie van Anne Satter en Merijn Roon van De Burgemeester.

Inmiddels draait hun proeflokaal De Burgemeester op de hoek van de Burgemeester Meineszlaan en de Vierambachtsstraat alweer een jaar. De loop zit er zichtbaar in, het uitzicht op de Heemraadssingel mag er zijn. Wonen er in deze buurt voldoende mensen die mooie bieren, wijnen en de sfeer van een proeflokaal waarderen? Blijkbaar wel. Een indicatie is de titel Favoriete Nieuwkomer 2019 die De Buik organiseert. De Burgemeester pakte de vijfde plaats. Weet: de stemmers zijn mensen die fan zijn van een bepaald adres. Dat is best een prestatie, want er is keuze zat: verleden jaar openden meer dan 50 zaken de deuren, het kan niet op in Rotterdam. Hoe verklaren Anne Satter en Merijn Roon de aanloop?

Avondcafé


Ervaar de geheimen van het atelier

Ervaar de geheimen van het atelier

Ervaar de geheimen van het atelier

Foto van 'Jaap van Rijn'

27 JAN 2020

Menig kunstwerk ontstaat in het atelier, een ruimte waar maar weinig mensen komen. Het is dan ook een goed idee om dat atelier voor het publiek open te stellen. Boijmans en Museum Rotterdam laten het niet bij een idee. Ze sloegen de handen ineen en presenteren met Ateliergeheimen van Rotterdam een intieme ervaring.

De samenwerking tussen de twee musea kent een voorgeschiedenis die ver teruggaat in de tijd. Tot 1935 deelden de musea het Schielandhuis. Het heeft dus 85 jaar geduurd voordat zij elkaar weer onder één dak ontmoeten. Daar moest wel de verbouwing van Boijmans aan te pas komen. Het ontheemde kunstinstituut trekt nu tijdelijk in bij de ‘buren’.

De musea presenteren met Ateliergeheimen niet alleen de werkplekken en attributen zoals een werkjasje, kookspullen, een verfkist en meubels van historische en levende Rotterdamse kunstenaars. Ook de sfeer van het atelier is overgenomen. Zo springen bij binnenkomst direct de verfspatten op de vloer in het oog. De tentoonstelling schenkt onder meer aandacht aan het leven en werk van de niet meer in levende zijnde Rotterdammers Hendrick Sorgh, Pieter de Hooch, Nicolaes Muys, George Breitner, Kees van Dongen en Dolf Henkes. Er valt in het museumatelier genoeg te zien, maar verwacht geen action painting of Turks Fruit-achtige uitspattingen (check YouTube). Een anekdote van de Rotterdamse schrijver Hans Sleutelaar geeft een idee van het atelier van Dolf Henkes in een van de oude koopmanshuizen aan het Haringvliet.


Van arm naar warm

Van arm naar warm

De Erasmusbrug in Rotterdam. / ANP

Foto van 'Ilja Post'

27 JAN 2020

De feestdagen zijn bij uitstek de periode van cadeautjes krijgen en lekker eten. Maar deze maand biedt ook mogelijkheden om extra naar anderen om te kijken. De Stichting Warm Rotterdam kijkt het hele jaar naar mensen die het moeilijk hebben. Haar missie is ook de arme Rotterdammer meer aandacht geven en een uitweg bieden uit een sappelend bestaan.

Of ik niet zelf eens een vergadering van Warm Rotterdam wilde bijwonen. Want na een eerdere ontmoeting met programmaleider Annemarieke van Egeraat voelde zij zich wat ongemakkelijk. De reden: “Je kunt praten over armoede wat je wilt. Maar je voelt pas écht wat dit met mensen doet als je het zelf ervaart. En ook wanneer je spreekt met ervaringsdeskundigen.” Zelf wist Annemarieke aanvankelijk ook niet goed hoe zwaar het is om te moeten leven onder de armoedegrens, een bittere realiteit voor ruim 80.000 Rotterdammers. Ze had wel vermoedens, Annemarieke kent de doelgroep goed. Zij het tot voor kort vanaf de ándere kant van de balie, onder andere in eerdere functies als coördinator en programmaleider bij landelijke organisaties en de gemeente Rotterdam.

Zelf naar gemaakt


Ch’un-chieh vieren met een veranderende stad als decor

Foto van 'Metro'

24 JAN 2020

De RotterTram biedt inmiddels 1,5 jaar culinair amusement. Suzanne Knegt, de vrouw die het lef had om haar schouders onder dit project te zetten, raakte blijkbaar met haar historische tram een gevoelige snaar. Het Jaar van de Shu biedt een aangewezen moment om een tramtochtje met haar te maken.

Eind januari viert de Rotterdams Chinese gemeenschap haar nieuwe jaar, dat deze keer in het teken van de shu staat. Shu? Dat is Chinees voor de muis. Of rat. Xing Zhu, de frêle gastkok van de tijdelijk tot Peking Express gedoopte RotterTram, legt uit dat Chinezen rat en muis met hetzelfde woord aanduiden. Het nieuwjaarsfeest staat garant voor veel spektakel. Iedereen die nieuwsgierig is naar hoe je een sloopvrij feestje met vuurwerk viert, doet hier inspiratie op. De Chinese gemeenschap is al meer dan een eeuw in Rotterdam aanwezig, Katendrecht was de eerste Chinatown van Europa. Het Chinees nieuwjaar, Ch’un-chieh, lentefeest, is een mooie aanleiding om kennis te maken met Chinese Rotterdammers.

Opgenomen verhalen


Rotterdam laat zich zien op IFFR

Logo van het IFFR / Beeld door Joke Schut

Foto van 'Helmut de Hoogh'

24 JAN 2020

Honderden films uit de hele wereld worden de komende weken vertoond op de 49e editie van het International Film Festival Rotterdam (IFFR). Ook voor liefhebbers van Rotterdam is er veel te genieten. Van biertjes zuipen op Zuid tot ruzie in het Bergse Bos of nagenieten van Feyenoords Europacup.

Een beetje onwennig maar trots staan twee twintigers in de foyer van de Rotterdamse bioscoop KINO. Zojuist is op de persdag van het IFFR de film Drama Girl vertoond. Rotterdammer Vincent Boy Kars is de maker en Leyla de Muynck de Amsterdamse actrice met wie hij een bijzonder experiment is aangegaan. In de film bespreekt Leyla met de regisseur dat ze samen haar levensverhaal gaan verfilmen. Vervolgens leidt de regisseur haar naar een woning die haar ouderlijk huis moet voorstellen. Leyla schrikt als ze binnen topacteurs Pierre Bokma en Elsie de Brauw op de bank ziet zitten. Zij zullen haar ouders spelen. Zo ontspint zich een sterk dramatisch verhaal waarin Leyla en de kijker zich voortdurend afvragen wat er geacteerd is en wat echt.

De regisseur vraagt nogal wat van zijn hoofdrolspeelster. Aanzitten bij het dode lichaam van haar opgebaarde vader valt haar zwaar. En onder de douche vrijen met een acteur die je ex speelt, is ook niet eenvoudig. Achteraf vertelt Boy Kars dat hij de film met Leyla wilde maken, omdat haar levensverhaal zoveel overeenkomsten heeft met zijn eigen geschiedenis. Ook hij verloor een ouder en merkte dat daardoor zijn relatie onder druk kwam te staan.


Semiha Denktaş bedenkt kleine duwtjes in de goede richting

Semiha Denktaş bedenkt kleine duwtjes in de goede richting

Deze aflevering: prof. dr. Semiha Denktaş, gedragswetenschapper en hoofd van Healthy’R. /Jaap van Rijn

Foto van 'Natalie Hansen'

6 JAN 2020

Aan de Erasmus Universiteit zijn honderden wetenschappers dagelijks bezig met nadenken. Ze onderzoeken de kleine en grote vraagstukken van het leven. Welke vragen zijn dat eigenlijk? En – wat hebben we daar als gewone mens aan? Ga er even rustig voor zitten en denk mee met de onderzoeker. Deze aflevering: prof. dr. Semiha Denktaş, gedragswetenschapper en hoofd van Healthy’R.

Wat houdt jou bezig?

Het meest interessante vind ik de vraag waarom mensen zich op een bepaalde manier gedragen. Dat gedrag verandert in verschillende omgevingen. Precies die interactie vind ik boeiend: wat doet de plek waar we ons bevinden, met ons? De stad is nu anders ingericht dan 100 jaar terug. We hebben liften en roltrappen en daardoor gaan we bijvoorbeeld minder traplopen. Aan de andere kant hebben we ook goede en veilige fietspaden – daardoor fietsen we weer meer. De omgeving heeft dus invloed op onze gezondheid.


Exit ruig, ruw & rauw Katendrecht

Exit ruig, ruw & rauw Katendrecht

In de jaren 80 werd ook besloten om een tweede brug naar Zuid te bouwen. /Aviodrome Lelystad

Foto van 'Jaap van Rijn'

6 JAN 2020

Nog steeds verkopen huizenontwikkelaars Katendrecht als een ruig, ruw & rauw oord, alsof je in Vak S van Stadion Feijenoord komt wonen. Terwijl het schiereiland na oplevering van weer een prijzig appartementengebouw steeds meer schurende trekken kwijtraakt en verandert in een eretribune. Het ongepolijste karakter krijgt klappen, de sfeer van een residentieel woonmilieu rukt op. De nieuwe, kapitaalkrachtige bewoners kunnen ongetwijfeld deze Kaap aan. Om toch het maritieme verleden zichtbaar te houden, verrijzen op de Pols van Katendrecht en aan de Veerlaan woongebouwen in de stijl van de oude haven- en industriearchitectuur.

Alhoewel de Rotterdamse Kunststichting al in 1982 de tentoonstelling Havenarchitectuur en een gelijknamig boek presenteerde, is deze architectuur voor woongebouwen nog niet zo lang in zwang. De inzet destijds: deze architectuur herwaarderen omdat zij van belang is voor de Rotterdamse identiteit. In de jaren 80 werd ook besloten om een tweede brug naar Zuid te bouwen. De rest is geschiedenis: de Erasmusbrug werd de grote stadsdelenverbinder.

Nieuw leven


De schadevrije jaren van Tim Hartog

De schadevrije jaren van Tim Hartog

In zijn voorstelling Schadevrije jaren deelt hij zijn leed met het publiek. /Foto: Megin Zondervan

Foto van 'Helmut de Hoogh'

6 JAN 2020

Het was een mokerslag voor Tim Hartog. Maandenlang was hij uit het veld geslagen. De vrouw met wie hij wilde trouwen, was vreemdgegaan. Maar de geboren en getogen Rotterdammer van Zuid komt sterk terug. In zijn voorstelling Schadevrije jaren deelt hij zijn leed met het publiek.

De kras op zijn ziel zal Tim Hartog (33) nog lang met zich meedragen. Maar dat weerhoudt hem er niet van om losjes en ontspannen een try-out te geven op het podium van de Rotterdamse comedyclub Haug. Zo’n 70 mensen zijn afgekomen op zijn avondvullende comedyshow Schadevrije jaren. Clubeigenaar Marcel Haug ziet met genoegen hoe goed Tim zich vooral de afgelopen tijd heeft ontwikkeld.

Tim is alert, scherp, staat met zichtbaar plezier op het podium en weet precies hoe hij het publiek moet bespelen. Hij komt innemend en sympathiek over, maar kan het niet laten om af en toe om zich heen te slaan. Bij Tim is de eerste rij in de zaal dan ook niet altijd een veilige plek. Dollen hoort erbij. Een jas moet uit en mensen die zich ergens achterin veilig waanden, worden gesommeerd de voorste lege stoelen te bezetten. Breed lachend voegt hij daaraan toe: „Dat is wat ik doe: dingen ongemakkelijk maken.”


Het Nationale Vuurwerk met Drone, Augmented Reality en Eco-vuurwerk

Het Nationale Vuurwerk met Drone, Augmented Reality en Eco-vuurwerk

Vuurwerk vanaf de Erasmusbrug. / Foto: Het Nationale Vuurwerk

Foto van 'Metro'

27 DEC 2019

In Rotterdam kun je dit jaar niet alleen op de Erasmusbrug kijken naar het Nationale Vuurwerk. Het feest breidt zich namelijk uit met twee locaties, maar zet ook nieuwe technologie in om nóg spectaculairder te worden. 

Zo zal dit jaar gebruik worden gemaakt van augmented reality en wordt er gevlogen met een drone. Daarnaast wordt de vuurwerkshow dit jaar begeleid door de Nationale Soundtrack, een symfonisch muziekstuk met de grootste hits van het afgelopen jaar.

Aftelklok


'Wat is fijner dan een Indonesische hap wegspoelen met een cocktail?'

'Wat is fijner dan een Indonesische hap wegspoelen met een cocktail?'

'Wat is fijner dan een Indonesische hap wegspoelen met een cocktail?' /Foto: Jaap van Rijn

Foto van 'Jaap van Rijn'

12 DEC 2019

Wat is er fijner dan op koude winterdagen stamppotten, stoofpotten en dikke soepen eten? Wellicht Indonesische dan wel Indische hapjes weghappen, die vergezeld gaan van cocktails die geuren naar specerijen. Het kan, bij Calaboose.

Jenever is al vele malen hip verklaard. Maar toch staat de drank spaarzaam op de hedendaagse cocktailkaarten. Over de teloorgang en de huidige bescheiden opkomst van jenever is op internet veel te vinden. Het komt erop neer dat tijdens prijzenoorlogen onder meer graanalcohol door suikerbietenalcohol werd vervangen.

Gelukkig waren er ook distillateurs die vasthielden aan kwaliteit. En die strategie betaalt zich inmiddels uit. Na jaren van lobbyen kunnen jeneverstokerijen dit jaar een mooi wapenfeit overleggen: het van kracht worden van wettelijke voorschriften voor de jeneverbereiding. Op het etiket moet ook een plaatsaanduiding staan voor jenevers uit Nederland, België, Duitsland en Frankrijk. Deze jenever moet in ieder geval jeneverbessen en moutwijn, het distillaat van graan, bevatten. Meer weten? De experts in het Schiedamse Jenevermuseum leggen het haarfijn uit.


Nanda Akkerman.

'Muziek maakt het leven lichter'

Nanda Akkerman. / Foto: Duane van der Geld

Foto van 'Helmut de Hoogh'

12 DEC 2019

Ze worden talrijker: de soul- en gospelexplosies op Rotterdam Zuid. Stralend middelpunt is Nanda Akkerman. Het grote publiek moet haar nog leren kennen, maar dat kan niet lang meer duren. 

Al meerdere keren stroomde het podium van Islemunda in IJsselmonde vol met swingende mensen. Ze zijn afkomstig van de r&b-zangschool van Nanda Akkerman. Het plezier van haar zangleerlingen spat tijdens het zingen van het podium. Minstens even aanstekelijk: de geweldige sfeer die het 30-koppige swingende gospelkoor BlackGospel Experience uitstraalt. Ze staan in Theater Zuidplein in de vorm van een halve maan om zangeres Nanda Akkerman heen. Daartussen zitten een achtergrondzangeres, een ritmekunstenaar en een gitarist. Voor het koor staat dirigent en artistiek leider Clifton Grep. Hij vroeg Nanda Akkerman om met hem samen te werken.

Voor de spiegel


Gezellig kerstswoppen, kerstswappen & kerstsjoppen

Gezellig kerstswoppen, kerstswappen & kerstsjoppen

Foto: Cindy Mirande

Foto van 'Metrorotterdam.nl'

10 DEC 2019

Een groeiende groep Rotterdammers en diverse initiatieven dragen bij aan een meer duurzame toekomst. Deze passen prima bij de kerstgedachte. Want zijn we deze maand niet extra lief voor elkaar en ook voor de wereld?

Tekst & beeld: Cindy Mirande

Wie nu denkt dat je tijdens de feestdagen op een houtje moet bijten, zal zich verbazen over de mogelijkheden. Zo zijn er zat manieren om verantwoorde spullen bij elkaar te swoppen, swappen en sjoppen in Rotterdam. De Nieuwspeper presenteert adressen die bijdragen aan een gezellige circulaire kerst. En daarna kun je ook altijd nog met een inmiddels schoon geweten losgaan in de Bijenkorf.


Wouter schreef aan Arcade: 'Duncan vond mij de boeman'

Wouter Hardy

Foto van 'Helmut de Hoogh'

27 NOV 2019

Diep verstopt in de Maassilo bevindt zich de van daglicht verstoken studio van Wouter Hardy (28). Tweeënhalf jaar sleutelde Wouter hier aan Arcade, de song waarmee Duncan Laurence (25) dit jaar het Eurovisie Songfestival won. Toch werken de producer en de zanger niet meer samen. Hoe zit dat?

Heel verrassend is het niet om producer Wouter Hardy tegen te komen in de volle concertzaal. Zo’n 1700 bezoekers van alle leeftijden zijn afgekomen op het concert van Duncan Laurence op 11 oktober in de Maassilo. Natuurlijk staat Hardy in de buurt van de mengtafel, waar het geluid het allerbeste is. Lang voor zijn zege op het Eurovisie Songfestival in Tel Aviv was Duncan Laurence reeds geboekt voor dit optreden. Voor de gelukkigen met een kaartje is dit intieme concert een buitenkans. Wie Duncan Laurence nu nog live wil zien, moet de komende weken afreizen naar steden als Londen, Berlijn of Oslo. Eind maart 2020 treedt hij op in Ziggo Dome in Amsterdam en uiteraard zingt hij op 16 mei in Ahoy zijn winnende lied Arcade tijdens de finale van het Eurovisie Songfestival.

IJle momenten en bombastische climaxen


Goed buurschap gedijt in verpieterde straat.

Goed buurschap gedijt in verpieterde straat

Goed buurschap gedijt in verpieterde straat. / Foto: David Rozing

Foto van 'Ilja Post'

27 NOV 2019

De Zegenstraat in Oud-Charlois in Rotterdam kende de afgelopen jaren veel ellende. Huisjesmelkers en schimmige buren trokken het ooit zo sociale straatje langzaam in een neerwaartse spiraal. Van goed buurschap was geen sprake meer. Tot de gemeente een blok van 10 verwaarloosde panden opkocht. In afwachting van een grootschalige renovatie werden de sleutels tijdelijk overhandigd aan twee kunstenaars. Zij begonnen vervolgens het sociaal kunstproject 'Huis zkt'. 

Een half jaar later organiseren de bewoners, die voorheen zo snel mogelijk de voordeur achter zich dichtsloegen, leuke buurtactiviteiten. De deur staat wagenwijd open. In een wijk als Oud-Charlois is dat doorgaans vragen om problemen. Maar op nummer 18A worden lokale ‘insluipers’ juist verwelkomd. Hoe meer, hoe beter. Sterker, zonder hen had deze deur niet eens opengestaan, aldus Bieke Versloot. „Dan was-ie waarschijnlijk potdicht gebleven, net als de twee jaar daarvoor.” Samen met collega Lieke van Pruijssen staat zij aan het roer van Huis zkt. Een sociaal kunstproject, waarbij zij samen met de buurt tijdelijk invulling geven aan een blok leegstaande panden waar voorheen drugsoverlast, criminaliteit en prostitutie welig tierden. De openstaande deur is voor de buurtbewoners het bewijs dat het eindelijk een beetje beter gaat.

Krakkemikkig


Lieke Kros. / Beeld: Jaap van Rijn

Lieke laat blauw licht schijnen op epilepsie

Lieke Kros. / Beeld: Jaap van Rijn

Foto van 'Natalie Hansen'

27 NOV 2019

Aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam zijn honderden wetenschappers dagelijks bezig met nadenken. Ze onderzoeken de kleine en grote vraagstukken van het leven. Welke vragen zijn dat eigenlijk? En – wat hebben we daar als gewone mens aan? Ga er even rustig voor zitten en denk even mee met de onderzoeker. Deze aflevering: dr. Lieke Kros, neurowetenschapper.

Wat wil je precies weten?

„Ik wil vooral erg graag weten hoe verschillende hersengebieden met elkaar samenwerken. Veel stoornissen bij mensen zijn namelijk te herleiden tot een verstoorde communicatie tussen verschillende hersengebieden. Zoals epilepsie, maar bijvoorbeeld ook migraine en autisme.”


Robin van Persie en Sander de Kramer winnen de Gouden Mossel.

Robin van Persie en Sander de Kramer winnen de Gouden Mossel

Robin van Persie en Sander de Kramer winnen de Gouden Mossel. / ANP

Foto van 'Metro'

20 NOV 2019

Rotterdammers Robin van Persie en Sander de Kramer namen woensdag op de Spido in Rotterdam de Gouden Mossel in ontvangst. De voetballer en televisiepresentator werden in het zonnetje gezet vanwege hun inzet voor het goede doel.

De Gouden Mossel wordt ieder jaar aan een Rotterdammer uitgereikt die veel voor de stad heeft betekend. Ook dit jaar boog de jury zich maanden over een lijst vol in het oog springende Rotterdammers die kans maakten op de onderscheiding.

Eer


Jules Deelder: Zalig zijn de digibeten

Jules Deelder: Zalig zijn de digibeten

„Wat heb je aan normale mensen?”. /Beeld: Karel Sanders

Foto van 'Helmut de Hoogh'

18 NOV 2019

Op zijn 75ste verjaardag wacht Jules Deelder een overdonderend eerbetoon. Artistieke vrienden en bewonderaars gaan hem dan trakteren op een persoonlijke ode. Dat brengt Jules vooralsnog niet van zijn stuk. Op een dinsdag in oktober is hij in een zachtmoedige bui, al vraagt hij zich wel af: „Wat heb je aan normale mensen?”

Er is maar één plek waar Jules Deelder afspreekt voor een interview: Café & Restaurant Ari. Voor de ingang staat zijn silhouet in dik plaatstaal, in de vorm van een foto die de Rotterdamse fotograaf Lenny Oosterwijk maakte. Een bijzondere vorm, volgens Deelder: „Het lijkt net alsof mijn achterkant is gefotografeerd. Maar het is juist de voorkant.”

Legendarische hoogtepunten