Waarom doen jongeren mee aan wurgspellen?

15 juni 2017 om 16:00 door Jessica Heijmans
Waarom doen jongeren mee aan wurgspellen?
Foto: ANP

Het stikspel, pass-out challenge, choking game, het klinkt voor de meeste mensen niet direct als een aanlokkelijk spel om te spelen. Toch duikt het gevaarlijke wurgspel met enige regelmaat weer op onder jongeren, met dodelijke slachtoffers tot gevolg.

In de meivakantie van dit jaar komt de 16-jarige Tim om het leven. De ouders van de  jongen uit Arkel treffen hun zoon dood aan na een bezoek aan de bioscoop in Gorinchem. In de eerste instantie wordt gedacht aan zelfmoord, maar op een filmpje dat de jongen zelf maakte is te zien dat hij zich verstapte op de trap met een badstofceintuur om zijn nek. Eerder op de avond had hij op YouTube instructiefilmpjes bekeken voor het leggen van een knoop om zijn nek. 

Russische roulette

Om jongeren te waarschuwen dat deze challenges je leven kunnen kosten, hebben zijn ouders het verhaal gedeeld in de Volkskrant. Tim speelde namelijk het spelletje ‘The choking game’ waarbij je bewust een zuurstoftekort in je hersenen opwekt wat tot een ‘high’ kan leiden. „De beloning is een fysieke ervaring”, vertelt Justine Pardoen van Bureau Jeugd en Media aan Metro. „Het geeft een sterke roes doordat de hersenen van zuurstof worden beroofd. Op het moment dat zuurstof je hersenen weer bereikt, kun je gaan hallucineren.”

Maar de gevaren zijn groot. „Er is onmiddellijk schade”, stelt Pardoen. „Hersenen kunnen niet lang zonder zuurstof. Als de toevoer niet snel terugkeert, is er kans op een dodelijke afloop.” Daarnaast is hersenschade onomkeerbaar, en dat bouw je het bij elke keer verder op. „Het is net Russische roulette.” Volgens Pardoen kun je nog beter kiezen voor een ander drug. „Zelfs een lachgaspatroon of een jointje is beter dan dit.”

Hoewel orthopedagoog Mariëlle Beckers deze redenatie begrijpt - ‘Als ik zou moeten kiezen als ouder heb ik ook liever lachgas of blowen’ – is ze het er niet helemaal mee eens. „Kinderen die meedoen aan deze challenge, zijn wellicht niet de kinderen die lachgas inademen of een jointje roken. In cijfers is het wellicht veiliger, maar door alternatieven te bieden, zal het niet worden voorkomen.”

‘Geen watje’

Over de gevolgen van het spelletje wordt niet altijd nagedacht. Voor tieners geldt vaak ‘eerst doen, dan denken’, vertelt Pardoen. „Tieners zijn weinig vaardig om zichzelf vooraf te sturen. Ze dealen met een probleem, zonder van te voren alles te bedenken.” Pubers zijn vaak thrillseekers, meent ook Beckers. „Ze zoeken de grenzen op.” Daarnaast heeft het een verslavend effect. „Het puberbrein is gevoelig voor dat soort roezen, en wil het nog een keer ervaren.”

Maar dat is niet de enige reden waarom jongeren participeren, groepsdruk speelt evenzeer een grote rol. „De invloed van vrienden is enorm”, stelt Beckers. Jongeren kunnen bang zijn om buiten de groep te vallen als ze niet meedoen, meent zij. Ook Pardoen erkent de groepsdynamiek. „Kinderen worden uitgedaagd om mee te doen, ze leren het van elkaar in een groep. En als anderen het doen, willen ze geen watje zijn.”

Terugkerende rage 

Echt nieuw is het wurgspel trouwens niet. Al in de achttiende eeuw testten mensen uit wat het lichaam allemaal kan, vertelt Pardoen. Door het internet heeft dit echter een nieuw niveau bereikt. „Het gaat de hele wereld over, waardoor het meer mensen bereikt. Een instructie kun je zo vinden op YouTube.”

Beckers is het ermee eens dat social media het fenomeen bekender maken. „Toen ik jong was, liepen we ook over daken en sprongen van gebouw naar gebouw, maar dit werd niet gefilmd en bleef binnen de vriendengroep”, vertelt de orthopedadoog. „Het verspreidt nu heel snel en jongeren komen er makkelijk mee in aanraking.”

Ga het gesprek aan

Hoe ga je als ouder om met deze rages? Volgens Pardoen is het belangrijk dat ouders op een goede manier met hun kinderen praten over deze challenges. „Als je dit verkeerd aanpakt, zullen kinderen zich alleen maar eenzamer voelen en het idee krijgen dat ouders hen niet begrijpen. En dan is het risico daar dat de voorlichting alleen maar meer schade veroorzaakt, in plaats van dat het levens redt.” Beckers benadrukt het belang van een open gesprek. „Juist door het bespreekbaar te maken, gebeurt het minder. Als iets spannend of geheim blijft, doen kinderen het eerder.” Dus komt het in het nieuws, vraag dan of je kind het heeft gelezen, wat zij ervan vinden en of ze online filmpjes hebben gezien, zegt Beckers.

Wil je op de hoogte blijven van de belangrijkste en leukste nieuwtjes?
Like ons dan even op Facebook. Dat is zo gepiept!
d