Wat je moet weten over hoger beroep zaak-Breivik

9 januari 2017 om 13:59 door Jurgen van der Hoeven
Wat je moet weten over hoger beroep zaak-Breivik
Een cel in Skien Prison, waar Breivik vast zit. Foto: afp.

De Noorse terrorist Anders Breivik startte vorig jaar een omstreden proces tegen de Noorse staat. Hij trachtte daarmee meer vrijheden in zijn cel te krijgen. De rechtbank stelde hem deels in het gelijk, maar de Noorse staat ging in hoger beroep. Vanaf dinsdag dient dat hoger beroep. Wat moet je weten over het hoger beroep?

Wie is Breivik?

Anders Breivik bracht in 2011 liefst 77 mensen om het leven bij twee verschillende aanslagen. Eerst pleegde hij een bomaanslag in de regeringswijk van de Noorse hoofdstad Oslo, daarna volgde een schietpartij op het eiland Utoya, waar een jeugdafdeling van de sociaaldemocratische Noorse Arbeiderspartij zomerkamp vierde.

Breivik noemde zijn aanslagen ‘gruwelijk, maar noodzakelijk'. Bovendien gaf hij te kennen zijn daden niet te zien als misdaden. Een jaar na de aanslagen werd Breivik veroordeeld tot 21 jaar celstraf, de maximale straf in het Scandinavische land.

Waarom stapte Breivik naar de rechter? 

Breivik is van mening dat zijn celstraf inhumaan is. Hij zit zijn gevangenisstraf in isolement uit. In de jaren dat hij tot nu toe vast zat, mocht hij alleen zijn moeder vijf minuutjes zien, vlak voor zij stierf.

In september 2015 ging Breivik al in hongerstaking vanwege zijn volledige isolatie. Hij wordt in de gevangenis 22 tot 23 uur per dag afgezonderd. Volgens Breivik ‘onmenselijk en neerbuigend’ en bovendien in strijd met Europese Rechten voor de Mens: „Het zou menselijker zijn om mij te doden dan mij geïsoleerd vast te houden. Het isolatieregime is erop gericht mij zelfmoord te laten plegen en dat is zeker niet gelukt”, sprak hij toen.

Hoe ziet zijn leven in de cel er dan uit?

Dat Breivik in isolement zit opgesloten, betekent niet dat hij ook daadwerkelijk in een isoleercel zit. De aanslagpleger mag in totaal in drie ruimtes komen. Naast een slaapkamer heeft hij ook een keuken en een sportruimte tot zijn beschikking. Bovendien is er een speciale tuin voor Breivik van zo’n 50 vierkante meter.

Verder heeft Breivik een computer, maar geen internet. Naast een spelcomputer doodt de aanslagpleger de tijd vooral met studeren: hij begon aan een opleiding politicologie bij de universiteit van Oslo, de meest prestigieuze universiteit van Noorwegen.

Een cel in Skien Prison, waar Anders Breivik vast zit. Foto: afp.

Wat werd er besloten?

De zaak die Breivik aanspande had succes: een Noorse rechter oordeelde in april vorig jaar dat Breiviks rechten inderdaad worden geschonden door hem 23 uur per dag vast te zetten in isolement.

„Het is een compleet afgesloten wereld met weinig menselijk contact”, zo luidde het oordeel van de rechter. De rechtbank oordeelde dat het isoleren van Breivik tegen het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens is, en vindt daarom dat de Noorse staat het regime aan moet passen.

Waarom een hoger beroep?

De Noorse staat was het niet met het vonnis eens en besloot in beroep te gaan. „Ik heb het kantoor van de procureur-generaal gevraagd beroep aan te tekenen tegen het vonnis”, liet de toenmalige minister van justitie, Anders Anundsen, kort na de uitspraak weten.

Volgens het Noorse ministerie van justitie wordt Breivik geïsoleerd om te voorkomen dat hij zijn ideeën verspreidt. Bovendien zou hij ook om zijn eigen veiligheid worden afgeschermd van de andere gevangenen: hij is meerdere keren met de dood bedreigd.

Het hoger beroep dient vanaf dinsdag en duurt tot 18 januari. Het hoger beroep zou eigenlijk al op 29 november van start gegaan, maar de advocaat van Breivik, Oystein Storrvik, was toen niet beschikbaar.

Rechter Oystein Hermansen moet uiteindelijk tot een oordeel komen. 

Het hoger beroep dient in de sportruimte van Skien Prison. Foto: afp.

Wil je op de hoogte blijven van de belangrijkste en leukste nieuwtjes?
Like ons dan even op Facebook. Dat is zo gepiept!

d