‘Kans op Russische inmenging verkiezingen Nederland’

10 januari 2017 om 15:34 door Steven Musch
‘Kans op Russische inmenging verkiezingen Nederland’
De Russische president Poetin. Foto Alexander Zemlianichenko/EPA

Russische hackers hebben in opdracht van Vladimir Poetin ingebroken op de servers van de Democratische partij in de Verenigde Staten om te voorkomen dat Hillary Clinton de verkiezingen zou winnen, zo stellen de Amerikaanse veiligheidsdiensten in een rapport dat maandag naar buiten is gebracht. Ook in Nederland bestaat de vrees dat Rusland de verkiezingen zal beïnvloeden. Michel van Eeten, hoogleraar internetveiligheid aan de TU Delft en lid van de Nederlandse Cyber Security Raad, noemt die kans ‘aannemelijk’.

De Nederlandse veiligheidsdienst AIVD windt er ook geen doekjes om. „De wereldwijde Russische campagne om beleid en beeldvorming ten aanzien van Rusland te beïnvloeden, raakt ook Nederland”, stelt de AIVD op zijn website. „De Russische inspanning op het gebied van beïnvloeding lijkt mondiaal, en ook in Nederland, geïntensiveerd na de interventie in Oekraïne. [...] Rusland heeft veel kennis en ervaring, met name vanuit de inlichtingen- en veiligheidsdiensten, op het gebied van beïnvloedingsoperaties. Beïnvloedingsactiviteiten zijn veelal gericht op het politieke en zakelijke domein, maar ook op cultuur en media.”

Volgens Van Eeten is er geen twijfel over mogelijk dat de Russen in ‘onze systemen snuffelen’. „We staan niet bovenaan de lijst, want Duitsland en Frankrijk [waar dit jaar ook verkiezingen worden gehouden, red.] zijn belangrijker”, zegt hij. „Jaren geleden werd er vooral gebruikgemaakt van gerichte aanvallen, maar het is de afgelopen jaren veel simpeler geworden om dit soort hacks grootschalig uit te voeren. Omdat het vrij makkelijk is, kan het voor de Russen ook interessant zijn om de verkiezingen in Nederland te beïnvloeden.”

De DNC-hack

De hoogleraar bestuurskunde geeft de DNC-hack als voorbeeld. Tijdens de verkiezingscampagnes van Trump en Clinton vonden er twee hacks plaats bij de top van de Democratische Partij. De e-mailservers van het bestuursorgaan van de partij werden gekraakt, en hackers wisten in de e-mail van Clintons campagneleider John Podesta te komen. Die e-mails zijn gepubliceerd via WikiLeaks, wat leidde tot grote onrust binnen de Democratische Partij. Zo moest de voorzitter opstappen na het lek.

Een reconstructie van de hack door The New York Times laat zien dat er een redelijk simpele fishing e-mail werd gebruikt, met de vraag aan Podesta om het wachtwoord van zijn Gmail-account te veranderen. „Deze simpele technieken kun je op grote schaal toepassen en heel veel mensen tegelijk proberen te hacken”, aldus Van Eeten.

„Er zijn steeds meer spelers bijgekomen die deze trucjes beheersen. Terwijl het in het verleden vooral veiligheidsdiensten waren die gerichte aanvallen konden uitvoeren tegen andere staten. Nu huren de veiligheidsdiensten hackersgroepen in om propagandaoperaties uit te voeren. Die groepen laten zich inhuren voor een schappelijke prijs, omdat hun taak vrij eenvoudig is.”

Beveiligde omgeving

In de politieke sfeer is het volgens Van Eeten lastig om een compleet beveiligde omgeving te creëren. „Juist omdat openheid en communicatie in de politiek een belangrijke rol spelen”, zegt hij. „Hackers kunnen zich richten op de systemen van de Tweede Kamer, politici, vrijwilligersorganisaties, bewindslieden en eigenlijk iedereen die contact heeft met Den Haag. Het doel is om bepaalde partijen of personen in verlegenheid te brengen, dus zijn de hackers op zoek naar e-mails of andere informatie waar iets schadelijks in staat. Het gaat dus niet over staatsgeheimen. Dat kon je ook zien bij de DNC-hack. Het doel is om mensen in verlegenheid te brengen en de publieke opinie te beïnvloeden.”

Michel van Eeten. Foto TU Delft

„Dat de Russen in Nederland informatie wegsluizen is al langer bekend. Het zou kunnen dat ze die informatie zullen gebruiken om de verkiezingen te beïnvloeden”, denkt Van Eeten.

In Duitsland en Frankrijk moeten alarmbellen rinkelen

Maar vooral in Duitsland en Frankrijk zijn de alarmbellen nu wel gaan rinkelen, vervolgt hij. „Duitsland is een belangrijk land in Europa en ik denk dat het heel waarschijnlijk is dat Rusland zal proberen om te voorkomen dat Merkel aan de macht blijft en dat daar meer Russisch gezinde tegenstanders verkozen worden.”

Hij denkt dat in Frankrijk ongeveer hetzelfde zal gebeuren. „Het Kremlin ziet wellicht liever de gematigd pro-Russische François Fillon of Marine Le Pen aan de macht.”

Rusland heeft namelijk baat bij een verdeeld Europa. Poetin ziet dus met genoegen de opkomst van populisten en pro-Russische partijen in Europa tegemoet.

Wil je op de hoogte blijven van de belangrijkste en leukste nieuwtjes?
Like ons dan even op Facebook. Dat is zo gepiept!