In het nieuws

De Surinaamse president Dési Bouterse bij de Verenigde Naties (VN) in New York. Foto: AFP

Dit moet je weten over de Decembermoorden

De Surinaamse president Dési Bouterse bij de Verenigde Naties (VN) in New York. Foto: AFP

Foto van 'Els Anker'

30 OKT 2017

De militaire officier van justitie in Suriname spreekt zich maandag uit over de strafeis tegen ruim twintig verdachten in het proces rond de Decembermoorden. Hoe zat het ook alweer?

De Decembermoorden op 8 en 9 december 1982 worden gezien als hét dieptepunt in de geschiedenis van Suriname. De marteling van en de moord op tegenstanders van het toenmalige militaire regime van Dési Bouterse verstomden de Surinaamse samenleving en verlamden het land. Veertien Surinamers en één Nederlander kwamen om het leven. De zestiende man, Fred Derby, werd om nog onbekende redenen vrijgelaten. Hij is in 2001 overleden.

Kogelgaten in de muur van Bastion Veere in Fort Zeelandia waar in 1982 de Decembermoorden plaatsvonden. Foto: ANP | Pieter van Maele

Kogelgaten in de muur van Bastion Veere in Fort Zeelandia waar in 1982 de Decembermoorden plaatsvonden. Foto: ANP | Pieter van Maele

Voorafgaand aan de Decembermoorden

Op 25 november 1975 wordt Suriname onafhankelijk. Er is vooral vreugde, maar de blijdschap van de bevolking slaat al gauw om in onvrede. In de jaren na de onafhankelijkheid gaat het namelijk niet goed met het land. De economie verslechterd en de werkloosheid stijgt in hoog tempo. Dat zorgt voor veel spanningen bij het Surinaamse volk. Toch wordt Henck Arron, die na de onafhankelijkheid is benoemd tot premier, opnieuw herkozen tijdens de verkiezingen in 1977.

Maar de onvrede onder de bevolking blijft groeien. Zestien personen uit het Surinaams Nationaal Leger, waaronder de huidige president Dési Bouterse, plegen op 25 februari 1980 een staatsgreep. De regering van Arron wordt afgezet en de groep krijgt het voordeel van het twijfel. Desondanks lukt het ook de ‘nieuwe’ regering niet om het land uit het slop te trekken. Beloofde verkiezingen blijven uit, repressies nemen toe en een aantal militaire functionarissen wordt verdacht van wapen- en drugshandel en corruptie. De bevolking in Suriname gaat zich steeds meer verzetten. Pogingen om Bouterse af te zetten mislukken. In 1982 wordt er een tegencoup gepleegd, die het militaire regime van Dési Bouterse hardhandig weet af te slaan. Wilfred Hawker, één van de coupplegers, wordt zonder proces geëxecuteerd.

Toespraak van Dési Bouterse op het Siva Plein in Suriname. Foto: ANP

Toespraak van Dési Bouterse op het Siva Plein in Suriname. Foto: ANP

‘Een nieuwe staatsgreep voorkomen’

Daar blijft het niet bij. Verschillende Surinamers worden opgepakt voor medeplichtigheid aan de coup. Op 8 december 1982 wordt een groep tegenstanders van het regime, onder wie advocaten, journalisten en militairen, opgepakt en naar het hoofdkwartier van Dési Bouterse vervoerd. Vijftien van de gearresteerde tegenstanders worden geëxecuteerd.  De afrekening komt bekend te staan als de ‘Decembermoorden’ en verdeeld het land in twee kampen. Op de Surinaamse televisiezender STVS verklaart Bouterse, op dat moment militair machthebber, dat de arrestanten ,,op de vlucht” sloegen en uiteindelijk zijn doodgeschoten. Daarmee is een nieuwe staatsgreep vroegtijdig voorkomen, meent hij. Getuigen vertellen echter een ander verhaal. Volgens hen vertonen de lichamen tekenen van martelingen.

Na de Decembermoorden komen er protesten. Ook in Nederland gaan mensen de straat op om te demonstreren tegen de regering van Bouterse. Nabestaanden eisen nader onderzoek en vervolging van de schuldigen. In november van 2000 – ruim een maand voor het aflopen van de verjaringstermijn - begint Suriname eindelijk een gerechtelijk vooronderzoek in de zaak rond de moorden. De hoofdofficier van justitie besluit om Dési Bouterse te vervolgen. Bouterse wordt hoofdverdachte van de zaak en het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) wordt ingeschakeld om te helpen bij het onderzoek.

Binnenplaats van Fort Zeelandia, waar in 1982 de Decembermoorden plaatsvonden. Foto: ANP | Pieter van Maele

Binnenplaats van Fort Zeelandia, waar in 1982 de Decembermoorden plaatsvonden. Foto: ANP | Pieter van Maele

Politieke verantwoordelijkheid

Internationale organisaties, waaronder de Verenigde Naties, reppen over martelingen en executies in Suriname, maar de internationale gemeenschap grijpt niet in. Ondanks zware kritiek kan Bouterse Suriname wel verder regeren. Hij heeft verscheidene malen gezegd ,,politiek verantwoordelijk'' te zijn voor de moorden, maar niemand zelf te hebben vermoord. Er zijn echter verslagen dat Bouterse ten tijde van de moorden in het fort was en ook angstige arrestanten heeft toegesproken voordat er schoten weerklonken in het fort. Eén van de andere verdachten heeft Bouterse aangewezen als de moordenaar van zes slachtoffers.

In 2007 biedt Bouterse zijn excuses aan voor de Decembermoorden en bepleit tegelijkertijd amnestie voor alle verdachten. Datzelfde jaar begint de vervolging van de ruim twintig personen die worden verdacht van betrokkenheid bij de Decembermoorden. Maar het proces verloopt moeizaam. Dat komt vooral door vertragingstactieken van de advocaten van Bouterse. Ze proberen de raad niet-ontvankelijk te verklaren en dienen meerdere wrakingsverzoeken in. Bouterse haalt fel uit naar voorstanders van het proces. Ook moeten tientallen getuigen en verdachten gehoord worden.

Een juridisch steekspel

Het proces wordt stilgelegd als in 2012 - Bouterse is dan inmiddels president - een omstreden amnestiewet werd aangenomen, die de verdachten (inclusief hemzelf) uitsluit van vervolging. Die wet wijst de krijgsraad af en dat leidt weer tot een juridische steekspel tussen de partijen over andere manieren om strafvervolging te bewerkstelligen dan wel te blokkeren.

Nabestaanden van de vijftien slachtoffers wachten inmiddels al bijna vijfendertig jaar op gerechtigheid. Eerder dit jaar, in juni, eiste het Openbaar Ministerie (OM) twintig jaar cel tegen Dési Bouterse voor betrokkenheid. De kans dat Dési Bouterse ooit zelf achter de tralies verdwijnt, is echter vrij klein: als president van Suriname kan hij gratie krijgen, waardoor de straf die de rechter hem oplegt, gedeeltelijk of geheel kwijt kan worden gescholden. Maandag wordt ook de strafeis uitgesproken tegen de resterende medeverdachten in de zaak.

Desi Bouterse reageert op de strafeis van de krijgsraad tijdens een toespraak in het centrum van Parimaribo, nabij het parlement. Foto: ANP | Pieter van Maele

Desi Bouterse reageert op de strafeis van de krijgsraad tijdens een toespraak in het centrum van Parimaribo, nabij het parlement. Foto: ANP | Pieter van Maele

Slachtoffers

De slachtoffers om wie alles in deze zaak draait, waren:

  • Soerendre Rambocus (29): voormalige legerofficier die zich tegen Bouterse had verzet en een tegencoup pleegde in maart 1982. Rambocus werd in november 1982 veroordeeld tot twaalf jaar cel.
  • John Baboeram (31): advocaat, onder meer in de zaak-Rambocus
  • Bram Behr (31): journalist
  • Leslie Rahman (28): journalist
  • Jozef Slagveer (42): journalist
  • Cyrill Daal (46): voorzitter grootste vakcentrale, De Moederbond. Leidde protesten en stakingen tegen militair bewind. Bouterse kondigt kort voor Decembermoorden aan dat Daal de rekening gepresenteerd zal krijgen.
  • Frank Wijngaarde (43): journalist en Nederlands staatsburger, werkzaam bij Radio ABC.
  • André Kamperveen (58): eigenaar Radio ABC en ex-minister van Cultuur en Sport.
  • Robby Sohansingh (37): zakenman, door militairen verdacht van betrokkenheid bij tegencoup
  • Kenneth Gonçalves (42): advocaat
  • Eddy Hoost (48): advocaat en ex-minister van Justitie
  • Gerard Leckie (39): universitair docent
  • Sugrim Oemrawsingh (42): universitair docent, verdacht van voorbereiding van coup tegen Bouters
  • Harold Riedewald (49): advocaat, eveneens in zaak-Rambocus.
  • Jiwansingh Sheombar (25): sergeant, kompaan en ondergeschikte van Rambocus, medeverdachte in proces rond tegencoup 1982

Aantal doden in Sri Lanka weer gestegen

Priesters en nabestaanden dragen de koffer van één van de slachtoffers. Beeld: ANP

Foto van 'Metro en ANP'

5 MIN

Tientallen slachtoffers van de zelfmoordaanslagen in Sri Lanka zijn alsnog overleden. Daarmee is het dodental gestegen naar 359. In de nacht van dinsdag op woensdag zijn in ziekenhuizen 38 mensen overleden aan hun verwondingen, meldde de politie.

Kritieke toestand

Meer dan 400 gewonden worden nog verzorgd in de ziekenhuizen. Velen verkeren nog in kritieke toestand.


Maakt innovatie een eind aan het proefkonijn?

Een laboratoriummuis op het Radboud MC in Nijmegen ©ANP

Foto van 'Jelmer Visser'

50 MIN

Dat Dierendag op 4 oktober valt, is algemeen bekend. Minder bekend is Internationale Proefdierendag, hier wordt jaarlijks op 24 april bij stilgestaan.

Ook in Nederland worden door farmaceutische bedrijven en universiteiten honderdduizenden dieren gehouden voor experimentele doeleinden.

Horrorbeelden


Publicist Joost Lagendijk mag terug naar Turkije

Lagendijk vloog een dag eerder naar Turkije, maar kreeg geen toestemming van de Turkse autoriteiten om het land in te gaan. / ANP

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

Joost Lagendijk mag terugkeren naar Turkije. De Nederlandse oud-Europarlementariër (GroenLinks) en publicist meldde dat hij dinsdagmiddag van de Turkse ambassadeur Saban Disli te horen kreeg dat hij terug mag naar zijn tweede vaderland. Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag heeft dit bevestigd, aldus Lagendijk in een tweet.

„Kan het nog bijna niet geloven: na ruim 2,5 jaar weer naar huis", liet Lagendijk weten op Twitter. „Mijn eerste reactie was vooral verbazing, ik vroeg hem of hij het serieus meende. Maar het is kennelijk tot op het hoogste niveau goedgekeurd", zei Lagendijk bij de NOS. Hij gaat het visum snel ophalen.


IS komt met video van aanslagplegers Sri Lanka

Politie in Sri Lanka na de aanslagen. / EPA

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Eerder op dinsdag eiste terreurbeweging IS al de verantwoordelijkheid op voor de aanslagen in Sri Lanka. Nu hebben zij ook een video vrijgegeven waarin de acht aanslagplegers te zien zouden zijn. De video is daarom volgens IS het bewijs dat zij daadwerkelijk achter de aanslag zitten.

Hulp vanuit het buitenland

Acht aanslagplegers zijn te zien op de beelden, waarvan zeven gemaskerd zijn. De ongemaskerde man zou sprekend lijken op Zahran Hashim, de oprichter van de National Thowheeth Jama’ath (NTJ). Een radicaal-islamitische groepering, die volgens de Sri Lankaanse autoriteiten achter de aanslagen van Paaszondag zit.


Ga los op Awakenings, Melt en Knaldrang met CJP

Foto: Photo Company

In samenwerking met

In samenwerking met

17 APR 2019

Yaaay, het festivalseizoen is geopend! Na een winter vol heimwee naar magische buitenfeestjes, kun je los. Want met deze temperaturen willen we niets liever dan dansen met de zon op je bol, op de meest bijzondere locaties en met de dikste line-ups. Waar bouw jij deze zomer een feestje? CJP helpt je op weg met de lekkerste (festival)deals. Deze week met Awakenings Easter Sunday, het Duitse Melt Festival en Knaldrang voor oranje party garantie. Scoor je tickets snel, want de acties gelden maar tot 24 april. Nog geen CJP? Bestel ‘m direct onderaan deze pagina.

Win: 50x2 tickets Awakenings

Ga na je Easter Sunday brunch door naar de Amsterdamse Gashouder voor een nacht vol beukende techno beats, met o.a. Reinier Zonneveld en Sam Paganini. Let op: maak kans op tickets tot vrijdag 12.00 uur. Daarna maakt CJP de winnaars bekend. https://www.cjp.nl/win/2019/04/awakenings-easter-sunday/81318/


Amal Clooney wil nieuw tribunaal in Den Haag

Amal Clooney. / AFP

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

Mensenrechtenadvocate Amal Clooney is van mening dat de internationale gemeenschap seksueel misbruik tijdens de oorlog moet kunnen vervolgen en berechten in een internationaal tribunaal in Den Haag. Clooney zei dit in New York, waar ze de Veiligheidsraad toesprak.

Clooney doelde op een speciaal op te richten nieuw tribunaal en niet op het reeds bestaande Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag. Dat hof is al bijna 17 jaar aan het werk, maar heeft nog geen handvol beklaagden veroordeeld. China, Rusland en de VS zien niets in het ICC, wat bovendien geen instelling van de Verenigde Naties is.

Processen tegen kopstukken naziregime


 ‘Super super hyped’ voor de laatste Avengersfilm

‘Super super hyped’ voor de laatste Avengersfilm

Fans maken foto's van het Avengerslogo / ANP

Foto van 'Anne Kersten'

GISTEREN

Rijendik staan ze dinsdagavond te wachten, om om één minuut over twaalf de eerste beelden van de laatste Avengersfilm te kunnen zien. Dinsdagnacht gaat The Avengers Endgame in première en wie denkt dat niemand zo gek is om ’s nachts naar de bioscoop te gaan, heeft het goed mis. Ze zijn goed voorbereid, de Nederlandse Marvelfans.

„Ik ben super super hyped”, vertelt Denise Brilman, van Dutch Cosmunity (cosplays). Ze is Marvel-fan sinds ze zich kan herinneren en heeft dan ook heel veel zin in de laatste Avengers-film. „Mentaal ben ik er echt niet klaar voor, maar fysiek sta ik te springen. Ik kan me ook echt helemaal niet concentreren vandaag. Deze film is echt waar ik het meest naar uit heb gekeken deze maand.”

 ‘Super super hyped’ voor de laatste Avengersfilm

Denise Brilman / Eigen foto


60.000 handtekeningen afschaffing hondenbelasting

Honden aan de lijn. / Unsplash

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Dinsdag is aan de Tweede kamer een petitie overhandig met 60.000 handtekeningen voor het afschaffen van de hondenbelasting. Volgens Garry Yanover, de initiatiefnemer van de petitie, is deze belasting onrechtvaardig en gebaseerd op willekeur.

Algemene middelen

Dit meldt de NOS. Yanover zegt dat in 201 van de 355 gemeenten hondenbelasting wordt geheven en dat de hoogte van de belasting per gemeente verschillen omdat zij gebaseerd zijn op bedragen die de gemeenten nodig hebben om hun begroting te dichten. Zo ligt de hoogte van de belasting tussen de 15 en 125 euro per jaar.


Sudoku van de dag

Foto van 'Metro'

19 APR 2019

Speel hier elke dag gratis een uitdagende Sudoku, aangeboden door Denksport. De Sudoku werkt als volgt: vul het diagram zo in, dat in elk blok van 3x3 vakjes de getallen 1 tot en met 9 één keer voorkomen.


Amsterdamse handhavers gaan staken op Koningsdag

Demonstratie van BOAs op de Dam. / ANP

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

Om te voorkomen dat handhavers in Amsterdam gaan staken op de avond van Koningsdag, stapt de gemeente Amsterdam naar de rechter. Volgens een woordvoerder van burgemeester Femke Halsema gaat deze actie te ver. „Juist op een moment dat de halve stad leegstroomt en de politie afhankelijk is van samenwerking met de boa's." Het kort geding dient vrijdag bij de rechtbank in Amsterdam.

Actie op de Dam

De buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) hebben aangekondigd dat ze gaan staken tussen 18.00 en 21.00 uur aankomende zaterdag. Op Koningsdag komen veel mensen naar Amsterdam om feest te vieren. Ook schrijven de handhavers de komende zes dagen geen bonnen, wat ze al eerder deden in hun roep om meer verdedigingsmiddelen.


Vrouw ontwaakt na 27 jaar uit coma

Een ziekenhuiskamer in het VU medisch centrum. / ANP

Foto van 'Metro'

GISTEREN

In de Verenigde Arabische Emiraten is Munira Abdulla na 27 jaar uit haar coma ontwaakt. Tegen alle verwachtingen in kan de vrouw sinds kort weer gesprekjes voeren. „Ineens zei ze mijn naam”, zegt haar zoon Omar (32).

Omar, toen pas 4 jaar oud, werd in 1991 door zijn moeder en haar zwager opgepikt van school. Het gezelschap crashte tegen een schoolbus. Waar de kleine Omar er goed vanaf kwam met een bult op zijn hoofd, was zijn toen 32-jarige moeder er slechter aan toe. Ze belandde met zwaar hersenletsel in het ziekenhuis, volgens de artsen zou de kans op herstel zeer klein zijn.

Lange weg naar herstel


We zeggen nog best vaak Koninginnedag

We zeggen nog best vaak Koninginnedag

Foto: Levin den Boer / ANP

Foto van 'Erik Jonk'

GISTEREN

Hoewel we zaterdag voor de vijfde keer Koningsdag vieren, zijn we nog altijd niet gewend aan de ‘nieuwe’ naam. Meer dan de helft van de Nederlandse bevolking (57 procent) verspreekt zich regelmatig en zegt Koninginnedag.

Ook geeft 47 procent aan – zo laat een onderzoek van radiostation 100% NL zien – nog steeds in de war te zijn over de datum. 30 april zit bij velen nog onder de hersenpan vastgeroest. Wat we absoluut niét vergeten: wandelen over de rommelmarkt. Dat is onze favoriete bezigheid, want één op de drie Nederlanders brengt Koningsdag zo door.

Mannen en alcohol


Saharastof boven Nederland verwacht

De Sahara. / Unsplash

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Hoog in de lucht trekt er dinsdag Saharastof over ons land. Het is het gevolg van een lagedrukgebied dat vanuit Afrika, verschuift naar het noorden en daardoor over grote delen van Europa trekt.

Laagje rood stof

Volgens Weerplaza komt er door het lagedrukgebied een hoop Saharastof in de lucht. Meewaaiend op de krachtige wind zal naar verwachting de meeste Saharastof zich dinsdagnacht en woensdagochtend boven Nederland bevinden.


Bedreigster Baudet (21) krijgt 100 uur taakstraf

Thierry Baudet. Foto: ANP

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

De 21-jarige Mila van den B. moet een taakstraf doen van honderd uur voor het bedreigen van Thierry Baudet. De rechtbank in Amsterdam vindt dat de vrouw schuldig is aan opruiing en bedreiging van de leider van Forum voor Democratie.

De Nijmeegse studente liep op 23 maart mee met een antiracisme-demonstratie in Amsterdam en scandeerde  „Als je Thierry dood wil schieten, zeg dan paf!''. Baudet deed aangifte tegen de vrouw.

Grenzen van vrijheid meningsuiting overschreden


Aanslagen Sri Lanka 'wraak voor Christchurch'

Foto: ANP

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

De zelfmoordaanslagen in Sri Lanka waren bedoeld als vergelding voor het bloedbad in twee Nieuw-Zeelandse moskeeën. Dat blijkt volgens onderminister van Defensie Ruwan Wijewardene uit de eerste onderzoeksresultaten.

Wraakactie

„Uit voorlopige onderzoeksresultaten blijkt dat de gebeurtenissen in Sri Lanka waren bedoeld om wraak te nemen voor de aanval op moslims in Christchurch", zei Wijewardene dinsdag in het parlement. In die stad schoot Brenton Tarrant, een 28-jarige Australiër, op 15 maart vijftig mensen dood in en bij twee moskeeën. Tientallen anderen raakten gewond. Tarrant is een rechts-extremist, die heeft verklaard dat hij wraak wilde nemen voor aanslagen door moslimextremisten in Europa.


Verdwaalde ijsbeer krijgt lift met een helicopter

De Russische autoriteiten hebben een verdwaalde ijsbeer een lift gegeven met een helikopter. Foto ter illustratie: Colourbox

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

De Russische autoriteiten hebben een verdwaalde ijsbeer een lift gegeven met een helikopter.

Het dier was kennelijk op een ijsschots weggedreven van zijn leefgebied en kwam onlangs aan land bij de plaats Tilitsjiki in de oostelijke regio Kamtsjatka, zo berichten Russische media.

Tocht van zo'n 700 kilometer


Tim Douwsma en vriendin verwachten eerste kindje

„In woorden niet uit te drukken hoe dankbaar wij zijn," schrijft Tim op Instagram. Foto: ANP

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Hoera! Tim Douwsma (31) en zijn vriendin Elske (30) verwachten hun eerste kindje. „Het was moeilijk om het nog niet te vertellen, maar het was nog in een fase dat het alle kanten op kon gaan. Nu mag iedereen het weten, ik word vader!," vertelt de zanger aan De Telegraaf.

Jeugdliefdes

Tim en Elske leerde elkaar kennen op de middelbare school. Toen ze 16 jaar waren kwamen ze elkaar regelmatig tegen in de bus. Na de middelbare school verloren ze elkaar uit het oog. Maar een jaar geleden slonk de vonk weer over.


Paasbeste start van festivalseizoen

Met op links het IJ waar de zon op het eind in zakte/ Tim Buiting Instagram: @timbuiting

Foto van 'Iris Hermans'

GISTEREN

Het festivalseizoen is weer aan! Afgelopen weekend trokken 45.000 liefhebbers hun paasbeste ravepak uit de kast voor DGTL, het groenste festival ter wereld.

Munttak


Filipijnen weer getroffen door aardbeving

Het dodental door een lichtere beving op maandag is inmiddels opgelopen naar elf. Foto: ANP

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

De Filipijnen zijn weer getroffen door een krachtige aardbeving. Die had volgens de eerste berichten een kracht van 6.4 op de schaal van Richter. Het dodental door een lichtere beving op maandag is inmiddels opgelopen naar elf. Ook raakten toen meer dan honderd mensen gewond.

De aardbeving van maandag, die een kracht had van 6.1, werd onder meer gevoeld in de hoofdstad Manilla. Daar stonden gebouwen te schudden. Later volgden volgens seismologen nog honderden naschokken.

Gebouw stort in