Nederlandse jihadisten: terughalen of doodschieten?

Een Nederlandse militair die strijders in Irak traint. Bron: Defensie

Foto van 'Wouter van Loon'

Wouter van Loon

18 JUL 2017

Mosul is ingenomen, Raqqa is omsingeld: het kalifaat van IS staat op het punt te vallen. Nederlandse jihadisten kondigen een voor een aan dat ze naar Nederland terug willen keren. Maar wat moeten we dan aan met de in totaal 190 Nederlanders die nog in Syrië en Irak zitten: naar Nederland halen en veroordelen, of doodschieten?

Dat we íets moeten met Nederlandse jihadisten in het kalifaat, daar zijn de meeste experts het wel over eens. Het zijn immers potentiële terroristen, en de nieuwe terugkeerders zijn ook gevaarlijker dan de Syriëgangers die eerder terug naar Nederland kwamen, stelt inlichtingendienst AIVD. De kans is namelijk veel groter dat ze daadwerkelijk op het slagveld hebben rondgelopen. Ze zijn getraumatiseerd en de drempel om geweld te gebruiken ligt veel lager.

Jagen op jihadisten

Verschillende experts vinden dat Nederland deze Syriëgangers moeten helpen om terug naar Nederland te komen, verklaarden zij vorige week in NRC. Op die manier kunnen ze beter in de gaten worden gehouden en weten de inlichtingendiensten wanneer ze in Nederland terug zijn. Ze kunnen dan bovendien worden veroordeeld, stelt onder meer Edwin Bakker, hoogleraar contraterrorisme aan de Universiteit Leiden.

Maar niet iedereen is het daarmee eens. Premier Mark Rutte zei bijvoorbeeld al eens dat hij liever heeft dat de jihadisten op het slagveld omkomen, dan dat ze terugkeren naar Nederland. Andere landen jagen al jarenlang op ‘hun’ jihadisten, om te voorkomen dat ze terugkomen.

Hitlist

De Britten beschoten in 2015 al met een drone een auto in Raqqa. De aanval had geen enkel effect op het slagveld - het doelwit bestond uit twee Britse burgers die volgens de inlichtingendiensten aanslagen in Groot-Brittannië aan het voorbereiden waren. De toenmalige premier David Cameron stelde dat de executie een vorm van zelfverdediging was. De Britten lieten ook Jihadi John, de man die bekend werd door executiefilmpjes, doodschieten door een Amerikaanse drone.

De Britse terrorist Jihadi John in een executivideo. Hij werd gedood bij een drone-aanval

Later blijkt er een hitlist te zijn: in Irak gaat er een lijst van zeker tweehonderd namen rond van Britten die uitgeschakeld moeten worden. Het liefst opgepakt, anders gedood. Ook de Fransen hebben zo'n lijst, daar staan rond de dertig namen op.

Nederland heeft géén hitlist, stellen acht bronnen van NRC die betrokken zijn bij defensie en de inlichtingendiensten. Dat is ook niet zo gek: de Fransen en Britten zijn met flink wat special forces actief in het gebied; terwijl Nederland maar een paar speciale eenheden heeft rondlopen. Die trainen bovendien Koerdische troepen en laten zich niet op het slagveld zien. Verder heeft Nederland zich voornamelijk met bombardementen beziggehouden.

Nederlanders niet belangrijk

Maar ook de inlichtingendiensten spelen een rol in de strijd in Syrië en Irak. De AIVD en MIVD verzamelen allerlei gegevens om doelwitten te selecteren. Het gaat dan om bijvoorbeeld het in kaart brengen van IS-bolwerken en hun omgeving - waar kan een bom de meeste schade aanrichten, zonder burgers te doden? Maar ook de verblijfplaatsen van Nederlandse jihadisten worden nagetrokken. Dergelijke informatie wordt gedeeld met de bondgenoten, blijkt uit een rapport van toezichthouder CTIVD (pdf), die vervolgens overgaan tot actie. Op die manier is Nederland toch betrokken bij het doden van Nederlandse jihadisten.

Van een echte jacht op Nederlandse terroristen is echter geen sprake, zo stellen de bronnen van NRC. Daarvoor zijn de Nederlandse jihadisten niet belangrijk genoeg - ze hebben geen hoge posities binnen IS. En de bijdrage van Nederland is niet groot genoeg om eisen te kunnen stellen. Uiteindelijk bepalen landen die het meeste geschut inbrengen, zoals VS, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk of Australië, op wie er daadwerkelijk gejaagd wordt. En zij kiezen liever hun ‘eigen’ jihadisten.


Log in om een reactie te plaatsen

Views

100+

Twee kinderen komen om door ongeval Vlissingen

Twee kinderen komen om door ongeval Vlissingen

Ook de hulpdiensten konden de levens van de kinderen niet redden. / ANP Ginopress

Foto van 'Dagblad Metro en ANP'

Dagblad Metro en ANP

1 UUR

Door een ongeluk op de Sloeweg Noord in Vlissingen zijn dinsdagochtend twee kinderen om het leven gekomen. Een driejarige jongen uit Hulst overleed ter plekke. Het vijfjarige zusje van de peuter bezweek later aan haar verwondingen. Het meisje was met een traumahelikopter zwaargewond naar een ziekenhuis in Rotterdam vervoerd.

De auto waarin zij zaten kwam op de andere weghelft terecht en botste op een tegemoetkomende auto. De dertigjarige moeder, die de auto bestuurde, is ook naar het ziekenhuis gebracht. Ook de mannelijke bestuurder is naar het ziekenhuis gebracht.

Leeuw bijt andere leeuw voor ogen van bezoekers dood

Leeuw bijt andere leeuw voor ogen van bezoekers dood

Het incident vond plaats in de grot waar de leeuwen slapen. Daar hangen geen camera's. / Colourbox

Foto van 'Imre Himmelbauer'

Imre Himmelbauer

2 UUR

Een leeuw in het Nederlandse Burgers' Zoo heeft een leeuwin voor de ogen van bezoekers doodgebeten. Dat meldt Omroep Gelderland.

De dieren zouden volgens bezoekers achter elkaar aan hebben gerend en hebben gebruld naar elkaar. Daarna ontstond er een gevecht tussen de twee dieren in de grot waar de leeuwen normaal slapen.

40.000 Nederlanders trappen in nepmail met virus

40.000 Nederlanders trappen in nepmail met virus

Wie het virus installeert, stuurt zonder het te weten zijn bank- en creditcardgegevens naar de hackers. / Colourbox

Foto van 'Imre Himmelbauer'

Imre Himmelbauer

3 UUR

Al 40.000 Nederlands hebben dinsdag een gevaarlijke link toegestuurd gekregen die een virus kan installeren. De link stond in een mail die afkomstig zou zijn van DHL of PostNL.

In de mails staat dat er een pakket naar je onderweg is en dat je alleen je gegevens hoeft te controleren, zodat het pakketje naar het juiste adres verzonden wordt.

Camera videoWaarom staken jullie, vragen Finn en Abel

Foto van 'Sander Schomaker'

Sander Schomaker

3 UUR

De tweeling Finn en Abel Schomaker interviewde directeur Peter de Hart van hun school De Werf in Zaandijk.

Jaarlijks kindervragenuur in Tweede Kamer

Elk jaar een vragenuur voor kinderen ©ANP

Foto van 'Jelmer Visser'

Jelmer Visser

VANDAAG, 16:12

De Tweede Kamer stemde bijna unaniem in met het invoeren van een vragenuurtje speciaal voor kinderen. Alle partijen, behalve het Forum voor Democratie, willen scholieren een keer per jaar de kans geven om naar de Tweede Kamer te komen. Hier kunnen zij vragen te stellen aan bewindspersonen. Dit meldt het ANP. 

'Ik denk dat we nog gelukkiger kunnen worden'

Wat is geluk? Foto: Colourbox

Foto van 'Sofie Smulders'

Sofie Smulders

VANDAAG, 15:14

In de afgelopen 25 jaar is onze kwaliteit van leven over het algemeen beter geworden. We worden ouder, hebben een hoger opleidingsniveau en meer te besteden. We voelen ons gelukkiger, blijkt uit de cijfers van het Sociaal en Cultureel Planbureau: 85 procent van de Nederlanders noemt zichzelf gelukkig en welvarend.

Maar wat is geluk nu eigenlijk en verschilt de definitie van dit begrip per generatie? Aan het woord een 22-jarige, een 48-jarige en een 75-jarige die er verstand van hebben.

Likeability of 3

Sloterdijk - Enschede in de sneeuw: zes uur onderweg

Amsterdam Sloterdijk - Enschede, 6 uur ©Jelmer Visser

Foto van 'Jelmer Visser'

Jelmer Visser

VANDAAG, 12:20

Ondanks alle oproepen om thuis te werken, collega's die me voor gek verklaarden en het zeer slechte track record van de NS als er sneeuw valt, besloot ik toch om tijdens het weeralarm op de redactie van Metro te gaan werken. Van Enschede naar Amsterdam Sloterdijk; wat kan er misgaan? Nou veel. Op de heenreis was er weinig aan de hand, maar over de terugreis heb ik maar liefst zes uur gedaan. Gelukkig had ik mijn camera mee om winterse beelden te schieten.

Mijn uitzicht voor ik vertrok aan de barre tocht ©Jelmer Visser