Cassandra Oostrom Health & mind 28 aug 2026, 11:59

Leestijd: 3 minuten

Je straat kan bepalen hoe eenzaam je je voelt, blijkt uit nieuw onderzoek

Een rustige straat, weinig verkeer en een huis aan een kronkelend weggetje of doodlopende straat. Het klinkt voor veel mensen als een fijne plek om te wonen. Toch kan juist de inrichting van je buurt invloed hebben op hoe vaak je andere mensen tegenkomt – en daarmee mogelijk ook op gevoelens van sociale isolatie.

Dat blijkt uit nieuw onderzoek naar meer dan 60.000 buurten. Onderzoeker Arianna Salazar-Miranda van Yale University keek daarbij niet alleen naar hoe ver mensen van een stadscentrum wonen, maar vooral naar de manier waarop hun straten zijn aangelegd. Dat blijkt behoorlijk uit te maken.

Leestip: Wetenschappers ontdekken opvallend effect van eenzaamheid

Kronkelende straten en doodlopende wegen

De onderzoeker keek onder meer naar wijken met kronkelende wegen, doodlopende straten en grote verkeersaders waar kleinere wegen op uitkomen. Deze manier van bouwen werd na de Tweede Wereldoorlog populair, want het idee erachter klinkt aantrekkelijk: meer rust, privacy en minder doorgaand verkeer voor de deur.

Maar er zit mogelijk ook een keerzijde aan. In buurten waar deze manier van ontwerpen veel voorkomt, brachten mensen meer tijd thuis door, kwamen ze minder vaak mensen van buiten hun buurt tegen en lag de uitstoot van broeikasgassen hoger. Volgens het onderzoek kan het ontwerp van buurten alleen al een aanzienlijk deel verklaren van de sociale isolatie, inactiviteit en uitstoot die vaak simpelweg aan het leven in uitgestrekte buitenwijken worden toegeschreven.

Niet alleen de afstand tot de stad

Opvallend is dat de afstand tot het stadscentrum lang niet alles verklaart. Twee buurten kunnen ongeveer even ver buiten een stad liggen, terwijl inwoners toch een heel ander dagelijks leven hebben. Een belangrijke factor is hoe goed straten met elkaar verbonden zijn. Wie voor de supermarkt, koffiezaak of een bezoek aan vrienden gemakkelijk kan lopen, komt onderweg vanzelf andere mensen tegen.

Bij kronkelende straten en doodlopende wegen zijn zulke dagelijkse ontmoetingen minder vanzelfsprekend. Voor een korte afstand hemelsbreed moet je soms een flinke omweg maken, waardoor de auto sneller aantrekkelijk wordt. En juist die kleine, toevallige ontmoetingen kunnen belangrijk zijn voor sociaal contact. Denk aan de buurman die je tijdens een wandeling tegenkomt of de medewerker van een koffiezaak die je na een tijdje herkent.

Straat kan ontmoeting stimuleren

Eenzaamheid wordt vaak gekoppeld aan individueel gedrag. We zouden te druk zijn, te veel op onze telefoon zitten of te weinig moeite doen om anderen te ontmoeten. Het nieuwe onderzoek wijst erop dat ook onze fysieke omgeving een rol kan spelen. Dat betekent tegelijkertijd dat er iets aan gedaan kan worden.

Verschillende steden in de wereld proberen wijken daarom beter met elkaar te verbinden. Dat gebeurt bijvoorbeeld door snelwegen te verwijderen die buurten van elkaar scheiden en door meer verbindingen voor voetgangers en lokaal verkeer aan te leggen. De onderzoekers suggereren daarmee dat een straat meer is dan alleen een manier om van A naar B te komen. Hoe een buurt is ingericht, kan mede bepalen hoeveel je beweegt, hoeveel mensen je tegenkomt én hoeveel je voor dagelijkse uitstapjes afhankelijk bent van de auto.

Wie benieuwd is hoe dat in zijn eigen buurt zit, kan eens naar een alledaagse route kijken. Kun je rechtstreeks naar de supermarkt, een koffietentje of vrienden lopen? Of moet je door het stratenplan een flinke omweg maken? Want in die rustige, doodlopende straat kan het heerlijk wonen zijn, maar misschien is het ook minder uitnodigend om de deur uit te gaan.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• De Beleggingsrekening van Aart (58): ‘Ik heb vrijwel alles dat ik heb verdiend, belegd’
• Herfstvakantie start met files: op deze wegen wordt het extra druk
• Christa Pike kan week na mislukte executie weer lopen: ‘Redelijk bij de les’
• 2 op de 3 automobilisten veranderen rijgedrag door dure benzine: vooral deze groep laat auto staan
• Annemarie van Gaal ziet oplossing voor het woningtekort: ‘Zet Nederlanders die kúnnen werken aan het werk’

Geschreven door Cassandra Oostrom

Cassandra heeft Journalistiek gestudeerd en spendeert graag tijd aan het lezen van andermans schrijfwerk, van fictie tot autobiografieën. Daarnaast is ze altijd al geïnteresseerd geweest in de wereld en maatschappelijke onderwerpen. Die twee passies combineert ze graag met haar liefde voor reizen.

Reacties