5 vragen over het Schotse referendum

17 maart 2017 om 19:00 door Evie Westland
5 vragen over het Schotse referendum
Schotse premier Nicola Sturgeon / Foto: ANP

Het blijft nog een beetje rommelen rondom de Brexit. De Britten stemden namelijk vóór een afscheiding van de Europese Unie, maar de Schotten zijn het daar niet mee eens. Zij willen daarom een referendum over de vraag of Schotland onafhankelijk moet worden van het Verenigd Koninkrijk, maar de Britse premier Theresa May wil dat niet. Hoe zit het precies?

1. Waarom een referendum?

De Schotse premier Nicola Sturgeon kondigde maandag 13 maart aan dat er, als het aan haar ligt, een nieuw referendum moet komen over de onafhankelijkheid van Schotland. De Schotse bevolking stemde met 62 procent tegen een Brexit, en ook het parlement stemde op 7 februari tegen de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. Dat was echter een symbolische stemming, de uitslag was namelijk niet bindend. Toch is het duidelijk: de Schotten staan niet achter de plannen van de Britse premier Theresa May. Als het aan Sturgeon ligt, zal het referendum worden gehouden tussen het najaar van 2018 en het voorjaar van 2019.

2. Maar er was toch al eerder een referendum?

Ja, in september 2014 gingen de Schotten ook naar de stembus om te stemmen over onafhankelijkheid. Een meerderheid (55,3 procent) stemde toen tegen. Er was een hoge opkomst: maar liefst 84,6 procent van de stemgerechtigden liet zijn stem horen. Hoewel dat nog niet eens zo heel lang geleden is, gaan er nu dus toch stemmen op voor een nieuw referendum. Dit heeft natuurlijk alles te maken met de ontwikkelingen die zich in de tussentijd hebben voorgedaan. Veel Schotten stemden toen namelijk ook tegen onafhankelijkheid van het Verenigd Koninkrijk omdat Schotland anders de EU had moeten verlaten en heronderhandelen. Nu dat alsnog het geval zal zijn, vond Sturgeon het tijd voor een heroverweging van het referendum.

3. Hoe reageren de Britten?

Theresa May is bikkelhard en wijst het Schotse referendum af met de woorden „het is er het moment niet voor”. Ze vindt dat een herhaling van het referendum uit 2014 ongepast is, omdat het land op dit moment al aan voldoende verandering onderhevig is. Bovendien hebben de Schotten volgens May „onvoldoende zicht op de gevolgen om daarover beslissingen te maken”.

4. En nu leven de Schotten en de Britten op gespannen voet?

Behoorlijk, ja. De afwijzing van de Britse premier zorgt ervoor dat de politieke spanningen tussen haar en Schotse politici hoog oplopen. Zo zei de Schotse vicepremier John Swinney dat Schotland „tegen haar wil uit de Europese Unie wordt gehaald" en noemde hij het een „democratisch schandaal”.

5. Hoe nu verder?

De tegenstribbelingen van Schotten komen op een onhandig moment voor de Britse premier. Deze week zal zij hoogstwaarschijnlijk Artikel 50 van het Verdrag van Lissabon inroepen. Daarmee kunnen de onderhandelingen tot uittreding beginnen. May kreeg donderdag toestemming daarvoor van Queen Elizabeth. Hoewel May het Verenigd Koninkrijk bijeen wil houden, lijkt het erop dat een Schots referendum hoe dan ook gaat komen. Maar het laatste woord is er sowieso nog niet over gezegd. 

Wil je op de hoogte blijven van de belangrijkste en leukste nieuwtjes?
Like ons dan even op Facebook. Dat is zo gepiept!

d