Zo interpreteren wij een televisiedebat

26 februari 2017 om 11:19 door Hester Ramaker
Zo interpreteren wij een televisiedebat
Foto: ANP

Vanavond kunnen we vanaf 21:00 uur het lijsttrekkersdebat volgen, waarin politici discussieren over uiteenlopende onderdelen. NOS vroeg een aantal deskundigen naar de non-verbale manier waarop lijsttrekkers debatteren, en hoe hun verhaal op de kijker over komt.

Tegenstrijdige uitspraken

Hoogleraar Klinische Psychologie Willem van der Does zegt tegen NOS dat een beetje tegenstrijdigheid in de antwoorden van politici best slim kan zijn. Kijkers luisteren namelijk wel naar wat er gezegd wordt, maar onthouden maar een paar procent. Een tegenstrijdige opmerking kan dus voordelig uitpakken. Van der Does verwijst naar het programma Buitenhof, waarin Mark Rutte over een samenwerking met de PVV zegt dat de kans dat de VVD met de PVV gaat samenwerken nul is. Even later zegt hij dat het uitsluiten van een partij niet iets is wat de VVD doet.

Volgens van der Does onthoud je de opmerking die het meeste past bij je eigen ideeën. Als je voor een samenwerking bent, onthoud je de laatste opmerking en anders de eerste. Vertrouwde je Rutte al niet, dan krijg je dat bevestigd. Maar voor Rutte is dat niet erg, want je zou je stem toch al niet aan hem geven. Mensen pikken dus zelf uit de opmerkingen wat ze bevalt.

Eigen boodschap

Frank van Marwijk is sociotherapeut en adviseert politici zich te focussen op hun eigen boodschap. Vaak wordt er juist op anderen geschoten en wordt de aandacht op anderen gevestigd. Het is belangrijk de schijnwerper op jezelf te houden.

Daadkrachtig

Het is belangrijk voor de lijsttrekkers om geloofwaardig en daadkrachtig over te komen, volgens deskundigen. De kijker leest informatie uit de hoogte van een stem of de mimiek van een gezicht. Van Marwijk refereert aan Pim Fortuyn en Hans Dijkstal. In een inmiddels legendarisch televisie debat zat Dijkstal onderuit gezakt en met een scheef jasje op een stoel. Fortuyn zat rechtop en kwam fris over. Hij wist zo het publiek voor zich te winnen.

En misschien weet je de opmerking van Jan Peter Balkenende nog. In een RTL debat in 2010 werd hem drie keer dezelfde vraag gesteld waar hij geen antwoord op wilde geven. Nadat Mariëlle Tweebeeke voor de derde keer de vraag had gesteld, liet Balkenende een stilte vallen om die vervolgens te doorbreken met: ,,U kijkt zo lief.” Geen goede zet, volgens van Marwijk.

Geluid uit

Stemgeluid is ook een belangrijke factor. Iemand met een laag stemgeluid komt daadkrachtiger over. Die zouden we dus sneller als eventuele leider zien. Daarom zijn vrouwen in het nadeel. Ook non-verbale aspecten zijn belangrijk. Volgens van der Does zouden we eigenlijk een stukje van het debat zonder geluid moeten kijken. Dan ga je vanzelf op andere dingen letten, zoals hoe iemand staat en welke gezichtsuitdrukkingen ze gebruiken.

Gevoel

Toch later mensen zich vooral leiden door hun gevoel. Van der Does zegt dat mensen soms de Stemwijzer net zolang invullen tot er een partij uit komt waar ze een goed gevoel bij hebben.

Wil je op de hoogte blijven van de belangrijkste en leukste nieuwtjes?
Like ons dan even op Facebook. Dat is zo gepiept!