Historicus Westad: Bom kan elk moment barsten

Foto van 'Jeroen Haverkort'

Jeroen Haverkort

12 OKT 2017

Donald Trump en Kim Jong-un zijn straatvechters en de wereld is uit balans. De gerenommeerde historicus Odd Arne Westad maakt zich grote zorgen. „De bom kan letterlijk ieder moment barsten.” Westad is hoogleraar VS-Azië Relaties aan Harvard University en geeft daar les op de Kennedy School of Government. De Noor schreef The Global Cold War (2005), dat de prestigieuze Bancroft Prize won, en Decisive Encounters (2003), het standaardwerk over de Chinese burgeroorlog. Ook werkte hij mee aan de driedelige Cambridge History of the Cold War (2010). Hij wordt wereldwijd geprezen om zijn inzichten, kennis en diplomatie. Afgelopen maand kwam zijn naslagwerk De Koude Oorlog, een wereldgeschiedenis uit. Als iemand de relatie tussen de Verenigde Staten en Noord-Korea kan duiden, dan is hij het wel.

U bent gespecialiseerd in de Koude Oorlog. Herhaalt de geschiedenis zich?
In vele opzichten wel. De hoofdrolspelers zijn dezelfde landen als zeventig jaar geleden: de VS, Rusland, China en beide Korea’s. Alleen is de context anders en dat baart mij grote zorgen. Vroeger had je twee grootmachten die militair gezien aan elkaar gewaagd waren, waardoor er een soort van balans was in de wereld. Die balans is er nu niet meer. De VS en de toenmalige Sovjet-Unie, nu Rusland, handelden toen uit een ideologie. Die was maatgevend, maar dat is al lang niet meer het geval.

U bedoelt het kapitalisme versus het communisme?
Precies. De wereld werd gedomineerd door twee supermachten die als uitgangspunt hadden dat alleen hun eigen systeem goed was en dat van de ander per definitie heel slecht. Ze projecteerden dat systeem op andere landen. Door het verloop van de Tweede Wereldoorlog kwam dit in een stroomversnelling.

Kunt u dat kort uitleggen voor onze lezers die vroeger niet goed hebben opgelet bij geschiedenis?
Een aantal landen in Oost-Europa werd bevrijd door de toenmalige Sovjet-Unie dat daarna aanwezig bleef in die landen. In 1948 volgde een machtsovername in het democratische Tsjechoslowakije en in 1949 werd de Duitse Democratische Republiek opgericht. Hiermee werd het hele ‘Oostblok’ communistisch. De Sovjet-Unie deed dit om zich naar eigen zeggen te wapenen tegen de expansiedrift van de Amerikanen die in 1947 het Marshallplan in het leven riepen. Dit was een hulpprogramma om alle landen in Europa de mogelijkheid te bieden tot economisch herstel. De Sovjet-Unie verbood de Oostbloklanden mee te doen aan het Marshallplan. Maar beide landen geloofden dat de ‘oude’ maatschappijen, gebaseerd op lokale identiteit, standsverschil en een sterke band met het verleden, volkomen achterhaald waren’. De Koude Oorlog ging toen over de maatschappij van de toekomst, over een herindeling van de wereld. Alleen hadden beide landen een andere opvatting hoe die maatschappij eruit moest zien en hoe dit bereikt moest worden. De oorlogen in Korea, Vietnam, Cuba en Afghanistan, waren indirecte oorlogen tussen de VS en de toenmalige Sovjet-Unie. Maar die ideologie is nu dus weg gevallen. Het is anno 2017 weer eigen volk eerst, daarna komt de rest van de wereld. Zo neemt het Amerikaanse Congres in hun beleid nadrukkelijk afscheid van hun rol als ‘leider van de vrije wereld’. De balans is nu weg, waardoor een klein land als Noord-Korea te lang haar gang heeft kunnen gaan.

Is die koerswijziging te wijten aan Donald Trump?
Nee, het zat er al aan te komen. Overal in de wereld groeit het populisme, worden tegenstellingen uitvergroot. Dus ook in Amerika. Je hebt goede leiders nodig om die tendens in goede banen te leiden. Maar wij zitten nu opgescheept met een Amerikaanse president die deze gevoelens voedt en die in vergelijking tot zijn voorgangers niet de bagage heeft om met een internationale crisis om te gaan. De taal die Trump bezigt gooit alleen nog maar meer olie op het vuur. Hij is een straatvechter, maar dat is Kim Jong-un ook. Noord-Korea houdt mij wakker. Zij geloven werkelijk dat zij de ‘hoop van de wereld’ zijn. De dreiging van een atoomoorlog is nu groter dan in 1962 tijdens de Cubacrisis. Toen had je twee supermachten die wisten wat de consequenties waren, ik vraag me af of deze twee leiders dit ook beseffen. Alle ingrediënten voor een Derde Wereldoorlog zijn aanwezig.

Dat klinkt somber. Heeft u nog bemoedigende woorden?
Geduld en diplomatie, maar dat kost heel veel tijd. De enige oplossing is dat er achter de schermen bemiddeld wordt en dat Noord- en Zuid-Korea er op een gegeven moment onderling uitkomen. Het is te hopen dat de geschiedenis zich in dit opzicht ook herhaald zoals bij de eenwording van Duitsland. Net zoals West-Duitsland toen is Zuid-Korea nu een economisch succesvol land. De inwoners van Noord-Korea zijn de sleutel tot de oplossing van dit probleem, net zoals de Oost-Duitse bevolking dat dertig jaar geleden was.


Log in om een reactie te plaatsen

Views

100+

Japanse makaken doen het met herten

De Japanse makaak heeft ook andere gewoontes ©Matthew Kane, Unsplash

Foto van 'Jelmer Visser'

Jelmer Visser

VANDAAG, 22:30

Nadat eerder dit jaar een intieme sessie tussen een makaak en een hert werd waargenomen in Japan, gingen onderzoekers de dieren nader observeren.

Uit deze observaties blijkt nu dat de wulpse avonturen niet een eenmalig waren maar dat het een nieuwe gedragstraditie kan zijn van de makaken. Dit bizarre nieuws werd door The Guardian naar buiten gebracht.

Likeability of 3

"Jingle Bells heeft een racistische basis"

Is Jingle Bells wel zo onschuldig? ©ANP

Foto van 'Metro'

Metro

VANDAAG, 21:25

Jingle Bells is volgens een Amerikaanse professor minder onschuldig dan het lijkt. Volgens Kyna Hamill van de universiteit van Boston heeft het bekende kerstliedje een racistisch verleden. Veel Amerikanen reageerden kwaad op deze uitspraak. Dit nieuws werd naar buiten gebracht door Fox News

Racistische roots

Vlucht maakt noodlanding vanwege bijtende passagier

Vliegtuig maakt noodlanding na bijtende passagier

Het vliegtuig was onderweg van Los Angelos naar New York toen een passagier begon te bijten. Foto: ANP.

Foto van 'Metro'

Metro

GISTEREN

Een bijtende passagier aan boord van een vliegtuig van de Amerikaanse luchtvaartmaatschappij JetBlue Airways zorgde ervoor dat het toestel een noodlanding moest maken.

Het vliegtuig was onderweg van Los Angelos naar New York toen een passagier anderen begon te bijten en te slaan, schrijft het Amerikaanse medium CBS.

Eerste vrouw stapt op als gevolg van #MeToo

#MeToo/ANP

Foto van 'Kasper Hermans'

Kasper Hermans

GISTEREN

Als gevolg van de vele onthullingen die de #MeToo teweeg heeft gebracht, zijn er al flink wat mannen met aanzien opgestapt of uit hun functie gezet. In Amerika geldt dat nu voor het eerst -  voor zover dat bekend is gemaakt - voor een vrouw.

Het gaat om de 56-jarige Andrea Ramsey, zij was tot voor kort kandidaat-Congreslid voor de Democratische partij in de Amerikaanse staat Kansas. Toen zij in 2005 nog voor LabOne werkte als hoofd personeelszaken, zou ze tijdens een zakenreis seksuele toespelingen hebben gemaakt richting een lager geplaatste collega.

Dit zijn de grappigste natuurfoto's van 2017

Soms zijn dieren ook geïnteresseerd in de foto's/ANP

Foto van 'Kasper Hermans'

Kasper Hermans

GISTEREN

Fotoprijzen zoals de World Press Awards die zijn algemeen bekend. Maar er zijn ook alternatievere categorieën waarin er prijzen worden uitgedeeld voor vastgelegde beelden. Zo zijn deze week de winnaars van de Comedy Wildlife Photo Photography Awards bekend geworden.

Het eerste homohuwelijk in Australië is voltrokken

Sydney viert de legalisering van het homohuwelijk/ANP

Foto van 'Kasper Hermans'

Kasper Hermans

GISTEREN

In Australië is zaterdag voor het eerst in de geschiedenis een homohuwelijk voltrokken. Lauren Price en Amy Laker hadden de eer om in Sydney hun liefde voor elkaar officieel vast te leggen.

9 januari

Prins Harry en Meghan trouwen 19 mei

Prins Harry en Meghan trouwen 19 op mei

Prins Harry en Meghan trouwen 19 mei. Foto: ANP

Foto van 'Dagblad Metro en ANP'

Dagblad Metro en ANP

15 DEC 2017

De trouwdatum van Prins Harry en Meghan Markle is bekend: op zaterdag 19 mei stappen de twee tortelduifjes in het liefdesbootje. Dat heeft het Britse koningshuis bekendgemaakt. Het verliefde stel trouwt volgens Kensington Palace in de kapel van St. George in Windsor Castle, het woonkasteel van koningin Elizabeth.