Tips voor Rutte en Klaver: doe nooit eerste voorstel

20 maart 2017 om 13:25 door Wouter van Loon
Tips voor Rutte en Klaver: doe nooit eerste voorstel
Jesse Klaver (Groenlinks) komt aan bij de Tweede Kamer voor een gesprek met Edith Schippers.

Verkenner Edith Schippers voert maandag gesprekken met alle lijsttrekkers, om een moeilijke puzzel te leggen: welke partijen moeten met elkaar aan tafel gaan zitten om een kabinet te vormen? Het meest voor de hand ligt dat VVD, CDA, D66 en GroenLinks als eerste met elkaar gaan praten.

Dat beloven lastige onderhandelingen te worden, want voornamelijk de ideeën van de VVD en GroenLinks liggen mijlenver uit elkaar. Hoe moeten Mark Rutte en Jesse Klaver dat aanpakken? Ze kunnen heel wat leren van de wat foute pandjesbaas (met een matje en gouden kettingen) uit het Amerikaanse tv-programma Hardcore Pawn, dat in Nederland op Veronica wordt uitgezonden.

De serie draait om Les Gold, die samen met zijn vrouw en kinderen in werkelijk alles handel ziet. Hij koopt van alles op, van protheses en kruisbogen tot auto's en dieren, om dat dan met een flinke winst door te verkopen. Gold is een scherp onderhandelaar, en zet alle trucs in om een zo goed mogelijke deal uit het vuur te slepen.

Voormalig PvdA-leider Wouter Bos, een fanatieke kijker van Hardcore Pawn, ziet wel wat overeenkomsten met de onderhandelingsstrategieën van Les Gold en die van politieke partijen. Hij analyseerde in Zomergasten de methode van pandjesbaas Gold. Zie onderstaande video, vanaf 39 minuten.

Metro zet de tips op een rij.

Zorg voor overwicht

Les Gold heeft een groot voordeel als hij de onderhandelingen start: de mensen die hem iets willen verkopen, kampen vaak met geldproblemen en hebben dus snel geld nodig. Zij zijn dus van Gold afhankelijk, en andersom geldt dat niet: als de onderhandelingen mislukken, stort de pandjesbaas zich gewoon op een nieuwe deal. Zo'n ongelijke uitgangspositie zien we in alle onderhandelingen, zo stelt Wouter Bos in Zomergasten.

In dit geval zien we dat ook: de VVD lijkt veroordeeld tot het CDA en D66. Dan is of GroenLinks nodig om een meerderheid te krijgen, maar ook de ChristenUnie is een optie. VVD-leider Mark Rutte heeft dus een alternatief voor GroenLinks, en lijkt de beste uitgangspositie te hebben.

Doe nooit het eerste voorstel

„In elke aflevering weer komen ze er mee weg: de familie Gold is nooit de eerste die een prijs op tafel legt”, aldus Bos. En dat is heel slim, want als de tegenpartij het eerste voorstel doet, heb je die vast binnen: het kan dan alleen nog maar beter worden. Rutte en Klaver weten dus: laat de ander het eerste bod doen.

Wat is acceptabel?

Als de onderhandelingen dreigen vast te lopen, heeft Les Gold nog een truc: vraag de tegenpartij wat de allerlaagste prijs is waar ze mee akkoord gaan. „Daar vliegen ze allemaal in”, aldus Bos. „Ze noemen een bedrag, en daar kan Gold dan toch weer onder gaan zitten.” Jesse Klaver, let dus op als Rutte vraagt hoeveel geld er minimaal naar het klimaat moet.

Intimidatie

Ook een truc die Les Gold vaak toepast: keiharde intimidatie. Als een verkoper toch meer geld wil dan is geboden, geeft hij razendsnel een hand: „Dankjewel, fijne dag nog.” Ook Bos maakte dat wel eens mee. „Dan heb je het gevoel: shit, dit was helemaal niet de bedoeling. Dan zie je de twijfel meteen toeslaan.”

Gold is dan helemaal niet van plan om de onderhandelingen af te breken. Als hij wegloopt, draait hij zich nog een keer om en roept een laatste bod. De tegenpartij denkt dan: het is dit bod of helemaal niets.

Jesse Klaver, let dus op als Rutte vraagt hoeveel geld er minimaal naar het klimaat moet. Foto: ANP

Zeg iets in de deuropening

Wouter Bos ziet nog een truc die daarop lijkt, en vooral door vakbonden vaak wordt toegepast: „Goede onderhandelaars zeggen altijd nog iets in de deuropening. Dan denk je dat je bent uitonderhandeld, dan lopen ze al weg, en dan draaien ze zich om: ‘Maar het was toch wel inclusief dat en dat, hè?'”

Zorg dat niemand verliest

Ook oud-VVD-leider Hans Wiegel gaf zondag bij WNL tips voor de onderhandelingen: zorg dat de tegenpartij je blijft vertrouwen, en dat niemand het gevoel heeft dat hij heeft verloren, anders heb je er een vijand bij. Ook die truc heeft de familie Gold begrepen: na afloop geven ze regelmatig een compliment. „Dit is de duurste auto die we ooit hebben gekocht.”

Wil je op de hoogte blijven van de belangrijkste en leukste nieuwtjes?
Like ons dan even op Facebook. Dat is zo gepiept!