Hiep, hiep, hoera, onze vlag is jarig!

21 februari 2017 om 07:05 door Jeroen Haverkort
Hiep, hiep, hoera, onze vlag is jarig!

De Nederlandse vlag is jarig. Wie denkt dat het rood-wit-blauw officieel honderden jaren oud is, heeft het echter mis. Vijf vragen over onze driekleur.

Hoe oud is de Nederlandse vlag?
De Nederlandse vlag die we anno 2017 kennen is officieel nog maar 80 jaar oud. Op 19 februari 1937 ondertekent Koningin Wilhelmina op haar vakantieverblijf in Zell am See het kortste Koninklijke Besluit ooit: ‘De kleuren van de vlag van het Koninkrijk der Nederlanden zijn rood, wit en blauw.’ Reden voor dit besluit is de groeiende populariteit van de Nationaal Socialistische Beweging. Volgens de NSB is ‘oranje-blanje-bleu’ de echte Nederlandse vlag en deze moet dan ook snel ingevoerd worden als het aan Anton Mussert en consorten ligt. De regering, onder aanvoering van Hendrikus Colijn, wil dit voorkomen en maakt haast met het ‘officieel vastleggen van de Nederlandse vlag’.

Maar onze driekleur bestaat toch al langer?
Klopt, maar de vereisten waaraan de Nederlandse vlag moet voldoen waren nooit vastgelegd. Er waren verschillende varianten. Bijvoorbeeld met oranje in plaats van rood. Deze variant wordt ook wel de Prinsenvlag genoemd en werd gebruikt door de orangisten tijdens de Tachtigjarige Oorlog met Spanje (1568-1648). Naast de Prinsenvlag hadden ‘we’ ook nog de Statenvlag. Dit is een variant met lichtblauw in plaats van het donker kobaltblauw van nu. Verder waren er periodes dat er een geheel oranje vlag in omloop was. Kortom, het was een ratjetoe. Zo voer de marine onder de Prinsenvlag, maar de V.O.C. onder de Statenvlag.

Als het zo’n rommeltje was, werd de vlag zeker ook te pas en onpas gebruikt?
Inderdaad. Voor de Nederlandse vlag bestaat dan ook een vlaginstructie van de Nederlandse overheid voor aan de overheid gerelateerde instellingen, die aangeeft wanneer de Nederlandse vlag gehesen wordt, en op welke manier. Maar deze instructie bleef lang op zich wachten. Pas op 22 december 1980 werden ze vastgelegd in een instructie van de minister-president. Aan particulieren, bedrijven en instellingen wordt gevraagd deze instructie, zo veel als mogelijk is, te volgen. Dit laatste is echter niet verplicht.

Waar staan de kleuren in onze vlag eigenlijk voor?
Het rood staat voor het volk, het wit voor de kerk en het blauw voor de adel. Vroeger werd dit gezien als de ‘natuurlijke’ opbouw van de bevolking. Er bestaat echter ook een andere theorie. Namelijk dat je het rood moet zien als oranje, als eerbetoon aan Willem van Oranje, prins van Oranje en graaf van Nassua-Dillenburg. In de volksmond werd hij ‘Vader des vaderlands’ genoemd. Zijn meningsverschillen met de Spaanse Koning Filips leidden uiteindelijk tot de Tachtigjarige Oorlog. Toen deze in 1648 eindigde werd de Noordelijke Nederlanden bij de Vrede van Münster internationaal erkend als onafhankelijke staat. De kleur oranje was echter duur en moeilijk te verkrijgen. In plaats daarvan werd er veel voor rood gekozen. Officieel zijn de kleuren van onze vlag vermiljoen, helder wit en kobaltblauw. Vermiljoen is een rood-oranjeachtig pigment.

Maakt het nog uit hoe groot onze vlag is? En hoe zit het met oranje wimpels?
De grootte maakt niet uit, zolang de verhouding maar 3:2 (lengte tot breedte) blijft. Op de verjaardagen van de koning, koningin, kroonprinses of kroonprins wordt de oranje wimpel gevoerd, net zoals op Koningsdag. Verder wordt de wimpel niet gebruikt.

Wil je op de hoogte blijven van de belangrijkste en leukste nieuwtjes?
Like ons dan even op Facebook. Dat is zo gepiept!