Sofie Vissers Opvoeding 5 mrt 2026, 19:27

Leestijd: 3 minuten

Jonas (48): ‘Moet ik mijn kinderen voorbereiden op oorlog en rampen?’

Opvoeden, hadden we er maar een handleiding voor. Het ouderschap gaat gepaard met zowel intense geluksmomenten als met een hoop kopzorgen. Daarom beantwoordt Sofie Vissers, hoofdredacteur van J/M Ouders en moeder van twee kinderen, wekelijks voor Metro een opvoedvraag van ouders. Deze week het dilemma van Jonas (48): „Moet ik mijn kinderen voorbereiden op oorlog en rampen?”

Sofie schiet te hulp.

Opvoedvraag: ‘Moet ik mijn kinderen voorbereiden op oorlog en rampen?’

„Dag Sofie,

Ik merk dat het nieuws me onrust geeft. De oorlog in Gaza, de strijd in Oekraïne, de spanningen rond Iran. En dan het klimaat met steeds extremere berichten. In wat voor wereld groeien mijn kinderen op?

Mijn kinderen zijn 10 en 13 jaar. Ze vangen dingen op via het Jeugdjournaal en op school en stellen steeds vaker vragen als: ‘Komt er hier ook oorlog?’ Ik stel ze dan gerust door te zeggen dat Nederland veilig is. Maar zekerheid kan ik ze niet geven. Steeds vaker vraag ik me af: moet ik hen voorbereiden? Moet ik praten over noodpakketten en over wat je moet doen bij een ramp? Of maak ik hen dan onnodig bang?

Ik wil geen paniek zaaien, maar ook niet wegkijken. Mijn eigen jeugd was zorgeloos en dat gun ik hen ook. Nu twijfel ik: bescherm ik hen door hen in het ongewisse te laten? Of juist door ze de realiteit te laten inzien?

Groet,

Jonas”

Het antwoord

„Wat je beschrijft horen wij op dit moment van veel ouders, Jonas. De oorlog in Iran, de strijd in Oekraïne, andere spanningen en klimaatberichten kunnen een gevoel van dreiging oproepen. Het is belangrijk om te weten dat je kinderen vooral op zoek zijn naar vertrouwen.

Als je kinderen vragen: ‘Komt er hier ook oorlog?’, dan vragen ze niet om jouw politieke analyse. Ze willen weten: ‘Ben ik veilig? Ben jij er voor mij? Is mijn wereld stabiel?’ Jouw reactie zou kunnen zijn:

• Erkennen: ‘Ik snap dat je dat vraagt, het nieuws kan spannend zijn.
• Kaderen: ‘Op dit moment is Nederland veilig.’
• Geruststellen: ‘En als er ooit iets gebeurt, zorgen grote mensen samen dat we weten wat we moeten doen.’

Je geeft dan de geruststellende boodschap: wij zijn voorbereid om met moeilijke dingen om te gaan.

Moet je kinderen voorbereiden op oorlog?

Je hoeft je kinderen niet actief voor te bereiden op oorlog. Een gesprek over noodpakketten of rampenscenario’s is alleen nodig als het een aanleiding heeft, bijvoorbeeld een schoolproject of een nieuwsitem.

Gedragsspecialist Bart Heeling zei hierover eerder tegen JM Ouders: ‘We zijn kinderen op van alles aan het voorbereiden, maar vergeten soms dat hun belangrijkste ’taak’ nu hun ontwikkeling is.’ Spelen en ontdekken, dat noemt hij het ‘magische hier en nu’.

Heeling waarschuwt ook voor projectie: soms bereiden we kinderen niet voor op hún angst, maar op de onze. En als je een zorg bespreekt die nog niet in hun beleving zat, kun je die angst juist introduceren. Voorbereiding kan dan schijnzekerheid geven, terwijl echte weerbaarheid juist groeit uit vertrouwen, uit mogen vallen en weer opstaan in het dagelijks leven.

Veerkracht

Een kind dat zich veilig voelt, ontwikkelt de veerkracht die later nodig is. Misschien is jouw belangrijkste taak het zorgen voor je eigen rust. Dan geef je dat ook door aan je kinderen.”

Meer weten over kinderen en opvoeding? Deze artikelen zijn de afgelopen tijd goed gelezen:

• Opvoedkundigen hameren op het belang van emotionele intelligentie bij kinderen, iets dat soms vergeten wordt. Zo breng je kinderen die intelligentie bij.
• Ook als je kind al volwassen is, kan er nog weleens strijd tussen jullie ontstaan. Volgens een psycholoog zijn er drie tactieken die je het best kunt toepassen in zo’n situatie.
• Zijn je kinderen onbedoeld verwend? Deze uitspraken van jou als ouder kunnen daaraan bijgedragen hebben.
• Ouders doen regelmatig aan omkopen of dreigen. Denk maar aan: ‘Als je nu meekomt, krijg je thuis een snoepje’. Volgens een kinderarts kun je echter veel beter iets anders doen.

Reacties