Dossier

Waarom de overheid denkt dat de donorwet zal werken

Foto van 'Joram Bolle'

9 JUN 2018

Het lijkt maar een subtiel verschil en dat is het ook. In de huidige situatie ben je geen donor, tenzij je aangeeft dat je dat wel wilt zijn. Als de nieuwe donorwet in 2020 ingaat, ben je automatisch donor, tenzij je aangeeft dat je dat níét wilt zijn. En dat kan vrij gemakkelijk. Zou dat nieuwe registratiesysteem dan überhaupt meer ja-registraties opleveren? Wel volgens een belangrijke theorie uit de gedragseconomie.

Lange tijd gingen we ervan uit dat de mens een behoorlijk rationeel wezen is. Op basis van argumenten nemen we beslissingen die uiteindelijk goed zijn voor ons eigen welzijn. In de economische theorie wordt een mens dan een homo economicus genoemd. Maar, zeiden gedragseconomen Richard Thaler en Cass Sunstein in een boek uit 2008, eigenlijk is dat helemaal niet zo. Mensen handelen niet altijd rationeel, en ook niet alleen uit zelfbelang. Daarom nemen we beslissingen die verkeerd uit kunnen pakken of zelfs schadelijk voor ons zijn. Maar met een klein psychologisch zetje, vallen we te sturen.

De overheid maakt steeds meer gebruik van inzichten uit de gedragswetenschap. Sinds een aantal jaar is er in Nederland een netwerk van ministeries en andere overheidsinstellingen dat daarmee experimenteert en ervaringen uitwisselt. Het doel is om beleid te bedenken dat ons kleine duwtjes geeft in wat de overheid als de goede richting ziet. En daar merken we niet eens echt iets van. Nudging, werd die techniek gedoopt door Thaler en Sunstein (‘nudge’ is Engels voor zetje of duwtje).

Standaardoptie

Een nudge kan elke bewuste kleine aanpassing in omgeving of ontwerp zijn waardoor we ons anders gaan gedragen. Het misschien wel bekendste voorbeeld van een nudge is het getekende vliegje in een urinoir. Daardoor nam op Schiphol, waar het vliegje werd bedacht, de overlast van gespetter met 80 procent af. Of gezond eten op ooghoogte leggen in de supermarkt. Maar ook de orgaandonatiewet is een goed voorbeeld van een nudge.

De wet maakt gebruik van kennis uit de gedragswetenschap over hoe mensen omgaan met een zogeheten standaardoptie. Dat is de optie in een keuzesysteem die van kracht wordt als je niets doet. In de nieuwe wet ben je orgaandonor als je er niets van zegt, dus ‘ja’ is in dat geval de standaardoptie. Waarom het werkt? Mensen zijn geneigd beslissingen voor zich uit te schuiven. We vinden het makkelijk om niets te hoeven doen en mee te gaan met de stroom. En we zijn vaak wat naïef. We gaan er vanuit dat wat als de standaardoptie gepresenteerd wordt wel goed voor ons zal zijn. Soms bedenken we zelfs argumenten waarom de standaardoptie beter is dan het alternatief.

Calorieën en studiefinanciering

Uit allerlei onderzoeken blijkt dat de standaardoptie enorm veel sturende macht heeft. Disney World besloot bijvoorbeeld dat frisdrank en frietjes niet langer de standaard waren bij kindermenu’s in hun restaurants, maar vruchtensap en groente of fruit. 48 procent van de mensen veranderde niets aan het gezondere standaardbijgerecht en 66 procent vond het gezondere standaarddrankje prima. Met aangepast drankje en bijgerecht telde een menu 21 procent minder calorieën.

De Nederlandse overheid zet de nudge met de standaardoptie ook in. Een voorbeeld: studenten kregen voor september 2009 als hun studiefinanciering was afgelopen automatisch het maximale leenbedrag per maand, als ze niks zouden doen. Dat was 819 euro per maand. Vanaf september 2009 werd het systeem aangepast. Toen kregen studenten automatisch een leenbedrag dat even hoog was als hun studiefinanciering: 93 euro als je thuis woonde, 260 euro als uitwonende. Het gevolg was dat er gemiddeld 43 procent minder werd geleend.

Keuzevrijheid

Voor de overheid is de nudge een heel fijn nieuw beleidsmiddel. Van oudsher kent de overheid er drie: de stok (wetgeving), de preek (voorlichting) en de wortel (financiële prikkel). Maar in veel gevallen zijn die niet toereikend. Mensen via wetgeving verplichten organen te doneren maakt een oneigenlijke inbreuk op onze lichamelijke integriteit. Alleen voorlichting over orgaandonatie zoals nu werkt niet, anders zouden er wel genoeg donoren zijn. En mensen financiële voordelen bieden om hun organen te doneren stuit ook op ethische bezwaren. Met een nudge hou je, in theorie, de volledige vrije keuze om geen organen te doneren én het leidt tot het ‘gewenste’ gedrag.

Toch is er wel kritiek op nudging. Je kunt het zien als vorm van paternalisme, dat de overheid als een soort strenge ouder wel even bepaalt wat goed voor je is en dat je dat zelf niet kunt. Als jij vroeger als student lekker het maximale bedrag wilde lenen, was dat toch jouw goed recht? Klopt, zegt de overheid. Daarom noemen we dit ‘libertair paternalisme’ en je hebt de vrijheid om die keuze te maken. Maar dat is niet het hele verhaal, vinden tegenstanders. De overheid weet namelijk ook op basis van gedragsonderzoek dat veel mensen de standaardoptie zullen laten staan. Dat is immers precies waarom het een effectief middel is.

Nabestaanden

Het is daarom maar zeer de vraag óf mensen wel echt een keuze maken en zo ja, hoe weloverwogen die is. In landen als Oostenrijk en België, die al een systeem met ‘ja’ als standaardoptie kennen, ligt het percentage mensen dat geen bezwaar heeft gemaakt tegen orgaandonatie rond de 100 procent. In Nederland is dat ongeveer 25 procent. Maar net als straks in Nederland wordt er na iemands overlijden alsnog gevraagd aan de nabestaanden of er organen mogen worden gedoneerd.

Daardoor en nog een reeks andere redenen zijn er in Oostenrijk en België respectievelijk rond de 25 en 30 donoren per miljoen inwoners. Wel flink hoger dan in Nederland (rond de 15), maar niet vier keer zo hoog zoals het aantal ja-registraties. Ja zeggen betekent in het nieuwe systeem dus zeker niet altijd ja vinden.

OVER METRO DOSSIER

Elke zaterdag vind je bij Metro verhalen over spraakmakende zaken. We kennen het, doordeweeks moet alles vlug, maar gelukkig is er in het weekend tijd om lekker lang te lezen over opzienbarende onderwerpen. Boeiend? Absoluut! Schokkend? Soms. Confronterend? Misschien. Interessant, met een knipoog en vanuit meerdere perspectieven belicht? Altijd!

Deze week: orgaandonatie. 14 juni moet blijken of er genoeg handtekeningen zijn opgehaald om een referendum te houden over de nieuwe donorwet. Maar hoe groot is het tekort aan orgaandonoren eigenlijk, en waarom is er zoveel discussie?


Views

3k+

Trouwen: 'Ik heb bruidsparen die tonnen uitgeven'

Nederlandse bruidsparen geven gemiddeld 1500 euro aan hun trouwringen uit. / Foto: Gerhard Nel Fotografie

Foto van 'Merel Driessen'

12 SEP 2018

Voor veel mensen is het één van de mooiste dagen van hun leven: trouwen. Een prachtige trouwjurk - of pak aan en in het bijzijn van je familie en beste vrienden het ja-woord geven aan jouw geliefde. Maar aan al het dansen en feesten op die mooiste dag hangt ook een prijskaartje. Weddingplanner Vivian ter Huurne vertelt hoeveel trouwen nu eigenlijk precies kost.

Veel verschillende prijzen

Laten we maar gelijk met de deur in huis vallen: het prijskaartje van een bruiloft is nooit precies hetzelfde, je kan het zo duur (of juist goedkoop) maken als je wilt. „Je zou zelfs gratis kunnen trouwen. Er zijn gemeentes waar je op bepaalde momenten niets hoeft te betalen om te trouwen”, vertelt Ter Huurne. Maar de weddingplanner heeft ook bruiloften gehad die tonnen kostten en waarbij bekende Nederlanders kwamen optreden.


Views

3k+

Bas is bruidsfotograaf: 'Mijn lens mag niets missen'

„Dit was in Monte Isola, een idyllisch eilandje in Italië. Terwijl ik met het bruidspaar door smalle Italiaanse straatjes liep, kwamen we een groep scholieren tegen. Met hen maakte ik deze verrassende foto en won ik er later een award mee.” / Foto: Bas Driessen

Foto van 'Merel Driessen'

12 SEP 2018

De meeste mensen maken maar één keer in hun leven hun trouwdag mee en hooguit een paar keer die van een ander. Voor Bas Driessen is dat een ander verhaal. Het afgelopen jaar maakt hij zo’n 37 trouwdagen mee. Bas is namelijk bruidsfotograaf en legt de bruidsparen de mooiste dag uit hun leven vast: „Iedere bruiloft maakt weer veel indruk op me.”

Twee bruiloften en een grote mond

Bas zijn carrière als bruidsfotograaf begon zo'n tien jaar geleden met, simpelweg, flink bluffen. „Ik deed al wel wat met fotografie, maar dat was alleen hobby. Ik had er nooit over nagedacht om er mijn werk van te maken.” Totdat op een feestje een stel naar hem toe kwam met de mededeling dat ze gingen trouwen. Ze vonden dat hij prachtige foto’s kon maken. „Ik feliciteerde ze met hun trouwplannen, maar had helemaal niet door dat ze eigenlijk wilden dat ik hun bruiloft ging fotograferen.” Bas zei in eerste instantie dat het niet bij hem paste. Maar toen het stel bleef doorvragen, besloot hij er toch voor te gaan.


Views

2k+

Kan een smartphone je digitale zakelijke partner zijn?

Een smartphone die ook je digitale zakenpartner is

In samenwerking met Huawei

18 SEP 2018

Speciaal ontwikkeld voor de ambitieuze young professional: de nieuwste Mate 20 lite smartphone van Huawei. De vraag of je smartphone ook je digitale zakenpartner kan zijn kan met deze serie direct met ‘ja’ worden beantwoord. Die young professionals hebben uiteraard te maken met tal van zakelijke partners in levenden lijve, maar zij hebben er nu ook een digitale ‘collega’ bij.

Nu al in Nederland

Werd eerder dit jaar de Huawei P20 Pro gelanceerd (de smartphone met tal van bijzondere fotografiemogelijkheden), onlangs was het op consumentenelektronicabeurs de beurt aan de Mate 20 lite. Met de woorden ‘ideale combinatie van beauty & brains, met kracht, functionaliteit en fotografie in een strak en eigentijds zakenjasje’ werd het nieuwe pronkstuk uit Azië gelanceerd.


Views

3k+

Ja, ik wil... Een weddingplanner!

Voetballer Erik Pieters en zijn Nermina Mekic op hun huwelijkdag die werd georganiseerd door weddingplanner Wiesje / BruidBeeld

Foto van 'Iris Hermans'

12 SEP 2018

De mooiste dag van hun leven, zonder zorgen. Daar gaat weddingplanner Wiesje altijd voor. Van Armin van Buuren tot Caroline Tensen en van alles ertussen in, zij regelt het wel. En haar ringtone? Weddingbells!

De weddingplanner in actie

James Bond wél gedaan


Views

1k+

'Haar lach, zijn grapjes': Lezers over de liefde

Treinstations; de ideale plek voor liefdesverhalen. Foto: Colourbox

Foto van 'Kyrie Stuij'

12 SEP 2018

De stap naar het altaar begint bij een ontmoeting. Een betekenisvolle blik, een betoverende lach, een handdruk die bijna elektrisch aanvoelt. Weinig kan een mens zo van z’n sokken blazen als de liefde. En of je uiteindelijk nou wel of niet in het huwelijksbootje stapt, niets is zo mooi als stilstaan bij het effect van die allereerste ontmoeting.

Karlijn Brinkman: 'Elke avond is een avontuur met hem'

Karlijn zet haar ‘live-opname’ het liefst op repeat


Views

1k+

Huwelijk van hem en hem: hysterisch mooi!

Siep en Peter, en de hele hoge engelen en zingende B.A.B.S. en goede vriendin Sikina Pinchetti / Marieke Dijkhof

Foto van 'Iris Hermans'

12 SEP 2018

Founding fathers van Amsterdamse Gay Pride Siep de Haan en Peter Kramer trouwden afgelopen zomer. Engelen (en eigenlijk de hele boel) op stelten en een draaiboek van 600 punten. Een soort mini Gay Pride, of een ‘militaire operatie’, ,,het was hysterisch mooi!”

Ze kwamen uit de bossage van De Wilmersberg / Cris Toala Olivares

Broederschap


Views

3k+

Marith en Manon hadden de gasten gelokt met 'n smoes

Marith en Manon hadden de gasten gelokt met 'n smoes

Marith (rechts): „Ik wilde nooit trouwen. Ik vond het allemaal maar burgerlijk." Foto: Amy Cooks Photography.

Foto van 'Amarins de Boer'

12 SEP 2018

Trouwen, niet iedereen doet het volgens het boekje. De één stapt op jonge leeftijd in het huwelijksbootje, de ander verrast de familie uit het niets met een bruiloft. Drie stellen met een bijzonder verhaal.

Martijn & Merel

Martijn (22) en Merel (21) Smit uit Gouda stapten acht maanden geleden in het huwelijksbootje. „Zodra mensen horen dat je getrouwd bent, vragen ze meteen waarom.”


Views

2k+

10 redenen voor een droomhuwelijk in een kasteel

10 redenen voor een droomhuwelijk in een kasteel

Bruidspaar Pim en Ingrid wisten het wel: trouwen doen we in een kasteel.

In samenwerking met Kasteelfeesten.nl

12 SEP 2018

De trouwdag de mooiste dag van je leven? Maak van jullie bruiloft een droombruiloft en trouw in jullie eigen kasteel! Gegarandeerd dat jullie trouwdag de mooiste dag van jullie leven wordt. Kasteelfeesten.nl geeft alvast 10 goede redenen waarom een kasteel dé ultieme trouwlocatie is.

1 Onvergetelijk

Trouwen hoort een onvergetelijke ervaring te zijn. Je trouwt als het goed is maar één keer in je leven. Zeg nou zelf, wat is onvergetelijker dan trouwen in een kasteel?


Views

1k+

Dé open dag om je gedroomde trouwlocatie te vinden

16 supertoffe plekken om te trouwen

In samenwerking met Toptrouwlocaties

12 SEP 2018

Op weg naar de mooiste dag van je leven valt er enorm veel te regelen. En de weddingplanning begint toch wel met de vraag: Waar? Voor alle aanstaande bruidsparen die nog op zoek zijn naar dé droomlocatie voor het huwelijk of die inspiratie willen opdoen, is er de Open Toptrouwlocatie Route op zondag 23 september. Van klein tot groot, meer dan 300 locaties doen aan de open dag van organisator Toptrouwlocaties mee. De deuren worden opengezet om toekomstige bruidsparen al het moois en de mogelijkheden te laten zien. Hieronder vind je 16 prachtige plekken die je op 23 september kunt bezoeken en kun je per locatie doorklikken als je meer informatie wilt lezen en zien.

Green Village

Waar? Blokhoeve 7, Nieuwegein


Views

5k+

‘Bruiden van nu? Die struinen vooral online’

‘Bruiden van nu? Die struinen vooral online’

Tijdens modeshows van Weddings zie je onder meer ‘de trouwjurken van volgend jaar’.

In samenwerking met Weddings

12 SEP 2018

Een dag lang over een trouwbeurs struinen? Dat kan anders, vond Weddings: een show 2.0. En de winkel geeft nog een trouwjurk weg ook. 

Avonden bladeren in trouwmagazines, uren slenteren op een trouwbeurs en door de talloze huwelijksbomen het trouwbos niet meer zien. Die activiteiten klinken een beetje als iets van lang geleden. En ze zíjn ook van lang geleden, vindt Stephanie Hopmans van Weddings, naar eigen zeggen met 950 vierkante meter de grootste bruidswinkel van Europa.

Nieuwste trends


Views

900+

Likeability of 6

De fabels en feiten over zonnebrandcrême

Foto ter illustratie. / Colourbox

Foto van 'Daisy Heyer'

14 JUL 2018

zonnebrand

Wie bruin wil zijn, moet zonnebaden. Tenminste; als je bruin wil worden van de zon. Zonnebaden is iets wat sowieso niet wordt aangeraden, maar mocht je op vakantie in de zon gaan dan is het belangrijk dat je je goed insmeert.

Word je dan wel bruin? Kun je gewoon een zonnebrandcrème in het buitenland kopen, of kan het dan zomaar dat je troep koopt? Metro sprak met dermatoloog Nicole Kukutsch van het Huidkanker Centrum van het LUMC (Leids Universitair Medisch Centrum) en Raad van Advieslid van Stichting Melanoom en zet de fabels en feiten voor je op een rijtje.


likelove
user_80e9ecbfa507f52598d57516533ba16242fd0159_avataruser_8220d1f4a473be4e19e37c3a5bf8548519ac9cd3_avatar

Views

31k+

Likeability of 5

Camera videoZo oranje als een wortel?! Daisy deed een spray tan

Metro's Daisy kreeg een spray tan voor haar vakantie. / Videostill

Foto van 'Daisy Heyer'

14 JUL 2018

zonnebrand

Wat kun je doen als je geen zin hebt om eeuwig in de zon te liggen? Dan ga je gewoon - heel makkelijk - voor een spray tan. Maar over spray tannen gaan behoorlijk wat verhalen de rondte. Metro's Daisy ging op onderzoek uit en onderging zélf een spray tan het Amsterdamse KNAP Institute.


like
user_4db6f613416baa2efcb511c3d4d5a543b9ad763a_avatar

Views

6k+

8 redenen waarom ik een hekel heb aan zonnebaden

Zonnebaden... het is niet mijn favoriete ding op de wereld. / Colourbox

Foto van 'Daisy Heyer'

14 JUL 2018

Er zijn mensen die houden van zonnebaden, zonnebanken en bruin worden. Er zijn ook mensen – zoals de auteur van dit stuk – die alleen het stukje bruin worden interessant vinden en de rest ruk. Waarom? Dat leg ik je aan de hand van deze 8 ergernissen bij het zonnebaden even uit.

1. Het is héél warm

Kijk, ik houd van de zon, maar ik hou er niet van om in de bloedhitte te liggen braden als een versgepelde gamba in een frituurpan. Zo voel ik mij al snel als ik (al zwetend) op een handdoekje bij het zwembad of de zee. En als er geen water in de buurt is om af te koelen, dan kun je me al helemaal wegdragen.


Views

7k+

Likeability of 3

Wekelijks zonnebanken? Isabel kreeg op 21e kanker

Isabel Plessius (23) kreeg op haar 21 huidkanker. / Privébeeld

Foto van 'Daisy Heyer'

14 JUL 2018

Huidkanker is iets voor oude mensen toch? Nou, niet in alle gevallen. De inmiddels 23-jarige Isabel Plessius kreeg op haar 21e huidkanker. ‘Kanker van de zonnebank? Ik dacht altijd, joh dat zien we later wel. Erg hè?!’

Doodnormaal

Ik ging vrij jong al onder de zonnebank. Wij hadden er thuis eentje en het ging sneller dan in de zon liggen. In Zaltbommel, waar ik vandaan kom, was zonnebanken op onze middelbare school doodnormaal. En toen ik later in Den Bosch ging studeren ging ik ook regelmatig naar een professionele zonnestudio.


sad
user_04af0f5807548e07ebb4030760fb48c375d3473f_avatar

Views

13k+

Likeability of 6

Achter de strandschermen van Zandvoort

Met Bob van Boudewijns Visservice, wiens glimlach nooit verdwijnt / Foto's Stephen Greenwood

Foto van 'Iris Hermans'

6 JUL 2018

Dagje naar het strand, maar zonder bikini...

De mensen erachter


likelove
user_3ab05ec160ef4ba88e14ff6593f682747488ca4b_avataruser_0831f4203a78b9be701392166f2d6812d3ca57e3_avatar

Views

4k+

Een foto van een eerdere expositie over dinosaurussen in Rotterdam. Beeld: ANP

Dinofan? Dan wil je deze zomer in Nederland zijn

Een foto van een eerdere expositie over dinosaurussen in Rotterdam. Beeld: ANP

Foto van 'Dagblad Metro en ANP'

6 JUL 2018

Fans van dinosaurussen kunnen deze zomer hun hart ophalen in ons land: tientallen exemplaren zijn vanaf zaterdag weer ‘te zien’ op verschillende exposities in Schiedam en Utrecht. De tentoonstellingen willen op educatieve wijze de realiteit van miljoenen jaren geleden nabootsen.

Utrecht en Schiedam

In Utrecht kunnen liefhebbers terecht bij World of Dinos, een expositie van 7000 vierkante meter met zo’n zestig metershoge replica’s. De passende decors en special effects moeten de overtuigingskracht van de dino’s nog groter maken. In Schiedam kan je tussen de bomen in het Beatrixpark ruim dertig dinosaurussen spotten. Ze zijn overgevlogen vanuit Engeland.


Views

2k+

Titels van Thomas: dit moet je deze zomer lezen

Foto van 'Metro'

6 JUL 2018

Auteur Thomas Heerma van Voss geeft je de ultieme leestips voor deze zomervakantie. Op gebied van sport, lifestyle, literatuur en thrillers. Zo kun je lezend de zomer door!

door Thomas Heerma van Voss

Sport


Views

4k+

Red Bull Summer vol met to do-avonturen

Red Bull Summer vol met to do-avonturen

De zomertip kitesurfen: bij Muiderberg vind je een ideale spot voor beginners. / Koen van Weel | ANP

Foto van 'Erik Jonk'

6 JUL 2018

Voor wie een welverdiende vakantie al achter de rug heeft en met vrienden nog meer wil beleven deze zomer. Voor wie een langere reis dit jaar moet overslaan, maar nog wel tijd heeft voor wat goed bestede vrije dagen. Voor wie het luie zweet even kwijt wil. Voor hen hebben we vijf zomerse tips.

Doe-avonturen

We vroegen ze aan Red Bull, het merk dat gave events bepaald niet schuwt en deze zomer met Red Bull Summer een blikje met een nieuwe (kokos)smaak in de winkel heeft: wat zijn nou goede ‘doe-avonturen’ die je met hele vriendengroepen kunt doen?


Views

1k+

Van saai luchtbed naar flitsende flamingo

Foto van 'Johan van Boven'

6 JUL 2018

Op vakantie gaan zag er pakweg twintig jaar geleden heel anders uit dan nu. Papieren landkaarten hebben plaatsgemaakt voor een navigatiesysteem en de e-reader heeft een stapel boeken vervangen. Metro gaat even terug in de tijd.

Traveller cheque vs creditcard

Dit zijn de dinosaurussen onder de betaalmiddelen. Járen geleden kon je bij een bank traveller cheques aanvragen, zodat je niet met een stapel buitenlandse valuta op reis hoefde. Eenmaal op de plaats van bestemming, bijvoorbeeld de Verenigde Staten, kon je zo’n cheque bij een bank inwisselen voor geld. Waarom mensen hiervan gebruikmaakten? Als je een traveller cheque kwijtraakte, was je het geld niet kwijt. Je kon die namelijk alleen inwisselen door bij de bank je handtekening te zetten. Tegenwoordig heb je gewoon je creditcard op zak of haal je met je pinpas flappen uit de muur.


Views

2k+