Julia Osendarp Relaties & seks 15 sep 2026, 08:03

Leestijd: 7 minuten

Psycholoog over je partnerkeuze: 3 patronen waardoor je relatie op die van je ouders kan lijken

Psycholoog Minki Gyles (34) ziet hoe mensen ongemerkt relatiepatronen uit hun jeugd herhalen. Zelfs wie zweert nooit een relatie als die van zijn ouders te willen, kan erin belanden. Hoe komt dat, en kun je zo’n patroon doorbreken?

„In de basis betekent het dat wat jij geleerd hebt en wat bekend is, zich herhaalt in je volwassen leven. Dit blijf je doen, totdat je een goede reden hebt om het anders te doen”, aldus de psycholoog.

Waarom je relatie onbewust op die van je ouders kan lijken

Gyles is psycholoog en relatietherapeut. Ze specialiseert zich onder meer in de non-monogame en queer-doelgroep. Relaties zijn volgens haar ‘waanzinnig interessant’. „Ik werk als systeemtherapeut, wat eigenlijk de vakterm is voor relatie- en gezinstherapie. Binnen systeemtherapie is er een specifieke visie die stelt dat je de mens niet buiten context kunt zien. In mijn ogen is dat de enige logische manier om psychologie te bedrijven. Ik pas daardoor niet zo goed in het medisch model van diagnoses en behandelplannen.” 

In haar praktijk ziet Gyles anno 26 veel heteroseksuele stellen die worstelen met de zogenoemde mental load en de zoektocht naar een gelijkwaardige relatie. „De intenties zijn vaak goed, maar in de praktijk is het niet altijd even eenvoudig om daar uiting aan te geven.” 

Psycholoog Minki Gyles: bekend gedrag voelt vertrouwd

We zijn als mens dus geneigd om bepaalde patronen uit onze jeugd of vergelijkbare dynamieken van onze ouders opnieuw tegen te komen in onze relaties. „Als jij bijvoorbeeld geleerd hebt dat je kunt praten over gevoelens, dan zul je dat ook in vriendschappen en relaties doen. Maar het kan ook zijn dat je meer vertrouwd bent met het principe dat de bom eens in de zoveel tijd barst, je gal kunt spuwen en weer opgelucht bent voor drie maanden. Aangeleerd gedrag kun je dan ook voortzetten in je relaties.” 

Volgens de psycholoog zijn partnerrelaties nu eenmaal de belangrijkste relaties die we hebben. „Daarom speelt gedrag vooral in deze relaties een grote rol. Sommigen sneuvelen in de datingfase vanwege bepaalde verschillen. Maar je ziet ook dat anderen toch vaak dezelfde soort types aantrekken.” Gyles schetst een voorbeeld: „Als jij bijvoorbeeld gewend bent om altijd je zin door te drijven, kan het zijn dat je een partner treft die makkelijk toegeeft. Die twee schrikken elkaar dan niet af. Dat patroon herhaalt en verdiept zich. Totdat je leert om dingen anders aan te pakken.” 

Waarom een stabiele partner soms juist ‘saai’ kan voelen

„Wat bekend is, is veilig en vertrouwd”, vervolgt Gyles. „Daarom zie je ook dat vrienden op elkaar lijken of dat je naar bepaalde collega’s toetrekt die op je familie lijken. We vinden het als mens nu eenmaal prettig als dingen vertrouwd en herkenbaar zijn. Daten is daarom een soort filtersysteem. Maar staat jouw filtersysteem afgesteld op jouw gezin van herkomst, dan blijven mensen plakken met eenzelfde soort dynamiek.” Dat blijkt volgens de psycholoog ook uit onderzoek. „We zoeken als mens een omgeving waarin we ons thuis voelen. En dan kan het zijn dat je met een partner in een vergelijkbare dynamiek belandt als die je ouders samen hebben of hadden.” 

Ook negatief bekend terrein kan voor een mens vertrouwd voelen. Gyles schetst opnieuw een voorbeeld: „Stel, jij bent gewend dat relaties heftige pieken en dalen hebben, dan kan het zijn dat je adrenaline gaat verwarren met verliefdheid. Een stabiele relatie lijkt dan eerder saai en als de relatie niet heftig genoeg is, ben je dus niet verliefd. Dat kan een akelig patroon worden dat zich steeds herhaalt. Maar mensen zijn zich daar niet altijd bewust van. Als je namelijk weet hoe je het moet veranderen, dan zou je dat doen. Maar als jij nooit een gezonde relatie hebt gekend, is het niet eenvoudig om zelf wel een gezonde relatie aan te gaan. Daarvoor is vaak therapie, zelfinzicht en verandering nodig. Maar veel mensen nemen die stap niet.” 

‘Daddy-issues’ en ‘mommy-issues’: klopt daar eigenlijk iets van?

Ook termen als mommy– of daddy–issues – die stellen dat de band met vader of moeder bepalend is voor gedragingen en relaties in het volwassen leven – klinken regelmatig. Toch wil de psycholoog daar ook wat nuance in brengen. „Het bekt lekker, maar mommy– of daddy-issues is geen officiële diagnose. Ergens zit er natuurlijk een kern van waarheid in. De patronen uit jouw gezin van herkomst hebben invloed op jouw relaties. De band met je ouders heeft daar zeker invloed op. Maar het is niet zo zwart-wit als het lijkt.” 

Eerder sprak Metro ook met twee psychologen over de TikTok-term trauma bonding in relaties en relatiepsycholoog Nina van den Bosch legde uit wat de ‘moederrol’ in een relatie doet.

In sommige gevallen kunnen mensen heel stellig zijn in het feit dat ze ‘nóóit’ een partner zouden kiezen die vergelijkbaar is met hun vader of moeder. „Als iemand bijvoorbeeld verkondigt nooit een man te trouwen zoals de vader was, dan bedoelt iemand eigenlijk dat hij of zij geen relatie wil zoals de ouders die hadden. Een relatie bestaat namelijk uit twee mensen en ook jij hebt daarin een groot aandeel. Jij neemt net zozeer patronen mee als dat jouw partner dat doet. Dat patroon kan versterken, verdiepen en verdorie… plots zit je in diezelfde relatiedynamiek die je juist niet wilde. Roepen dat je ‘nooit’ zoiets wilt meemaken, is een onrealistisch streven. Soms kijk je na tien jaar terug en realiseer je je toch dat sommige patronen zich hebben herhaald.” 

Nooit een partner zoals je vader of moeder? Zo kan het tóch gebeuren

Gyles benadrukt dat relatietherapie in de meeste gevallen hulp kan bieden. „Veel mensen wachten heel lang voordat ze naar een therapeut stappen. Die stap wordt vaak pas genomen als er sprake is van slaande ruzie of als de relatie op knappen staat. Maar soms is het dan wel al te laat en is er te veel kapot. Daarom pleit ik ervoor dat je in een veel eerder stadium van de relatie een relatietherapeut overweegt. Hoe eerder je namelijk komt, hoe lichter het werk is. Mijn advies is altijd: zoek hulp. Zoek iemand bij wie jij je prettig voelt en die van buitenaf met je meekijkt. Dat kan bijvoorbeeld ook de praktijkondersteuner bij de huisarts zijn. Als je namelijk zelf ergens in zit, is het heel lastig om de boel duidelijk te krijgen.” 

„Maar ook goed onderbouwde boeken kunnen inzichten bieden”, vertelt Gyles verder. „Wat herken je van jezelf in de materie? En wat gebeurt er als je iets anders gaat doen?” Ga niet zitten wachten totdat jouw partner een eerste stap zet, benadrukt de psycholoog. „Jullie zitten samen in de relatie. Als je de verantwoordelijkheid volledig bij de ander legt, betekent dat dat jij zelf niks hoeft te doen. Relaties zijn een soort dans met vaak vaste pasjes. Maar wat als jij een ander pasje zet? Dan moet jouw partner ook een ander pasje zetten.” 

Volgens de psycholoog kunnen kleine verschillen namelijk uiteindelijk een grote impact maken. „Het kost tijd en dat kan ook frustrerend zijn. Soms hebben dingen tijd nodig en voelt het alsof jouw partner geen stappen zet. Mannen hebben bijvoorbeeld vaak minder goed geleerd om over gevoelens te praten en soms kan therapie voelen als falen. Dat daar in eerste instantie weerstand tegen is, is niks geks.”

Wanneer helpt relatietherapie om oude patronen te doorbreken?

Dus moedigt Gyles nogmaals aan om in een vroeg stadium aan relatietherapie te beginnen. „Zodat je samen een lang en fijn leven kunt opbouwen. Dat hoeft niet perfect te zijn en ruzies horen ook bij relaties. Uiteindelijk willen we allemaal een fijn leven samen. En wil je graag kinderen? Of hebben jullie al kinderen? Dan is het interessant om jezelf de vraag te stellen: ‘Wat hoop je dat jullie kinderen later over jullie relatie vertellen?’” 

Eerder vertelde ook relatietherapeut Hans ’t Hart tegen Metro waarom je soms beter bij je partner kunt blijven.

De psycholoog benoemt dat sommige koppels er zelfs voor kiezen om in relatietherapie te gaan voordat ze een gezin willen stichten. „Bijvoorbeeld om te leren hoe je beter ruzie maakt. Een paar therapiesessies doorlopen voordat je een gezin start, kan heel waardevol zijn. Maar dat geldt voor meer veranderingen en uitdagingen in het leven. Ik tref ook koppels die langskomen voordat ze gaan samenwonen of emigreren. Dat zijn allemaal grote levensgebeurtenissen waarbij een relatietherapeut het proces kan ondersteunen. Door er tijdig aandacht aan te besteden, kun je een hoop veranderen en hoeven patronen geen desastreuze gevolgen te hebben.” 

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• De Beleggingsrekening van Aart (58): ‘Ik heb vrijwel alles dat ik heb verdiend, belegd’
• Herfstvakantie start met files: op deze wegen wordt het extra druk
• Christa Pike kan week na mislukte executie weer lopen: ‘Redelijk bij de les’
• 2 op de 3 automobilisten veranderen rijgedrag door dure benzine: vooral deze groep laat auto staan
• Annemarie van Gaal ziet oplossing voor het woningtekort: ‘Zet Nederlanders die kúnnen werken aan het werk’

Geschreven door Julia Osendarp

Na haar opleiding aan de School voor Journalistiek komt Julia in het maatschappelijke werkveld terecht en begeeft ze zich in allerlei lagen van de journalistiek. Haar maatschappelijke achtergrond loopt later als een rode draad door haar journalistieke carrière heen en is terug te herkennen in haar verhalen.

Reacties