In het nieuws

Voor personen die stotteren (PDS) kan de dagelijkse communicatie, zoals een vergadering op het werk, veel stress veroorzaken. Foto: Pixabay
Likeability of5

Stotteren: als spreken niet vanzelfsprekend is

Voor personen die stotteren (PDS) kan de dagelijkse communicatie, zoals een vergadering op het werk, veel stress veroorzaken. Foto: Pixabay

Foto van 'Els Anker'

22 OKT 2017

De één herhaalt lettergrepen, woorden of zinsdelen. De ander blijft hangen op bepaalde letters, houdt klanken lang aan of blokkeert helemaal. Personen die stotteren (PDS) voeren vaak een stil gevecht. Rik Mets (23) en Oiven Ceder (33) stotteren en vertellen op Wereldstotterdag wat dit voor hen betekent. Sinds 1998 wordt deze dag jaarlijks georganiseerd om de aandacht te vestigen op de zeventig miljoen mensen op de wereld die stotteren.

De telefoon opnemen op je werk, een vraag stellen in college of een bestelling voor jou en je vrienden doorgeven aan de barman: het zijn situaties die voor Rik Mets en Oiven Ceder behoorlijk stressvol kunnen zijn. „Het stotteren is begonnen rond mijn vijfde”, vertelt Rik Mets. „Ik blijf hangen op bepaalde woorden en herhaal repeterende klanken. Maar het komt en gaat in vlagen. Als ik stress ervaar of moe ben, gaat het spreken minder vloeiend. Dat is logisch, want dan kost het spreken meer energie.”

Rik Mets: “Het stotteren is begonnen rond mijn vijfde”. Foto: privéarchief Rik Mets

Rik Mets: “Het stotteren is begonnen rond mijn vijfde”. Foto: privéarchief Rik Mets

IJsberg

In Nederland stotteren tussen de 150.000 en 200.000 mensen. Dat is ongeveer 1 procent van de bevolking. Spreken is een ingewikkeld proces van de juiste timing en coördinatie van ademhaling en veel spieren, die gestuurd wordt door de hersenen. In dit proces gaat bij iedereen wel eens iets mis, maar bij iemand die stottert is er sprake van een stoornis in de timing en coördinatie van dit proces.

„Stotteren wordt wel vergeleken met een ijsberg”, aldus Annelies Mobach van de Nederlandse Federatie Stotteren (NFS). “Openlijk stotteren is door de blokkades, herhalingen en ongewilde pauzes goed merkbaar. Dat noemen we ook wel ‘boven water’. Daarnaast kennen veel stotteraars verborgen stotteren. Dit deel blijft voor de buitenwereld onzichtbaar, maar kan een belangrijkere plaats innemen dan het openlijk stotteren: moeilijke woorden vermijden, spreekangst en minderwaardigheidsgevoelens. Deze laatsten verschijnselen blijven als het ware ‘onder water’".

Patat

Schaamte, verdriet, boosheid: de emoties rond het stotteren zijn vaak een groter probleem dan het stotteren zelf. Mensen die stotteren voelen zich soms machteloos en zijn bang om niet voor volwaardig te worden aangezien. „Personen kunnen hun stotterprobleem soms jarenlang verborgen houden”, erkent Mobach. „Een cliënt bestelde in een restaurant consequent een pizza, terwijl ze toch echt liever patat at. Zo had ze vele trucs ontwikkeld om niet te hoeven stotteren.”

Stotteren bij kinderen begint meestal als ze tussen twee en vijf jaar oud zijn. Soms houdt het stotteren enige weken aan, soms kan het jaren duren voordat een kind vloeiend spreekt. Ongeveer één op de honderd kinderen blijft in meer of mindere mate last houden van stotteren. Ook hebben mannen er vaker last van dan vrouwen, omdat de hersenen van meisjes in het groeiproces zich sneller en soepeler ontwikkelen.

Leidinggevende

Oiven Ceder stotterde al op de lagere en op de middelbare school. Toch begon het stotteren pas een grote rol te spelen tijdens zijn studie. Hij moest veel presentaties houden en zijn stotteren stond dat behoorlijk in de weg. „Ik schaamde mij ervoor”, vertelt Oiven. “Maar juist die schaamte maakte het stotteren nog erger.”

Het stotteren kan dan ook een grote invloed hebben op iemands zelfvertrouwen. „Je wilt praten maar je kunt het niet, of je voelt blokkades. Je weet wat je wilt zeggen maar het komt er niet uit. Dat is soms behoorlijk frustrerend”, aldus Oiven.

Uiteindelijk besloot hij om in therapie te gaan. Daarbij kwamen niet alleen ademhalings- en spreektechnieken aan bod, maar ook mentale training voor zelfacceptatie en angstreductie. „Eerst moet je accepteren dat je stottert”, legt Oiven uit. “Dat is ook erkennen dat je een probleem hebt. Lange tijd vond ik mezelf te ‘cool’ om te stotteren. Ik verzette me ertegen en gaf het stotteren geen ruimte. Dat verergerde mijn problemen alleen maar. Het accepteren is voor mij heel belangrijk geweest om vrede met het stotteren te hebben. Daardoor spreek ik veel vloeiender.”

Inmiddels is Oiven werkzaam als leidinggevende binnen de logistiek. „Soms heb ik wel eens zware sessies op mijn werk waarbij ik een bepaald standpunt moet verdedigen. Dan heb ik het wel eens zwaar”, lacht hij. „Maar ik deins er niet voor terug.”

Bij Oiven Ceder begon het stotteren pas een grote rol te spelen tijdens zijn studie. Foto: privéarchief Oiven Ceder

Bij Oiven Ceder begon het stotteren pas een grote rol te spelen tijdens zijn studie. Foto: privéarchief Oiven Ceder

Voor de klas

Ook Rik Mets heeft de afgelopen jaren een behoorlijk proces doorstaan. Twee jaar geleden ontweek hij het liefst alle telefoongesprekken. Dat hij het interview voor Metro telefonisch voert, zegt veel over hoe hij de afgelopen jaren is gegroeid. „De houding die je tegenover jezelf aanneemt is erg belangrijk”, benadrukt Rik. “Natuurlijk heb ik soms wel vervelende opmerkingen gekregen, maar ik heb mezelf niet in een hoekje laten duwen door de manier waarop ik praat. Dit is wie ik ben.”

Hij haalt een treffend voorbeeld aan. „Vorige week nam ik mijn diploma in ontvangst. Ik ben nu bevoegd geschiedenisdocent.” Rik lacht. „Een docent gaf toe dat hij aan het begin van de opleiding dacht: ‘Jongen, waar ben je in vredesnaam aan begonnen?’ Toch stond ik daar met mijn diploma. Het is me wel gelukt.”

Openheid

Volgens Rik speelt openheid in zijn werk als docent een grote rol. „De kinderen reageerden tijdens mijn stage heel positief. Tegen hen zei ik altijd: ‘Dit is hoe ik praat. Als je een geintje wil maken dan is dat geen probleem, maar zeg het wel tegen mij, want dan kan ik meelachen.’ Ook als er een moeilijk woord is, dan benoem ik dat gewoon. Voor hen is dat de normaalste zaak van de wereld.”

„Soms gaat het spreken beter en soms gaat het minder”, vult Oiven aan. „Helemaal niet stotteren lukt niet en hoeft ook niet, omdat ik nu eenmaal een persoon ben die stottert. Maar hoe meer ik mezelf vertrouw en accepteer, hoe minder ik stotter of hoe minder moeite ik met mijn stotteren heb. Want ik ben zoveel meer dan de woorden die ik soms niet kan uitspreken.”

Tips voor luisteraars

Zinnen afmaken, geruststellen… Hoe goedbedoeld ook, je helpt een persoon die stottert (PDS) er niet mee. Maar wat kun je wél doen als luisteraar? Oiven Ceder en Rik Mets geven een aantal tips.

  • In het algemeen geldt: val de spreker niet in de rede en maak geen zinnen of woorden af. Dit kan vervelend voor de spreker zijn en je maakt de kans de strekking van het verhaal verkeerd uit te leggen. Soms kan het handig zijn om als luisteraar te vragen 'mag ik je aanvullen?' De persoon die stottert kan dan zelf aangeven of hij dit prettig vindt. Goedbedoelde adviezen kunnen als kleinerend overkomen en zijn niet behulpzaam.
  • Het beste is om iemand 'gewoon' te behandelen. Ga iemand die stottert dus niet uitgebreid aanstaren of harder en duidelijker praten. Let vooral op wát er gezegd wordt, en niet zo op hóe het gezegd wordt.
  • Spreek zelf in een rustig tempo en geef de persoon tegenover je ruim de tijd om uit te praten.
  • Maak het bespreekbaar en wees open. Stotteren lijkt misschien een eenvoudig probleem dat met enkele simpele adviezen op te lossen is. Maar voor veel mensen die stotteren, kan het een chronisch punt zijn. Het is prettig als mensen de moeite willen nemen om begrip voor elkaar op te brengen.
  • Houd er rekening mee dat personen die stotteren meer moeite kunnen hebben met spreken over de telefoon. Wees dan geduldig. Wanneer je de telefoon opneemt en niks hoort, wees dan zeker dat er niet iemand die stottert bezig is een gesprek te starten.

Dit jaar staan op Wereldstotterdag de basisschoolkinderen die stotteren centraal. Er zijn tips voor ouders opgesteld hoe ze hun kind kunnen ondersteunen zodat de kinderen zich gedurende hun schoolcarrière ondanks het stotteren volwaardig kunnen ontwikkelen.

BEKIJK OOK


love
user_20afbd9672dd2a1fff6fe2030416b6d9dad19453_avatar

Volgens Amerikaanse Siri is Bob Dylan al in 2008 overleden

Terwijl de zanger komende maand nog op tour gaat.. Foto: ANP

Foto van 'Metro en ANP'

45 MIN

Oops, foutje van de Amerikaanse Siri. Als je de spraakcomputer vraagt hoe oud zanger Bob Dylan is dan krijg je een verrassend antwoord. De door Apple aangestuurde virtuele assistent zal je namelijk vertellen dat hij op 24 april 2008 is overleden op 66-jarige leeftijd, terwijl Bob Dylan nog springlevend is!

De 78-jarige zanger is nog hartstikke fit en vitaal en heeft recent aangekondigd dat hij nog op tournee gaat. Ook zal hij nog nooit eerde uitgebrachte muzieksessies uitbrengen die hij maakte met Johnny Cash.


Hudson Bay sluit eind dit jaar definitief de deuren

Alle filialen van Hudson Bay's waren vandaag gesloten. De warenhuisketen heeft aan het personeel meegedeeld dat Hudson's Bay voor het einde van het jaar uit Nederland vertrekt. Foto: ANP

Foto van 'Metro en ANP'

1 UUR

De warenhuisketen Hudson's Bay vertrekt nog dit jaar uit Nederland, dat maakt het bedrijf donderdag bekend. Hudson's Bay kwam twee jaar geleden naar Nederland en heeft hier vijftien winkels, die uiterlijk 31 december hun deuren zullen sluiten. Alle 1400 werknemers zijn over het besluit geïnformeerd. Ook waren alle filialen van het warenhuis vandaag gesloten. 

Al langere tijd gingen er geruchten dat het Canadese bedrijf de stekker er uit moest trekken in Nederland. Eerder besloten zij al te bezuinigen en het bedrijf trok zich terug uit de Duitse Markt. Moederbedrijf HBC wil zich nu vooral richten op de Noord-Amerikaanse markt.

Pijnlijke boodschap


Zwarte panter ontsnapt en zwerft rond op Franse daken

Foto van 'Metro en ANP'

1 UUR

Het moet een gek beeld zijn geweest voor de inwoners van Armentières, bij Lille. Een jonge zwarte panter heeft rondgelopen over daken van verschillende huizen. Het verdwaalde dier werd uiteindelijk gevangen toen het een huis binnenliep in de Noord-Franse stad, melden de autoriteiten donderdag. Hoogstwaarschijnlijk was dat het privéappartement van waaruit het dier ook ontsnapte.

De brandweer plaatste woensdagavond een foto op Twitter waarop is te zien dat de panter voor het raam van een dakkapel staat. Een andere foto laat zien dat de katachtige over de stad uitkijkt. Het is nog onduidelijk hoe de zwarte panter uit het appartement heeft kunnen ontsnappen.


Moorden geeft jeugd status

Moorden geeft jeugd status

Bij een schietpartij aan de Imstenrade in Buitenveldert is advocaat Derk Wiersum doodgeschoten. / ANP

Foto van 'Sarah Sitanala'

2 UUR

Met de moord op strafrechtadvocaat Derk Wiersum schudt de Nederlandse rechtstaat op zijn grondvesten. Misschien nog wel verontrustender: de verdachte van de moord zou tussen de 16 en 20 jaar oud zijn. 

Schutters lijken op steeds jongere leeftijd de trekker over te halen. Zo wordt ook in mediapublicaties en overheidsdocumenten gewezen op de almaar jongere leeftijd van daders. Het zou gaan om jonge veelplegers die razendsnel de criminele ladder willen beklimmen.

Weinig kansen


Credits: Ferdy Damman / ANP Kippa

Mensen durven huis niet uit door tekort aan openbare wc’s

Credits: Ferdy Damman / ANP Kippa

Foto van 'Quincy Brouwer'

3 UUR

Één op de twintig Nederlands blijft thuis door te kort aan openbare toiletten, stelt Continentie Stichting Nederland (CSN).

Geen mogelijkheid hebben om een wc te bezoeken op openbare plekken is een probleem waar veel Nederlanders mee kampen. Zeker voor mensen die last hebben van incontinentie of andere plasproblemen is dit vervelend. Zij moeten in geval van nood zo snel mogelijk naar een wc kunnen. Vanwege het geringe aantal openbare toiletten is dit niet mogelijk. Dit lijdt tot vervelende situaties: één op de twintig Nederlanders durft het huis niet meer uit uit angst voor plasongelukken.

VN-Verdrag


Social media verminderen druk om ‘perfect’ te zijn

Social media verminderen druk om ‘perfect’ te zijn

Social media verminderen druk om ‘perfect’ te zijn. Foto: Unsplash.

Foto van 'Ista van Galen'

VANDAAG, 18:41

Instagram en Facebook doen berichten over afslankproducten en cosmetische ingrepen in de ban. Voor jongeren onder de 18 jaar worden promotieberichten hierover onzichtbaar gemaakt.

Afslankthee, lipfillers en superdunne influencers die te koop lopen met afslankproducten: je komt het allemaal tegen op Instagram. Vooral voor jongeren is dit niet goed voor het zelfbeeld: van alle social media platforms heeft Instagram de slechtste invloed op de mentale gezondheid van jongeren. Dat blijkt uit een Brits onderzoek. Om de druk die zij soms voelen te verminderen, komt Instagram daarom met een nieuw beleid. Ook bij Facebook gaan deze strengere regels gelden.

Berichten die diëten of cosmetische ingrepen promoten en bijvoorbeeld een prijsvermelding bevatten, zullen niet meer zichtbaar zijn voor gebruikers onder de 18 jaar. Wanneer er onrealistische afslankproducten worden aangeboden die je op miraculeuze wijze zouden kunnen helpen, wordt het bericht zelfs volledig in de ban gedaan.


14-jarige jongen vast in zaak dood 71-jarige Hagenaar

Foto ter illustratie: ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 17:29

De politie heeft een 14-jarige jongen aangehouden in verband met het overlijden van een 71-jarige Hagenaar. De man overleed maandag in het ziekenhuis, mogelijk als gevolg van mishandeling door een groepje jongeren van middelbareschoolleeftijd. De 14-jarige meldde zichzelf bij de politie.

Mishandeling

Het slachtoffer overleed nadat hij eerder in zijn huis aan de Blois van Treslongstraat onwel was geworden en gereanimeerd moest worden. De echtgenote van het slachtoffer heeft agenten verteld dat haar man het slachtoffer was geworden van mishandeling toen hij op de Willem de Zwijgerlaan in Den Haag langs het groepje jongeren liep. Hij is op eigen kracht naar huis gelopen, maar werd daar later onwel.


Het is bijna herfst! Of is het gedaan met de vier seizoenen?

Het is bijna herfst! Of is het gedaan met de vier seizoenen?

Foto: Unsplash

Foto van 'Metro'

VANDAAG, 17:14

De herfst staat weer voor deur. Vanaf aankomende zaterdag 21 september gaat volgens de astronomische kalender het herfstseizoen van start. 

Maar is de verdeling van vier seizoenen in een jaar eigenlijk nog wel realistisch en betekent de start van de herfst tegenwoordig nog wel dat we de zomerkleren weer op kunnen bergen? Het wordt tenslotte steeds maar warmer en warmer en het klimaat is daarom steeds vaker het gesprek van de dag.

Toch zullen seizoen niet vervagen, zegt meteoroloog Marlotte van der Heiden van Weeronline. „De seizoenen ontstaan door de kanteling van de aarde, de hoeveelheid zonuren is daarmee gemoeid. Aan die kanteling verandert niks.”


Likeability of6

Sudoku van de dag

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Speel hier elke dag gratis een uitdagende Sudoku, aangeboden door Denksport. De Sudoku werkt als volgt: vul het diagram zo in, dat in elk blok van 3x3 vakjes de getallen 1 tot en met 9 één keer voorkomen.


like
user_761825ac10beda546b153b852684b47b5b948517_avataruser_9d7413a65ac5be6e146a6a2cf93bd5e9f241a2e2_avataruser_29224ea528b8c532bb2b7cf10fd234a319228450_avatar

Bloemenzee voor kantoor van vermoorde advocaat Wiersum

Foto: ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 15:59

Op de stoep voor het kantoor van de geliquideerde advocaat Derk Wiersum in Amsterdam-Zuid ligt een kleurrijke bloemenzee. Ook bij zijn woning in Buitenveldert liggen bloemen rondom een boompje.

Bloemisten stoppen

Advocaten vanuit de hele stad brengen boeketten bij het kantoor aan de Jacob Obrechtstraat. Mensen lopen af en aan. Ook stoppen er geregeld bloemisten om een bestelling af te leveren. Veel voorbijgangers blijven even stilstaan voor het pand. Op een lint dat aan een boeket hangt van AMS advocaten staat: „Wij laten ons niet de mond snoeren."


Er is een oplossing voor die plastic wegwerpdeksels

De plastic deksels zijn straks verleden tijd. Beeld: Pexels

Foto van 'Ingelise de Vries'

VANDAAG, 14:34

Zaterdag is het World Cleanup Day en gaan meer dan 1300 mensen de straat op om zwerfafval op te ruimen. Dat is hard nodig. Tegelijkertijd is er ook goed nieuws: er komen steeds meer nieuwe alternatieven voor plastic. Zo ook de deksel op je koffiebeker; die hoeft straks niet meer van plastic te zijn.

„Overal merk je dat je omringd bent door plastic”, zegt Robert Möhring van de Plastic Soup Foundation. Deze stichting heeft de World Cleanup Day in Nederland geïntroduceerd. „Als je in de supermarkt loopt, zie je gangpaden vol plastic verpakkingen. Heel veel van die verpakkingen komen in het milieu terecht.” Binnen twintig minuten na aanschaf, is 50 procent van de plastic verpakkingen niet meer nodig. „Denk aan snoepverpakkingen, blikjes, maar ook het plastic tasje voor je groenten dat je alleen nodig hebt voor het ritje naar huis.”

Duurzamer koffie halen


Nooit meer wachten: Schiphol gaat wachttijden voorspellen

Is lang wachten straks verleden tijd op Schiphol? Beeld: ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 12:09

De vakantie is doorgaans een heerlijk vooruitzicht, maar de uren wachten op Schiphol zijn wat minder. Daar lijkt een einde aan te komen: Schiphol gaat aangeven hoelang je moet wachten bij de beveiliging.

Reizigers kunnen binnenkort checken hoe lang ze moeten wachten bij de veiligheidscontroles op Schiphol. De luchthaven is begonnen met een proef, waarbij passagiers in vertrekhal 1 de voorspelde wachttijd kunnen zien op de website.

Twee uur voor vertrek


Vacature: Metro zoekt freelance redacteuren

Vacature: Metro zoekt freelance redacteuren

Metro zoekt freelance redacteuren. / Unsplash.

Foto van 'Metro'

VANDAAG, 12:00

Voor onze redactie van Metro zijn we per direct op zoek naar enthousiaste freelance redacteuren. 

We zoeken iemand die actief is in de journalistiek en originele invalshoeken bij het nieuws kan bedenken, maar ook los van de ‘agenda’ creatieve ideeën kan uitwerken. Werkervaring op een nieuwsredactie is een pre.

Je gaat werken voor zowel online als voor print en komt terecht op onze redactie in Amsterdam.


Likeability of3

Oud-voetballer doodgeschoten in Amsterdam

De plaats waar het vanochtend gebeurde. Beeld: ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 10:04

In Amsterdam Zuidoost is woensdagavond een man doodgeschoten. Het gaat om de 32-jarige voormalige profvoetballer Kelvin Maynard.

De man werd woensdagavond doodgeschoten in een voertuig op de Langbroekdreef in Amsterdam-Zuidoost. Een politiewoordvoerster kon niet zeggen of hij een bekende is van politie en justitie.

Vooralsnog geen verband


sad
user_007cbecd5bde995ed0d8cee5cce0f362a09d1cc0_avatar

Canadese premier biedt excuses aan voor bruingeschminkt gezicht

Justin Trudeau, de premier van Canada. Beeld: ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 09:49

De Canadese premier Justin Trudeau heeft zijn excuses aangeboden voor zijn bruingeschminkte gezicht in 2001.

„Ik had toen beter moeten weten, maar ik deed het toch. Het spijt me ten zeerste", vertelde Trudeau aan verslaggevers in zijn campagnevliegtuig in Halifax, Nova Scotia, nadat Time magazine het beeld had gepubliceerd.

Trudeau als Alladin


'Werk was geen gevecht voor Wiersum'

Bloemen voor de advocaat. Beeld: ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 09:04

De woensdagochtend geliquideerde advocaat Derk Wiersum was zich bewust van de risico's die de verdediging van kroongetuige Nabil B. met zich meebracht.

„Maar Derk was duidelijk: we moeten de belangen van onze cliënt behartigen. Dat is onze rol als advocaat. Derk stond daar heel duidelijk voor", zegt zijn oud-kantoorgenoot en goede vriend Bart Stapert in de Telegraaf.

Wiersum en Stapert stonden samen de kroongetuige bij totdat diens broer in koelen bloede werd vermoord. Stapert stapte toen over naar het gerechtshof in Den Bosch, waar hij raadsheer is.


'Doe onderzoek naar verband parkinson en landbouwgif'

Beeld: ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 08:34

In de Nederlandse landbouw worden bestrijdingsmiddelen gebruikt die mogelijk het risico op de ziekte van Parkinson verhogen. Diverse deskundigen waarschuwen voor de risico's in tv-programma Zembla.

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en de Europese Autoriteit Voedselveiligheid (EFSA) erkennen dat meer onderzoek nodig is. „Als we kijken naar het gemiddelde risico, dan zien we dat er een verhoging is van 60 procent op het krijgen van parkinson bij het beroepsmatig toepassen van pesticiden", zegt hoogleraar epidemiologie Roel Vermeulen met verwijzing naar een literatuurstudie.

Beter onderzoeken


Amerikaanse marine bevestigt opnames van ufo's

De Amerikaanse vlag. Beeld: ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 07:59

Voor liefhebbers van ufo's wordt het allemaal een stukje spannender: de Amerikaanse marine heeft namelijk bevestigd dat de beelden van ufo's uit 2015 authentiek zijn.

De opnames van de 'unidentified flying objects', waar ufo de afkorting voor is, zijn gemaakt door piloten van de Amerikaanse marine. Wat er op de beelden te zien, is wil of kan de marine niet zeggen.

Langwerpige objecten


Weggestuurde Uber-chauffeurs mogen in beroep

Een Uber-chauffeur met de app. Beeld: ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 07:49

Ook in Nederland kunnen chauffeurs van taxidienst Uber een tweede kans krijgen. Het bedrijf lanceert een geschillencommissie in Nederland.

Mensen die niet meer voor Uber mogen chauffeuren, kunnen straks in beroep. Een geblokkeerde chauffeur kan daar bezwaar maken. Drie of meer collega's beoordelen dan of hij of zij een tweede kans zou moeten krijgen. Zoiets bestaat al in Groot-Brittannië en Frankrijk.

Schorsing onherroepelijk