Erik Jonk Health & mind 1 sep 2026, 14:58

Leestijd: 2 minuten

Sociaal psycholoog over woonschaamte, snel spullen verstoppen als er iemand langskomt: ‘Gedrag is diepmenselijk’

Oeps, iemand belt op dat hij of zij langskomt en dat al binnen een half uur! Uit woonschaamte leggen veel Nederlanders dan nog snel even wat spullen uit het zicht. Soms gaat zelfs een hele kamer op slot. De spaarzame tijd voordat de bel gaat, wordt nog snel gebruikt om het huis er wat minder rommelig uit te laten zien. Ken je dat?

Het is niet heel gek als je die vraag met ‘ja’ moet beantwoorden. Je bent namelijk niet de enige. Uit onderzoek van Eigenhuis Dakdekker onder meer dan duizend mensen blijkt dat bijna een kwart van de Nederlanders (24 procent) dit gedrag vertoont. Zelfs als er onaangekondigd bezoek komt, wordt nog snel de eerste rommel uit woonschaamte uit het zicht geschoven voordat de deur wordt geopend.

Sociaal psycholoog Samuel Gosling heeft gereageerd op de uitkomsten van het onderzoek dat werd uitgevoerd door PanelWizard. „Het gedrag is diepmenselijk”, weet de deskundige.

Liever buiten de deur afspreken door woonschaamte

21 procent van de deelnemers aan het onderzoek ervaart stress of onzekerheid bij bezoek of het vooruitzicht daarop. Hun woning voldoet niet aan de eigen wensen of het beeld van een mooi huis. Woonschaamte blijft niet alleen beperkt tot een ongemakkelijk gevoel, maar beïnvloedt ook ons gedrag. Zo voelt 13 procent zenuwen wanneer zij thuis bezoek ontvangen. Nog eens 13 procent spreekt soms bewust buiten de deur af om te voorkomen dat anderen hun (rommelige) woning zien. Ook de buitenkant van het huis speelt een rol: 12 procent schaamt zich voor hoe de woning er vanbuiten uitziet.

Woonschaamte komt voor in verschillende leeftijdsgroepen en huishoudens, maar is sterker bij jongere Nederlanders. Zo verbergt 35 procent van de 30- tot 39-jarigen weleens spullen uit schaamte, tegenover slechts 12 procent van de 60-plussers.

We zijn gevoelig voor hoe we op anderen overkomen

Maar hoe zit het dan met dat ‘diepmenselijke gedrag’ bij woonschaamte? Sociaal psycholoog Samuel Gosling legt uit: „Als mensen zijn we door de geschiedenis heen gevoelig geworden voor hoe we op anderen overkomen – en zij op ons. We zijn ook zeer gevoelig geworden voor waar informatie over anderen en onszelf te vinden is. Wij begrijpen intuïtief dat iemands huis een buitengewoon rijke bron van dergelijke informatie is.”

Die gevoeligheid speelt dus des te sterker wanneer anderen letterlijk onze leefruimte betreden. „Iemand in je huis uitnodigen betekent dat je die persoon veel persoonlijke informatie geeft, zelfs zonder precies te weten wat die ander daaruit afleidt. Omdat eerste indrukken zo belangrijk zijn, is het begrijpelijk dat mensen zich angstig voelen wanneer anderen hun huis betreden”, aldus Gosling.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• De Beleggingsrekening van Aart (58): ‘Ik heb vrijwel alles dat ik heb verdiend, belegd’
• Herfstvakantie start met files: op deze wegen wordt het extra druk
• Christa Pike kan week na mislukte executie weer lopen: ‘Redelijk bij de les’
• 2 op de 3 automobilisten veranderen rijgedrag door dure benzine: vooral deze groep laat auto staan
• Annemarie van Gaal ziet oplossing voor het woningtekort: ‘Zet Nederlanders die kúnnen werken aan het werk’

Geschreven door Erik Jonk

Na vwo en een niet voltooide hbo-opleiding, leerde Erik (1968) de journalistiek - regionaal en bij een persbureau - in de praktijk. Aan Metro is Erik Jonk nu al ruim 20 jaar verbonden. Voor Metronieuws.nl ligt zijn hart - hij was namens Metro jurylid voor de Musical Awards - bij entertainment en persoonlijke verhalen. Hij is onder meer verantwoordelijk voor tv-rubriek Blik op de Buis, filmrecensies en het tweewekelijkse Jong & Ondernemend.

Reacties