Kamiel Visser Tech 3 sep 2026, 08:09

Leestijd: 2 minuten

Politie en OM waarschuwen na 2,5 miljoen cyberslachtoffers: AI maakt aanvallen effectiever

Naar schatting 2,5 miljoen Nederlanders werden in 2025 slachtoffer van cybercrime of online oplichting, fraude, bedreiging of intimidatie. Politie en Openbaar Ministerie (OM) waarschuwen dat AI en internationale criminele netwerken de digitale dreiging verder veranderen. „Staten maken steeds vaker gebruik van hybride oorlogsvoering.”

Digitale criminelen zijn allang niet meer in één hokje te plaatsen, blijkt uit het onderzoek van de politie en het OM. Het kan gaan om zogenoemde statelijke actoren, zoals andere landen, of bijvoorbeeld onafhankelijke internationale cybercrimenetwerken. Digitale criminaliteit gebeurt steeds vaker en sneller, mede door de intrede van AI.

Politie en OM waarschuwen voor statelijke actoren en hybride oorlogsvoering

„Het is mogelijk om cyberaanvallen sneller en op grotere schaal uit te voeren”, zeggen de politie en het OM. „Ook zien we een nieuwe generatie jonge, westerse cybercriminelen opkomen die zich bezighoudt met onder meer data- en cryptodiefstal.”

Met name die dreiging van ‘statelijke actoren’ valt op. Er worden niet altijd meer ‘klassieke militaire middelen’ gebruikt, schrijven de politie en het OM. „Staten maken steeds vaker gebruik van hybride oorlogsvoering, waarbij klassieke militaire middelen worden gecombineerd met onder meer heimelijke beïnvloeding, cyberaanvallen en desinformatie. Daarmee vervaagt de grens tussen cybercrime en nationale veiligheid.”

Gestolen data maakt het makkelijker om Nederlandse slachtoffers onder druk te zetten

Cyberaanvallen worden steeds vaker uitgevoerd door gespecialiseerde internationale partijen. Criminelen kunnen tegenwoordig namelijk snel en flexibel samenwerken. Kennis kan bovendien ook sneller onderling worden gedeeld.

Christa de Pagter, landelijk officier van justitie cybercrime, legt uit wat voor gevolgen dat heeft: „We zien dat gegevens uit eerdere hacks worden gecombineerd met nieuw gestolen data. Daarmee kunnen criminelen slachtoffers steeds gerichter benaderen. Ze doen zich bijvoorbeeld voor als een bank of cryptoplatform. Ze kunnen slachtoffers onder grote druk zetten om direct te handelen. Op die manier worden Nederlandse burgers, bedrijven en organisaties getroffen.”

AI maakt cybercrime soms makkelijker

Door de introductie van AI zou cybercrime bovendien aanzienlijk veranderd zijn. „Kunstmatige intelligentie verandert cybercrime niet fundamenteel, maar kan de snelheid, schaal en effectiviteit ervan wel vergroten”, zeggen de politie en het OM. „Zo kan AI worden gebruikt bij phishing, het ontwikkelen van malware en het zoeken naar kwetsbaarheden.”

Grote AI-diensten als ChatGPT en Gemini hebben beveiligingsmaatregelen genomen om misbruik tegen te gaan, maar criminelen zouden continu op zoek zijn naar manieren om die maatregelen te omzeilen.

Internationale samenwerking nodig om cybercrime tegen te gaan

Volgens de politie en het OM is het van belang dat cybercrime niet langer wordt gezien als een taak die alleen bij hen ligt. „Een effectieve aanpak vraagt om samenwerking tussen publieke en private partijen en internationale opsporingsdiensten.”

De politie en het OM investeren intussen zelf in gespecialiseerde kennis, maar zetten ook in op een bredere maatschappelijke aanpak. „Daarbij zijn niet alleen opsporing en vervolging van belang, maar ook preventie, verstoring en het snel informeren van potentiële slachtoffers. Publieke en private partijen hebben hierin ook een cruciale rol.”

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• Annemarie van Gaal ziet oplossing voor het woningtekort: ‘Zet Nederlanders die kúnnen werken aan het werk’
• Verkeersboetes 2027 fors hoger: 450 euro voor je telefoon en 330 euro voor rood licht
• Ontstekingen bij overgewicht kunnen gezonde keuzes lastiger maken: ‘Biologische factoren werken je actief tegen’
• Is dure shampoo echt beter? Keuringsdienst komt met verrassend advies over de eerste 5 ingrediënten
• WCRF ziet kanker toenemen bij Nederlanders onder de 50: vooral deze 4 soorten vallen op

Geschreven door Kamiel Visser

Kamiel heeft Journalistiek gestudeerd en houdt zich voor Metro bezig met schrijven in de breedste zin van het woord: van flitsende nieuwsberichten tot diepgravende achtergrondverhalen. Een rode draad in zijn werk zijn digitale cultuur, sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen, geschiedenis en minderheidsgroepen. Het liefst een combinatie van meerdere. Altijd met een vlotte pen, vaak met een serieuze toon, en waar het kan met een tikje humor.

Reacties