Wetenschappers werken aan plantaardige anticonceptie

18 mei 2017 om 19:12Ingelise de Vries
Wetenschappers werken aan plantaardige anticonceptie
Beeld ter illustratie: Colourbox

Wetenschappers zijn een nieuw anticonceptiemiddel op het spoor. Een letterlijk plantaardig middel: ze halen twee stofjes uit een mangoplant. Deze stofjes zorgen ervoor dat een zaadcel niet snel genoeg kan zwemmen om zich te nestelen in de eicel.

Hard werken

Als een zaadcel zich wil nestelen in een eicel, zal hij daar hard voor moeten werken. Met behulp van zijn staartje kan hij hard genoeg zwemmen om door de dikke wanden van het eitje heen te komen en zo uiteindelijk een vrucht te vormen. Dat harde zwemmen doet hij door een zweepslag te maken met het staartje, waardoor er genoeg kracht wordt gegenereerd.

Calcium

Die zweepslagen kan hij maken dankzij een calciumkanaal dat CatSper heet, legt Scientias uit. Dat kanaal gaat open, waarna calcium naar het staartje kan vloeien en de bewegingen ontstaan. Het hormoon progesteron speelt daar een belangrijke rol in. Progesteron klampt zich vast aan het eiwit ABHD2, wat er vervolgens voor zorgt dat het calciumkanaal opengaat.

Tenzij je dat proces dus dwarsboomt. Wetenschappers gingen op zoek hoe ze dat kunnen doen. Daarvoor doken ze met de neus in bijzondere boeken, namelijk boeken over anticonceptiemiddelen van inheemse volken. In die boeken kwamen ze het stofje pristimerin tegen, afkomstig van de plant Tripterygium wilfordii en lupeol, onder meer te vinden in de mangoplant. Deze twee stofjes zorgen er allebei voor dat de progesteron zich niet bindt aan het eiwit. Waardoor het calciumkanaal dus niet opent en het zaadcelletje niet sterk genoeg is om door de eicel heen te breken.

Niet krachtig genoeg

Bijkomend voordeel is dat het de spermacellen niet stillegt. „Het is niet giftig voor de spermacellen: ze kunnen nog steeds bewegen. Maar ze kunnen niet die krachtige slag ontwikkelen”, legt onderzoeker Polina Lishko uit.

Dat zou een vervanging kunnen zijn voor hormonale anticonceptie. Via een pleister of een vaginale ring kan het stofje permanent worden afgegeven aan het vrouwelijk lichaam, zodat de spermacellen de eicel niet kunnen bevruchten. Ook als morning after lijkt dit een goede oplossing. Sperma moet vijf tot zes uur rijpen in het lichaam van de vrouw. Als er snel wordt gehandeld, kan de bevruchting voorkomen worden.