In het nieuws

De Oude Stad in Jeruzalem. In het midden de gouden Rotskoepel. Foto: AFP / Gali Tibbon

Een felbetwiste plek: de Tempelberg in Jeruzalem

De Oude Stad in Jeruzalem. In het midden de gouden Rotskoepel. Foto: AFP / Gali Tibbon

Foto van 'Els Anker'

29 JUL 2017

De Tempelberg in Oost-Jeruzalem vormt al tientallen jaren hét middelpunt van het conflict tussen Israël en de Palestijnen. Deze maand zorgde een aanslag op Israëlische agenten ervoor dat de onrust tussen partijen opnieuw toenam. Maar wat maakt de Tempelberg zo belangrijk voor christenen, joden en moslims? Een overzicht.

De Tempelberg is een heilige plaats in het hart van de Oude Stad van Jeruzalem, waar de drie monotheïstische wereldgodsdiensten samenkomen. Duizenden pelgrims trekken elk jaar naar Jeruzalem. In de Oude Stad wonen circa 30.000 moslims, 5.000 christenen en ruim 3.000 joden.

Het jodendom

Een orthodoxe jood bidt bij de Klaagmuur. Foto: Pixabay

Een orthodoxe jood bidt bij de Klaagmuur. Foto: Pixabay

In het Hebreeuws wordt de Tempelberg Har HaBayit genoemd: berg van het huis. Dit verwijst naar de tempel als woning van God. Joodse gelovigen brengen een bezoek aan de berg voor de Klaagmuur (Westmuur), die wordt gezien als een laatste restant van een joodse tempel die honderden jaren voor Christus gebouwd zou zijn. Volgens de joodse traditie gaf Koning David zijn zoon Salomo de opdracht de eerste Joodse tempel te bouwen. De tempel was het huis van God die besloten had tussen het Joodse volk te willen wonen. Nadat het bouwwerk door de Babylonische koning Nebukadnezar werd vernietigd, herbouwden de joden op dezelfde plek hun tweede tempel,

Het is nooit aangetoond of de tempel werkelijk op die plek heeft gestaan. Wel is zeker dat de Tweede Tempel op de heuvel verrees. Door de hand van de romeinen sneuvelde echter ook dat heiligdom: alleen de huidige Klaagmuur bleef overeind. Volgens het joodse geloof lag in de Tempel de steen waaruit de wereld is ontstaan en waar Abraham zich voorbereidde om zijn zoon Isaäc te offeren. Jaarlijks komen miljoenen joden naar de Klaagmuur om te bidden en om gebedsbriefjes tussen de stenen te schuiven.

Het christendom

De Heilige Grafkerk is voor christenen een belangrijke plek. Foto: Pixabay

De Heilige Grafkerk is voor christenen een belangrijke plek. Foto: Pixabay

Voor het christendom is Jeruzalem één van de belangrijkste steden ter wereld. Het is de plek van de Via Dolorosa (‘Lijdensweg’), de weg die Jezus aflegde naar de plaats waar hij gekruisigd werd. Een plek waar Jezus Christus leefde en leed. De gereconstrueerde route kronkelt door de wirwar van smalle straatjes in de oude stad.

Net als de joodse traditie geloven christenen dat op de Tempelberg (Moria) aartsvader Abraham bijna zijn zoon Isaäc offerde. Het leven van Isaäc werd ternauwernood gered door het ingrijpen van een engel. Ook wordt de Heilige Grafkerk jaarlijks door honderdduizenden gelovigen bezocht. Dit bouwwerk staat op de plek waar Jezus Christus zou zijn gestorven.

Nog iedere dag volgen christelijke pelgrims de uitgezette route van Jezus’ lijdensweg. Ze dragen kruisen om de lijdensweg van Jezus te beleven.

De islam

De gouden Rotskoepel op de Tempelberg in Jeruzalem. Foto: Pixabay

De gouden Rotskoepel op de Tempelberg in Jeruzalem. Foto: Pixabay

Naast de Kaäba (Mekka) en de Masjid an-Nabawi (‘Moskee van de Profeet Mohammed’ in Medina) behoort de Tempelberg tot de drie heiligste plekken in de islam. Moslims spreken over niet over de Har HaBayit maar noemen de Tempelberg de Haram al-Sharif: Het Verheven Heiligdom.

De Haram al-Sharif is een baken waar honderdduizenden moslims op afkomen. Vooral tijdens de Ramadan trekken veel moslims naar de al-Aqsamoskee om daar te bidden. Op de berg staan een aantal islamitische heiligdommen, waarvan de Rotskoepel de bekendste is, de goudkleurige halve bol die zo kenmerkend is voor het uitzicht over Jeruzalem.

Volgens de islamitische traditie is de Tempelberg een essentiële plek omdat het de locatie is waar de profeet Mohammed zijn hemelreis begon. In de gouden Rotskoepel zou een voetafdruk van Mohammed te zien zijn. Tijdens Mohammeds hemelreis ontving hij de instructies voor het gebed, die voorschrijven dat Moslims vijf maal per dag bidden (‘salat’). Ook baden de eerste moslims aanvankelijk richting Jeruzalem. Dit wordt ook wel de kibla genoemd, de richting waarnaar de gelovige zich richt als hij bidt. Tegenwoordig richten moslims zich tot Mekka tijdens het gebed.

Palestijns nationalisme

De Tempelberg staat aan de oostkant van de Oude Stad van Jeruzalem. Tot 1967 was de stad in handen van Jordanië, maar na 1967 kwam de heilige plek in handen van Israël. Er werd afgesproken dat de Waqf, een islamitisch bestuur, het complex uiteindelijk bestuurde. Tot op de dag van vandaag voert de Waqf die afspraak uit.

Het islamitische bestuur is erg belangrijk voor Palestijnen. Het is de enige plek in Jeruzalem waar de Palestijnen, en niet de Israeliërs, de baas zijn. Het gebied vormt de enige plek waar Palestijnen zich vrij voelen van de Israëlische bezetting en het is daarmee een symbool van Palestijns nationalisme geworden. Dat verklaart de felle reacties van Palestijnse kant wanneer Israël zich in de situatie wil mengen. Zelfs de kleinste wijziging op de Haram al-Sharif vergt jarenlange gesprekken en voorbereidingen.

Diplomatieke crisis

De ministers van Buitenlandse Zaken van de Organisatie van de Islamitische Conferentie (OIC) komen volgende week in Istanbul bij elkaar om het over de crisis rondom de Tempelberg in Jeruzalem te vergaderen. Deze week voerde Israël na een reeks van aanvallen op agenten opnieuw veiligheidsmaatregelen in bij de Tempelberg.

Zo werd de toegang tot de Al-Aqsamoskee beperkt, zodat alleen islamitische mannen en vrouwen boven de vijftig het vrijdaggebed mochten bijwonen. Ook plaatste Israël detectiepoortjes. Na felle protesten werden de veiligheidsmaatregelen op de Tempelberg donderdag teruggedraaid. De Israëlische veiligheidsdiensten waarschuwden al vanaf het begin tegen de invoering van metaaldetectors, omdat die meer geweld zouden veroorzaken dan oplossen.

Desondanks blijft de plek onrustig. Meer dan honderd Palestijnen raakten gewond bij botsingen, net als tien Israëlische agenten.

Het blijft onrustig rond de Tempelberg in Oost-Jeruzalem, een heilige plek voor zowel moslims, christenen als joden. Foto: AFP

Het blijft onrustig rond de Tempelberg in Oost-Jeruzalem, een heilige plek voor zowel moslims, christenen als joden. Foto: AFP


Overleden oprichter KLM-blad blijkt toch niet dood

Jean-Jacques van Belle richtte het in-flight magazine voor KLM op. Afbeelding ter illustratie: ANP

Foto van 'Metro'

24 MIN

Het stond zwart op wit in de krant in december: oprichter van het KLM-magazine Holland Herald Jean-Jacques van Belle was overleden.

Maar nu blijkt dat Van Belle nog steeds leeft. Ten tijde van het overlijdensbericht op 23 december 2018, vertrok hij naar Albanië, waar hij nu nog woont.

Levend in Tirana


Verdachten fatale brand studentenflat voor rechter

Politie in het uitgebrande flatgebouw. Foto: ANP

Foto van 'Metro'

1 UUR

Een fatale brand in een studentenflat in Diemen kostte in juli 2017 het leven van de 27-jarige David Swart. Twee mensen raakten gewond.

Drie mensen die ervan verdacht worden de brand te hebben gesticht, moeten zich vrijdag verantwoorden voor de rechter.

Verzekering oplichten


Rotterdams ziekenhuis krijgt 'kroelzorg' voor baby's

©Unsplash

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Ook op oudere leeftijd is als je verdrietig bent niets fijner dan geknuffeld worden, toch? Dat geldt al helemaal voor baby's, dachten ze in het Ikazia ziekenhuis in Rotterdam. Het ziekenhuis gaat daarom tijdens ziekenhuisopnames van baby's speciale kroelzorg aanbieden.

Kroelen en wiegen

De KroelCARE, zoals het ziekenhuis het zelf noemt, is bedoeld voor kinderen tussen de 0 en 2 jaar die in het ziekenhuis liggen. Het ziekenhuis begrijpt dat ouders en verzorgers er dan niet 24/7 voor hun kinderen kunnen zijn. De vrijwilligers die worden ingezet, zorgen voor de kinderen op de momenten dat het de ouders niet lukt.


Italiaans dorpje verkoopt huizen voor £1

Sambuca ©WikiMedia

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Heb jij plannen om naar het zuiden van Europa te emigreren? Dan is het slim om een kijkje te nemen in het dorpje Sambuca op het Italiaanse eiland Sicilië. Een huis in het dorpje kost momenteel namelijk maar £1,-!

Het dorpje is de afgelopen jaren uitgestorven geraakt, schrijft CNN. De verkoopactie is een manier om mensen weer naar het dorpje toe te trekken en zo hopelijk ook de economie weer op gang te kunnen krijgen. Omgerekend kan je in Sambuca nu dus een huis kopen voor maar €1,13.

Italiaanse strategie


Potloodventer Capelle betastte meisjes van 6 en 9

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Een 48-jarige man uit Rotterdam wordt ervan verdacht vorig jaar oktober twee meisjes van 6 en 9 in Capelle aan den IJssel te hebben betast. Hij stond vandaag voor de rechtbank in Rotterdam wegens potloodventen.

Het 6-jarige meisje was met een vriendinnetje aan het spelen toen ze werd aangevallen door de man, meldt het AD. De Rotterdammer zou haar vervolgens betast hebben. Het 9-jarige meisje overkwam hetzelfde. Ook zij was met een vriendinnetje samen toen ze werd aangevallen en betast door de potloodventer.

Masturberen


Van de ene op de andere dag geen vlees meer, hoe dan

Minder vlees, meer noten: hoe begin je daarmee?

Er moet onder andere meer fruit en groenten gegeten worden / ANP

Foto van 'Anne Kersten'

GISTEREN

Het roer moet om. Minder rood vlees en suiker, meer groenten en fruit. Een vaak gehoorde kreet, maar volgens het EAT-Lancet-rapport is het nu menens. Als we niet iets veranderen aan ons dieet en de voedselproductie, komen we in de problemen in 2050. Volgens de onderzoekers is het anders niet mogelijk om dan nog op een gezonde manier te leven en de aarde in leven te houden.

Twee appeltjes per maand

Hoewel er een tamelijk desastreus beeld wordt geschetst, gaat het wat betreft het eten lang niet slecht met Nederland. Uit de voedselconsumptiepeiling 2012-2016 van het RIVM blijkt dat er toen al een verbetering in het Nederlandse voedingspatroon te zien was. Er werd meer fruit en groente gegeten, terwijl vlees minder geconsumeerd werd. Ook bleven de suikerhoudende dranken vaker in de koelkast staan. Toch is er volgens het RIVM nog veel gezondheidswinst te halen.


'Boersma hielp Syriër aan valse papieren'

Ans Boersma. ©ANP

Foto van 'Merel Driessen'

GISTEREN

Update donderdag 22.30 uur

Journalist Ans Boersma heeft haar Syrische ex-vriend geholpen aan valse papieren om het land binnen te komen. Boersma wordt daarom verdacht van valsheid in geschrifte. Dat hebben bronnen tegen Nieuwsuur gezegd. De Syrische ex-vriend zou dezelfde Syriër zijn als de man die in september 2017 als lid van een terreurorganisatie werd herkend in De Balie in Amsterdam.

Terreurorganisatie


Code geel zorgt voor drukke spits

Code geel zorgt voor drukke avondspits

Het wordt druk op de weg vanavond / ANP

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Het moet druk worden op de weg vanavond. Volgens Rijkswaterstaat ontstaan de eerste files al voor vieren en zullen die pas na zevenen oplossen. En dat heeft alles te maken met het afgekondigde code geel van vanavond.

Code geel

Hè, code geel? Ja, voor vanavond is er code geel afgekondigd, schrijft Weeronline. Het wordt namelijk onstuimig met veel wind en winterse buien. Onweer, hagel en (natte) sneeuw niet uitgesloten. Ook kan het glad op de wegen worden. Dat heeft te maken met een nat wegdek, wat kan opvriezen. Rijkswaterstaat adviseert de reiziger daarmee rekening te houden.


Sudoku van de dag

Foto van 'Metro'

11 DEC 2018

Speel hier elke dag gratis een uitdagende Sudoku, aangeboden door Denksport. De Sudoku werkt als volgt: vul het diagram zo in, dat in elk blok van 3x3 vakjes de getallen 1 tot en met 9 één keer voorkomen.


Techexpert: '#10yearchallenge is niet zo onschuldig'

Foto van 'Lisa Vermeij'

GISTEREN

Social media staat er vol mee: de '10 Year Challenge', waarbij het de bedoeling om een foto van tien jaar geleden te posten naar een recensie versie van jezelf. Klinkt vrij onschuldig toch? De Amerikaanse technologie-experts Kate O'Neil plaatst een kanttekeningen bij de uitdaging, de foto's zouden kunnen worden gebruikt om de algoritmes rond gezichtsherkenning verder te ontwikkelen.

Gezichtsherkenning

Heel wat beroemdheden hebben al grappige foto's gedeeld en grote kans dat je bij vrienden en familie ook al een foto voorbij hebt zien komen.


Boormachine ingezet voor reddingsoperatie Spaanse peuter.

Redding Spaanse Julen meest ingewikkelde ooit

Reddingswerkers aan het werk. / EPA

Foto van 'Metro'

GISTEREN

De twee-jarige Spaanse peuter Yulen viel zondagmiddag in de meer dan 100 meter diepe put. Sindsdien wordt met man en macht gewerkt aan zijn bevrijding. Eerder vandaag schreven we al dat als alles goed gaat, de redding van de jongen naar verwachting nabij is. Reddingswerkers laten echter weten dat zij te maken hebben met een van de meest ingewikkelde reddingsacties ooit.

Het is daarom nog helemaal niet zeker of Yulen donderdag gevonden gaat worden. Er werd gewerkt aan het graven van een horizontale en verticale tunnel. Juan Lopez Escobar, van de Andalusische ingenieursvereniging, benadrukt dat de horizontale tunnel te gevaarlijk zou zijn geweest, vanwege het risico op aardverschuivingen.

Meest ingewikkeldste ooit


De politie zou de Turkse autoriteiten informatie hebben verschaft.

'Politie Nederland tipte Turkije over Boersma'

De politie zou de Turkse autoriteiten informatie hebben verschaft. / ANP

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

Volgens een woordvoerder van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan was het de Nederlandse politie die de Turkse autoriteiten informatie gaf over de banden die correspondent Ans Boersma zou hebben met terrorisme.

„De deportatie van mevrouw Boersma was op geen enkele wijze gerelateerd aan haar journalistieke activiteiten tijdens haar verblijf in Turkije. De Turkse autoriteiten hebben onlangs van de Nederlandse politie vernomen dat mevrouw Boersma banden had met een terroristische organisatie en een verzoek gekregen om informatie te geven over haar verplaatsingen in en buiten uit Turkije'', zo staat in een verklaring. Om welke terroristische organisatie het zou gaan, is niet gezegd.


Mogelijke redding van Spaanse Julen nabij

Mogelijke redding van Spaanse Julen nabij

Heel Spanje leeft mee met het drama / ANP

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Als alles goed gaat kan vandaag de dag worden dat de Spaanse Julen eindelijk uit de put bevrijd wordt. In tegenstelling tot eerdere berichten is de jongen namelijk helemaal niet gevonden.

Tijd dringt

Een Spaanse krant berichtte woensdag over de vondst van de jongen in de put, maar dat werd al snel tegengesproken door reddingswerkers. Die zijn al sinds zondag hard bezig met het vinden van de twee-jarige jongen. Zondagmiddag viel het kind in een meer dan honderd meter diepe put. Er was twijfel of de jongen wel echt in de put zat, maar na de vondst van enkele haren bleek hij er wel degelijk in te zitten. Tijd is in de bevrijding een belangrijke factor.


Voorman Edwin Wagensveld wordt meegenomen door de politie tijdens een protest tegen de komst van een asielzoekerscentrum in Ede.

Vernielingen en arrestaties na protest Pegida

Voorman Edwin Wagensveld wordt meegenomen door de politie tijdens een protest tegen de komst van een asielzoekerscentrum in Ede. / ANP

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

Woensdagavond hebben jongeren na afloop van een demonstratie van anti-islamgroep Pegida een spoor van vernielingen achtergelaten. De demonstratie vond plaats in Utrecht. Tientallen autoruiten, -spiegels en naar verluidt ook een woningruit sneuvelden. Dat blijkt uit een voorlopige optelsom die burgemeester Jan van Zanen donderdagochtend bekendmaakte.

Woensdagavond kwamen vijftien meldingen binnen, maar volgens de burgemeester zal dat aantal nog verder oplopen. De politie arresteerde in de wijk Zuilen drie raddraaiers.

Stenen en vuurwerk


Het eerste katoenplantje groeit op de maan.

Eerste plantje op de maan vriest dood

Het eerste katoenplantje groeit op de maan. / AFP

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

Het leven van het eerste plantje op de maan was van korte duur. Naar alle waarschijnlijkheid heeft het plantje de extreem koude temperaturen niet overleefd. Dat melden verschillende Chinese media. De Chinese sonde Chang’e-4 bracht in december vorig jaar katoenzaadjes naar de maan die uiteindelijk uitliepen.

Het plantje blijkt echter niet bestand tegen temperaturen van rond de 170 graden onder nul. Eerder groeiden er ook al planten in het Internationaal ruimtestation ISS, maar het gekiemde katoenzaadje werd de eerste plant op de maan.

Grote stap binnen ruimtevaart


Stef Blok, minister van Buitenlandse Zaken in de Tweede Kamer.

Minister Blok moet actie ondernemen richting Turkije

Stef Blok, minister van Buitenlandse Zaken in de Tweede Kamer. / ANP

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) vindt dat minister Blok van Buitenlandse Zaken actie moet ondernemen richting Turkije. Dit naar aanleiding van de uitzetting van FD-correspondente Ans Boersma. „Dit is een nieuw triest dieptepunt en geeft aan hoe grimmig de situatie voor journalisten daar is", zegt NVJ-secretaris Thomas Bruning.

„In het land zitten ook tientallen Turkse journalisten vast of zijn het land uitgezet. Dit kan echt niet langer zo. Nederland en Europa moeten hier nu echt iets aan gaan doen en moeten ervoor zorgen dat journalisten gewoon hun werk kunnen doen. We doen wel veel handel met een land dat zo omgaat met journalisten. Minister Blok moet duidelijk maken dat dit echt niet meer kan en desnoods moet Nederland de banden met Turkije verbreken."

Zorgen om andere journalisten


Luchtfoto van de A27 over de Merwedebrug.

Hoogleraren: 'Merwedebrug op haar na ingestort'

Luchtfoto van de A27 over de Merwedebrug. / ANP

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

Nederland is ontsnapt aan een ramp vergelijkbaar met de instorting van de Morandibrug in het Italiaanse Genua afgelopen zomer. Dit stellen emeritus hoogleraar veiligheidskunde en rampenbestrijding Ben Ale en hoogleraar constructieleer Rob Nijsse van de TU Delft in EenVandaag.

Dat doen zij na bestudering van een rapport van organisatieadviesbureau Berenschot dat de gang van zaken onderzocht rond het afsluiten van de Merwedebrug in 2016.

Vragen over toezicht


Istanbul.

Turkije zet Nederlandse journalist Ans Boersma uit

Istanbul. / EPA

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Ans Boersma, een Nederlandse journalist van Het Financieel Dagblad (FD), is donderdagochtend Turkije uitgezet. Boersma, correspondent woonachtig in Istanbul, zit op dit moment in het vliegtuig naar Nederland.

Na een poging haar reguliere verblijfsvergunning te verlengen, werd Boersma woensdag opgepakt en naar een politiebureau gebracht. Daar kreeg ze te horen dat ze werd uitgezet.


Een man rookt een joint.

Nederland verdient miljoenen aan cannabismarkt

Een man rookt een joint. / ANP

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

Nederland loopt binnen door de snelgroeiende cannabisindustrie. Tientallen Nederlandse bedrijven in de tuinbouwsector verdienen 'honderden miljoenen euro's' in deze nieuwe markt, blijkt uit een rondgang van RTL Z.

Ze praten er liever niet over. "We hebben ook klanten in het Midden-Oosten.” Vooral in Noord-Amerika en Canada zitten grote partijen die gigantische bedragen investeren in de teelt van cannabis. Die hebben haast oneindige budgetten, maar heel weinig kennis.

Honger naar kennis